Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/4804 E.  ,  2022/308 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4804
Karar No : 2022/308

DAVACI : …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
2- … Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

DAVANIN KONUSU : Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimini tamamlayan davacı tarafından, komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla 18/06/2015 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1., 2. ve 3. fıkralarının iptali ve işlemden kaynaklanan özlük hakkının iadesine karar verilmesi, ayrıca 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesinin ikinci fıkrasıyla 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun Ek 1. maddesine eklenen üçüncü fıkranın Anayasaya aykırı olduğu iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulması istenilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI : Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimine başladığı sırada yürürlükte olan yasal düzenlemeye eklenen hükümle getirilen sınav şartının ve dava konusu Yönetmelik maddesi ile memuriyetin sözlü sınavda başarılı olma şartına bağlanmasının idari istikrar, haklı beklenti ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğu, kendisi için uygulanmasının hukuka uygun olmadığı, sınavla objektif değerlendirme yapılmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : Dava konusu düzenlemelerin, dayanağı 3201 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesine uygun olarak yapıldığı, sınavların, her okulda ayrı ayrı komisyonlar kurularak sözlü sınav komisyon üyeleri tarafından objektif bir şekilde Yönetmelikte belirlenen kriterler doğrultusunda yapıldığı, dava konusu Yönetmeliğin ve bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilen sınav işlemlerinin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdari Dava Daireleri Kurulu’nun bozma kararına uyularak, kararda yer alan gerekçelerle, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimini tamamlayan davacı tarafından, komiser yardımcısı rütbesine aday memur olarak atanması amacıyla 18/06/2015 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1., 2. ve 3. fıkralarının iptali, işlemden kaynaklanan özlük hakkının iadesine karar verilmesi, ayrıca 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesinin ikinci fıkrasıyla 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun Ek 1. maddesine eklenen üçüncü fıkranın Anayasaya aykırı olduğu iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulması istenilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onikinci Dairesinin 24/09/2019 tarih ve E:2016/4656 K:2019/6325 sayılı kararıyla Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek davanın reddine karar verildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nca yapılan temyiz incelemesi sonucu 26/11/2020 gün ve E:2020/1382, K:2020/2752 sayılı kararla, anılan Daire kararının, dava konusu yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının onandığı, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasının bozulduğu anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde; Danıştay idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde, bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davalarda verilen kararların, temyiz incelemesi sonucunda ilgili dava daireleri kurulunca; usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek sebeplerden biri nedeniyle bozulması durumunda, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesinin bu tür bozma kararlarına uyması yasa gereğidir.
Bu durumda 2577 sayılı Yasanın anılan maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığından, İdari Dava Daireleri Kurulu’nun bozma kararında yer alan gerekçelerle, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Dairemizin, 24/09/2019 tarih ve E:2016/4656, K:2019/6325 sayılı davanın reddine ilişkin kararının, davacı ve davalı idareler tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/11/2020 tarih ve E:2020/1382, K:2020/2752 sayılı kararıyla, dava konusu yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine dair kısmının bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’na 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca, Polis Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Yüksek Okullar (FYO) eğitimini tamamlayan davacının sözlü sınava tabi tutulduğu, sözlü sınav sonucunda başarısız sayılması üzerine, anılan Yönetmeliğin 8. maddesinin 1.,2. ve 3. fıkraları ile sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay Onikinci Dairesinin 24/09/2019 tarih ve E:2016/4656, K:2019/6325 sayılı kararıyla; Anayasa Mahkemesinin 24/05/2017 tarih ve E:2015/41, K:2017/98 sayılı kararıyla; 3201 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali isteminin reddine karar verildiği anlaşıldığından, Anayasaya aykırılık iddiasının ciddi görülmediği, Yönetmeliğin dava konusu 8. maddesinde sınavın sözlü sınav şeklinde yapılacağının belirlendiği ve sınava ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, söz konusu düzenlemede; adayların mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu açısından değerlendirileceğinin belirtildiği, idare tarafından üst hukuk normlarına uygun olarak hazırlanan yönetmelik hükmüyle davalı idare bünyesinde çalışacak personelin seçiminde objektif kriterlerin esas alındığının anlaşıldığı, bu itibarla, dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin sınava ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 8. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılmasının esas olduğu, idari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği, bu itibarla; davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerektiği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/11/2013 tarih ve E:2010/2194, K:2013/4094 sayılı kararının da bu yönde olduğu, öte yandan; Yönetmeliğin “Komisyonların Oluşturulması ve Görevleri” başlıklı 7. maddesinin ikinci fıkrasında, soru hazırlama komisyonunun rütbece en kıdemli üye başkanlığında beş rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşacağı şeklinde düzenleme yapıldığı, Polis Akademisi Başkanlığı tarafından da soru hazırlama komisyonu için dört rütbeli personel ile sekiz öğretim elemanı görevlendirildiği, bu haliyle adayların yeterliliğinin tespiti amacıyla yapılan sınavda sorulacak soruların hazırlanmasında yeteri kadar rütbeli personel ve öğretim elemanı görevlendirildiği, soruların Yönetmelik’te aranılan kriterlere uygun olduğu anlaşıldığından, bu durumun dava konusu işlemi sakatlar mahiyette olmadığı sonucuna varıldığı, dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığının anlaşıldığı, bu durumda, davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı ve davalı idare tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/11/2020 tarih ve E:2020/1382, K:2020/2752 sayılı kararıyla; dava konusu yönetmelik hükümleri yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden davanın reddine dair kısmının; Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 1. maddesi, anılan Kanun’a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle eklenmiş olduğu, ancak davacının anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi … bölümünden 15/02/2015 tarihinde mezun olduğu anlaşıldığı, öte yandan, kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacaklarının öngörüldüğü, bu durumda davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin dayanağı olan Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 1. maddesi, anılan Kanun’a 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/03/2015 tarih ve 6638 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle eklenmiştir.
Ancak davacının, anılan Kanun hükmü ve bu hükme dayanılarak düzenlenen Yönetmelik hükümleri ile getirilen sınav şartından önce, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi … bölümünden 15/02/2015 tarihinde mezun olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan; kanun değişikliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 22/05/2013 tarih ve 28654 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Adına Yükseköğretim Kurumlarında Okutulacak Öğrencilere Dair Yönetmeliğin 26. maddesinde Başkanlık ve Fakültelerindeki eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin, öğrenim dallarına göre naspedildiği amirliğe veya ilgili hizmet sınıflarına yeterlilik ve yarışma sınavlarına tabi tutulmadan atanacakları öngörülmüştür.
Bu durumda; davacının, mezuniyet tarihi itibarıyla dava konusu Yönetmelik kapsamında sözlü sınava tabi tutulamayacağı açık olduğundan, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, hukuka aykırı olarak tesis edilen işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının da iadesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının 18/06/2015 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemin İPTALİNE,
2.Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya verilmesine,
3. Dava kısmen iptal-kabul, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam … TL yargılama giderinin; haklılık oranı dikkate alınarak (1/2 oranında) hesaplanan … TL’sinin davacı üzerinde bırakılmasına, … TL’sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarelerce yapılan … TL yargılama giderinin yarısı olan … TL’nin davalılar üzerinde bırakılmasına, … TL’nin ise davacıdan alınıp davalı idarelere verilmesine,
4. Davalı idareler lehine önceki kararda vekalet ücretine hükmedildiğinden bu hususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5. Posta gideri avanslarından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.