Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/659 E.  ,  2021/5400 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/659
Karar No:2021/5400

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Kurumu
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Petrol Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 03/09/2013 tarihinde yapılan denetimde ulusal marker seviyesi geçersiz, teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiği ve akaryakıtın tağşiş edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.000.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi’nce verilen …gün ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde 2 ve 3 numaralı tanklardan alınan numunelerin analizi sonucu İNÖNÜ-PAL tarafından hazırlanan …tarih ve …sayılı analiz raporunda ulusal marker seviyesinin geçersiz, teknik düzenlemelere aykırı olduğu ve akaryakıtın tağşiş edildiğinin tespit edildiği anlaşıldığından, davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler İle Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde yer alan düzenleme ile Yönetmeliğin tamamına hakim olan etkin, hızlı, güvenilir ve denetime açık bir soruşturma sürecinin gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, bu yönde de emredici hüküm niteliğinde ”onbeş gün içerisinde yapar” şeklinde ifadeye yer verildiği, olayda, 03/09/2013 tarihinde yapılan denetimde 2 ve 3 numaralı tanklardan alınan numunelerin marker cihazı ile yapılan ulusal marker seviyesi testinin geçersiz çıkması üzerine, söz konusu akaryakıta el konulduğu, alınan numunelerin analiz yapılmak üzere İNÖNÜ-PAL’e gönderildiği ve 15 günlük süre geçirildikten sonra 22/11/2013-21/12/2013 tarihleri arasında analizler yapıldığı, 30/12/2013 tarihinde düzenlenen raporda, numunelerin marker seviyesinin geçersiz olduğunun ve tağşiş ve/veya hile amacı ile akaryakıta katılabilecek ürün içerdiğinin tespit edildiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile …. İdare Mahkemesi’nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda ulusal marker seviyesi geçersiz akaryakıt ikmali yapıldığı ve akaryakıtın tağşiş edildiğinin somut delillerle sabit olduğu, numune analizlerinin mevzuatta öngörülen 15 günlük süre geçtikten sonra yapılmasının numunenin marker seviyesini etkilemeyeceği, ulusal markerin özelliğini 48 ay süreyle koruduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, yönetmelikte öngörülen 15 günlük sürenin emredici nitelikte olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 03/09/2013 tarihinde yapılan denetimde 2 ve 3 numaralı tanklardan alınan numunelerin saha ölçüm cihazıyla yapılan ölçümünde ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması üzerine, numuneler analizinin yapılması için İNÖNÜ-PAL’e 05/09/2013 tarihinde teslim edilmiş, İNÖNÜ-PAL tarafından numunelerin analizi 22/11/2013-21/12/2013 tarihleri arasında yapılmış ve 30/12/2013 tarihinde düzenlenen analiz raporunda, numunelerin marker seviyesinin geçersiz olduğu ve tağşiş ve/veya hile amacı ile akaryakıta katılabilecek ürün içerdiği tespit edilmiştir.
Bu tespit üzerine, davacı hakkında 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.000.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Kurul kararı tesis edilmiş, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Denetim yapıldığı tarihinde yürürlükte olan haliyle 5015 sayılı Kanun’un 20. maddesinin son fıkrasında; “Seyyar kontrol cihazı ile yapılan ulusal marker kontrol sonucunun geçersiz çıkması halinde, alınan numune en geç beş iş günü içinde laboratuvara teslim edilir. Laboratuvar, yapılması istenilen analizleri numune özellikleri değişime uğramadan on beş gün içinde yapar ve sonucunu en geç üç iş günü içinde Kuruma bildirir.” kuralına yer verilmiştir.
Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 16. maddesinin sekizinci fıkrasında; “Alınan numunelerin analizi, akreditasyon kuruluşları tarafından akredite edilmiş sabit veya gezici laboratuvarlar vasıtasıyla yapılır. Laboratuvara teslim edilen numunelere Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde analizler yapılır. Laboratuvar, yapılması istenilen analizleri numune özellikleri değişime uğramadan onbeş gün içerisinde yapar ve sonucunu bir raporla tespit eder. Laboratuvar, raporun bir nüshasını muhafaza eder, iki nüshasını, bir adedi ilgili gerçek ya da tüzel kişiye verilmek üzere numune alan birime, bir nüshasını da gereği yapılmak üzere Kuruma beş iş günü içinde gönderir.” kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallar birlikte değerlendirildiğinde; mevzuatta analiz sürecine ilişkin öngörülen sürelerin etkin, hızlı, güvenilir ve denetime açık bir soruşturma sürecinin sağlanmasına yönelik olduğu bu sürelerin aşılması hâlinde numunelerin bozulacağına ya da analiz raporlarının geçersiz olacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Dairemizce 21/09/2021 tarihli ara kararı ile İnönü Üniversitesi Akaryakıt/Petrol Analiz Laboratuvarı’dan teslim alınan numunelerin analizinin mevzuatta belirtilen sürede neden yapılmadığı, numunelerin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasındaki bekleme süresinin mevzuatta belirtilen 15 (on beş) günlük süreyi geçmesinin numune özelliklerinde değişime sebep olup olmayacağı sorulmuş, 09/12/2021 tarihli ara kararı cevabında, numunelerin analizin yapılacağı güne kadar uygun saklama koşullarında bekletildiği, laboratuvara girişi yapılan numunelerin iş yoğunluğu nedeniyle sırası gelene kadar uygun saklama koşullarında bekletilmesinin numunelerin içeriğinde, numune özelliklerinde ve varsa marker sonucunda herhangi bir değişikliğe sebep olmayacağı, ayrıca laboratuvarda senelerce uygun şartlar altında bekletilen ve Mahkeme talimatıyla açılıp tekrar analizi yapılan laboratuvar şahit numune verileri ile evvelden çalışılan numuneler arasında bugüne kadar kayda değer hiçbir veri uyuşmazlığı yaşanmadığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, somut uyuşmazlık bakımından da numune analiz sürecinin analiz raporlarını sakatladığına yönelik herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam …-TL harcın istemi halinde davalıya iadesine;
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesine, 28/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.