Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/2952 E. , 2022/398 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2952
Karar No : 2022/398
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … ‘yü temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu … Müdürlüğünde müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin 98. maddesinin (l) bendinde yer alan “kurumun zararına yol açacak bir yolsuzluğu bildiği halde amirlerine haber vermemek, yetkili olduğu halde önleyici tedbirleri almamak” suçunu işlediğinden bahisle 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile davacıya bildirilen Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin 09/03/2020 tarihli ve E:2016/9955, K:2020/1843 sayılı bozma kararına uyularak; dava dosyasında bulunan soruşturma raporu ve ekleri ile diğer bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden; Akdeniz Belediyesine ait araçların hurdalık alandan diledikleri gibi hurda ya da atıl malzeme aldığına yönelik iddianın kesin ve hukuken kabul edilebilir inandırıcı delillerle ortaya konulamaması, davacının araçların içeri girdiğini öğrenmesi üzerine girmelerini önlemek amacıyla talimat vermesi, diğer taraftan, davacı hakkında aynı iddialarla ilgili olarak “görevi kötüye kullanma, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suç isnadı ile yapılan soruşturma sonucunda takipsizlik kararı verilmesi karşısında; davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına neden olan “kurumun zararına yol açacak bir yolsuzluğu bildiği halde amirlerine haber vermemek, yetkili olduğu halde önleyici tedbirleri almamak” suçunu işlediğinin sübuta ermediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Soruşturma kapsamında davacının yetkisi çerçevesinde gerekli tedbirleri almadığı, tedbirsiz davrandığı, idari usul ilkeleri ve disiplin sorumluluğu açısından davacının sorumlu olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçe eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu … Müdürlüğünde müdür yardımcısı olarak görev yapmakta olan davacı, 2008 yılından bu yana Akdeniz Belediyesine ait araçların Kazanlı Radyo Verici İstasyonu’ndaki hurdalıktan hurda malzeme götürdüklerini bildiği halde hurda götürülmesi iddialarına ilişkin herhangi bir işlem tesis etmeyerek Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği’nin 98. maddesinin (l) bendinde yer alan “kurumun zararına yol açacak bir yolsuzluğu bildiği halde amirlerine haber vermemek, yetkili olduğu halde önleyici tedbirleri almamak” suçunu işlediğinden bahisle 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmıştır.
Bunun üzerine, söz konusu cezanın iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir.” hükmüne dayalı olarak, 20/05/1988 tarih ve 19817 sayılı Resmi Gazete’de Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği’nin 98. maddesinde aylıktan kesme cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller sayılmış ve bu maddenin (l) bendinde, “Kurumun zararına yol açacak bir yolsuzluğu bildiği halde amirlerine haber vermemek, yetkili olduğu halde önleyici tedbir almamak” fiilinin aylıktan kesme cezası gerektirdiği kurala bağlanmıştır.
Danıştay Onaltıncı Dairesinin 08/06/2016 tarih ve E:2015/15655 sayılı kararıyla, “disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine” ilişkin 2954 sayılı Kanun’un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “….disiplin cezaları….” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle, iptali için itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunulması üzerine, Anayasa Mahkemesi’nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla, 2954 sayılı Kanun’un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “….disiplin cezaları….” ibaresi iptal edilmiş olup; Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararı gereği 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun’un 3., 4. ve 5. maddeleri ile 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’na “Disiplin işlemleri ile disiplin amirleri” başlıklı 56/A maddesi, “Disiplin cezaları” başlıklı 56/B maddesi ve “Disiplin işlemlerinin uygulanma esasları” başlıklı 56/C maddesi eklenmiştir.
