YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/8572
KARAR NO : 2015/18986
KARAR TARİHİ : 02.07.2015
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlu belediyenin birden fazla aracına haciz konulduğu, bunun üzerine borçlunun icra mahkemesine başvurarak hacizlerin kaldırılması talebinde bulunduğu, mahkemece belediye meclis kararı ile fiilen kamu hizmetine tahsis edildiği gerekçesi ile şikayetin kabulüne karar verildiği görülmüştür.
5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15/son maddesinde; “Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.
Asıl olan, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal bir düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir. Buna göre, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15/son maddesinin de dar yorumlanması gerekip, maddede açıkça haczedilmezlik için “fiilen kamu hizmetinde kullanılma” koşulunun kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir malın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir.
Buna göre borçlu belediyeye ait taşınır ya da taşınmaz bir malın haczedilmezliği için o malın fiilen kamu hizmetinde kullanılmasının gerektiği tartışmasız olup, bir malın fiilen kamu hizmetinde kullanıldığının kabulü için ise, o malın kamu hizmetinin yürütülebilmesi amacına uygun bulunması gerekir.
Niteliği gereği belediyenin servis aracı, itfaiye aracı gibi araçlar ile fiilen kamu hizmetine tahsisli araçların haczi mümkün değildir. Kamuya tahsis kararı haczedilmezlik şikayetinde gözönüne alınacak bir husus olmadığından mahkemece yapılacak iş haczedilen aracın fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığını tespit ederek oluşacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.
Somut olayda, mahkemece, belediye meclis kararına göre kamuya tahsis edildiğinden bahisle araçlar üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmişse de, yukarıda açıklandığı üzere belediye meclisinin bu yönde aldığı karar bağlayıcı nitelikte değildir. Öte yandan borçlu Belediye’nin 5393 sayılı yasanın 15/son maddesi gereğince haczi kabil malların bildirilmesi talebine karşı verdiği cevapla tüm araçların bildirilmiş olması haczedilmezlik şikayetinden feragat anlamına gelmez.
O halde mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda duruşma açılıp, tarafların iddia ve delilleri de gözönünde bulundurularak gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yaptırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile eksik inceleme sonucu evrak üzerinde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.07.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.