DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/120 E. , 2022/5 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/120
Karar No : 2022/5
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 23/11/2021 tarih ve E:2021/40, K:2021/42 sayılı kararıyla;
… vekili Av. … tarafından, Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 15/10/2020 tarih ve E:2020/1640, K:2020/1384 sayılı kararı ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/06/2021 tarih ve E:2021/102, K:2021/705 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,
“Aykırılığın, davanın reddi yolundaki Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği” görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi … ‘nun açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:
I- İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
-2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun “Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu” başlıklı 3/C maddesinde
Madde 3/C-
“…4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:
…
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.
…
5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.” kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılık, Anayasa Mahkemesinin, 7075 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinin iptali yolundaki 24/12/2019 tarih ve E:2018/159, K:2019/93 sayılı kararının geriye yürüyüp yürümeyeceği hususundan doğmaktadır.
Ancak, bu aykırılığın giderilmesi istemi incelenmeden önce, hukuk sistemimizdeki kanun yolları ve aykırılığın giderilmesi yolundaki kararların, kanun yollarından geçerek kesinleşmiş olan kararlara etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkemece tesis edilen nihai kararın hatalı olduğu iddiasıyla bu kararın bir üst mahkemece denetlenmesi, tekrar incelenmesi ve değiştirilmesi amacıyla başvurulan hukuki kurum kanun yolu olarak tanımlanmaktadır.
İdari yargılama usulünde kanun yolları, olağan kanun yolları ve olağanüstü kanun yolları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Mahkemece tesis edilen nihai kararın kesinleşmesine engel olan ve kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak başvurulan kanun yolları, olağan kanun yollarıdır. Olağan kanun yolları 2577 sayılı Kanun’un 45. ve 46. maddelerinde düzenlenmiş olup, hukukumuzda istinaf ve temyiz olmak üzere iki olağan kanun yolu bulunmaktadır.
Olağanüstü kanun yolları ise kesinleşmiş hükümler yönünden söz konusu olan kanun yollarıdır. Buna örnek olarak yargılamanın yenilenmesi yolu gösterilebilir.
Yukarıda metnine yer verilen 2576 sayılı Kanun’un 3/C maddesi uyarınca, bölge idare mahkemelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi bir kanun yolu değildir. Bu itibarla, söz konusu hukuki kurumun, başvuru konusu bölge idare mahkemesi kararlarının kesin olma niteliğine ve bu kararların hukuki sonuçlarına herhangi bir etkisi söz konusu olmayacaktır.
Bu açıklamalara göre, bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu tarafından aykırılığın giderilmesi istemi Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletildikten sonra benzer nitelikteki davalar ve bölge idare mahkemesi kararları için yeniden aykırılığın giderilmesi yoluna başvurulmasında herhangi bir hukuki yarar bulunmamaktadır.
Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca 23/11/2021 tarih ve E:2021/34, K:2021/36 sayılı karar ile aynı konuya ilişkin talep Kurulumuza iletilmiş ve Kurulumuzun 14/02/2022 tarih ve E:2022/1, K:2022/4 sayılı kararı ile aykırılığa konu uyuşmazlıklarda, Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararının geriye yürüyüp yürümeyeceği tartışmasının yapılmasının olanaklı olmadığı, idarelerin oluşan yeni hukuki duruma göre davacıların başvurularını değerlendirmesi gerektiği gerekçesiyle, aykırılığın dava konusu işlemin iptali doğrultusunda giderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.
Bu itibarla, mevcut başvuru yönünden aykırılığın giderilmesine yeniden karar verilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
II- SONUÇ :
Açıklanan nedenlerle; Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 23/11/2021 tarih ve E:2021/40, K:2021/42 sayılı kararına konu aykırılığın giderilmesi istemi hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE GEREK OLMADIĞINA, kesin olarak, 14/02/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.