7176 sayılı Kanun’la 2954 sayılı Kanun’a eklenen 56/A maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurt dışında yerine getirmeyen, mevzuatın gerekli kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu anılan Kanunda yer alan disiplin cezaları verilir.” kuralına yer verilmiş; 56/B maddesinde ise, “Kurumda görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezaları ile disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…
3) Aylıktan kesme : Personelin, brüt aylığı veya sözleşme ücretinden, 1/30-1/8 oranında kesinti yapılmasıdır. Bu ceza, 657 sayılı Kanun’un 125 inci maddesinde yer alan aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller ile aşağıda sayılan fiil ve hallerde verilir:
a) Görevinin gereklerini yerine getirmemek suretiyle veya görevli olmamakla birlikte fiil ve halleri ile yayının aksamasına sebep olmak.
b) Kuruma ait yayın içeriği barındıran bant, film, plak, CD, DCD, taşınabilir bellek gibi gereçler ile yayın malzemesi olarak kullanılacak program ve haber metinlerinin kaybına yol açmak.
c) Denetimden geçen metne aykırı program hazırlamak veya denetim sonucunda düzeltilmesi bildirilen hususları düzeltmeden program yayınlamak yahut yayınlanmasına sebep olmak.
d) Program, haber ve haber programını denetimi yapılmadan yayınlamak yahut bunların yayınlanmasına sebep olmak.
e) Bu Kanun ile 15/02/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca saklanması zorunlu olan görsel, işitsel içerik ve benzerlerini saklanma süresinin bitiminden önce silmek, sildirmek veya yok etmek. düzenlemesi yer almaktadır.
2954 sayılı Kanun’a, 7176 Kanun’un 5. maddesi ile eklenen 56/C maddesinde ise, “Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının “Disiplin” başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan “Devlet memurluğundan çıkarma” cezasına ilişkin düzenlemeler “İşten çıkarma” cezası hakkında uygulanır….” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa Mahkemesi’nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “… disiplin cezaları…” ibaresinin, Anayasa’nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş; bilahare, 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun’un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun’a eklenen 56/A, 56/B ve 56/C maddeleri ile TRT bünyesinde görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin düzenlemeler yapılmış olup; 56/C maddesinde ise; “Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının ‘Disiplin’ başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan ‘Devlet memurluğundan çıkarma’ cezasına ilişkin düzenlemeler ‘İşten çıkarma’ cezası hakkında uygulanır…” hükmü yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesince bir Kanun maddesinin iptal edilmesinden sonra yasama organınca yeni bir yasal düzenleme yapılırsa, uyuşmazlığın bu düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir. Aksi yaklaşımın, işlenen fiillerin cezasız kalması neticesini doğuracağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda anılan iptal kararından sonra, 7176 sayılı Kanun’un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun’un 56/B maddesinde öngörülen disiplin cezaları uygulanmakla birlikte, 56/C maddesinde personele uygulanacak disiplin işlemlerinde bu Kanun’da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun’a atıf yapıldığından, yargı yerlerince uyuşmazlığın yeni yasal düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir.
Nitekim, İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2020 tarih ve E:2019/2976, K:2020/1348 sayılı kararı da bu yöndedir.
Yukarıda bahsi geçen Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve bu kararın uygulanmasını teminen hazırlanarak yürürlüğe konulan 2954 sayılı Kanun’un 56/C maddesi ve bu maddeyle atıf yapılan 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinde öngörülen fiiller ve bunların karşılığı disiplin cezalarının karşılaştırılması suretiyle davacının üzerine atılı fiilin herhangi bir yaptırıma bağlanıp bağlanmadığı, disiplin cezasına konu fiilin karşılığı olarak aynı, daha hafif veya daha ağır bir yaptırım getirilip getirilmediği hususlarında değerlendirme yapılarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği açıktır.
Bakılan davada, davacının üzerine atılı bulunan “kurumun zararına yol açacak bir yolsuzluğu bildiği halde amirlerine haber vermemek, yetkili olduğu halde önleyici tedbir almamak” fiilinin, 2954 sayılı Kanun’un 56/C maddesi ve bu maddeyle atıf yapılan 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinde öngörülen fiiller kapsamında olmadığı, Anayasa Mahkemesince 2954 sayılı Kanun’un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “… disiplin cezaları…” ibaresinin iptal edilmesinden sonra yapılan yeni yasal düzenleme ile anılan fiilin herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak suç olmaktan çıkarıldığı anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen ve iptali istenen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdari Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.