Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/3347 E.  ,  2021/5242 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/3347
Karar No : 2021/5242

DAVACI : … Bobinaj ve Elektrik Malzemeleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. …- Av. …

DAVALI : …Kurumu
VEKİLLERİ : Av. …-Av. …

DAVANIN KONUSU :
Lisanssız güneş enerjisi santralinde üretilen enerjiden dolayı her ay için %75 indirimli tutardan dağıtım bedeli alınması amacıyla 23/07/2020 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’na (Kurul) yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu ileri sürülen 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararının dağıtım bedellerinin %75 indirimli uygulanmasında “31/12/2017 tarihinden önce şebeke işletmecisinden geçici hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde” ibaresinde yer verilen 31/12/2017 tarih sınırı konulmasına ilişkin düzenlemenin iptali istenmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Kurul kararının ilgili maddesinin 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı alan şirketlere indirimli dağıtım bedellerinin uygulanması ile bu tarihten sonra belgeyi alan şirketler açısından indirimsiz dağıtım bedellerinin uygulanmasına yol açtığı, bu durumun eşitlik, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu, lisanssız üreticiler için sistem dağıtım bedelinin 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı alan yatırımcı için 2,8276 kr/kWh, bu tarihten sonra alanlar için 11,3104 kr/kWh olduğu, yatırımların tamamlanması için belirli bir süre geçmesinin herkes için geçerli olduğu, belirli bir tarih konularak bu tarihe kadar geçici kabul belgesi alamayan yatırımcıya indirimsiz dağıtım bedeli uygulamanın hakkaniyete aykırı olduğu, aynı şartlarda işe başlayanlara aynı hükümlerin uygulanması gerektiği, davacının sahip olduğu tesise ilişkin ilk bağlantı anlaşmasının 22/12/2015 tarihinde imzalandığı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI :
Usûle ilişkin olarak davanın süresi içinde açılmadığı ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise lisanssız elektrik üretimi yapmanın Kanun’da öngörülen amacından saptığı, tüketimin karşılanmasının öncelikle hedeflenmesi gerekirken ihtiyaç fazlası üretimin sisteme verilmesinde çok büyük artışların olduğu, bu nedenle lisansız elektrik üretimi yapanlar için farklı bedeller belirleme gereği duyulduğu, lisansız elektrik üretiminde asıl amacın ticaret değil ihtiyacın karşılanması olduğu, 26/12/2016 tarihinde 6808 sayılı karar ile uygulama ilk kez getirildiğinden, hâlihazırda yapımı devam eden tesislere belirli bir sürenin verilmesi uygun görülerek geçiş tarihi olarak 31/12/2017 tarihinin belirlendiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …DÜŞÜNCESİ :
Dava; Lisanssız güneş enerjisi santralinde üretilen enerjiden dolayı her ay için %75 indirimli tutardan dağıtım bedeli alınması amacıyla 23/07/2020 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’na (Kurul) yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararının dağıtım bedellerinin %75 indirimli uygulanmasında “31/12/2017 tarihinden önce şebeke işletmecisinden geçici hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde” ibaresinde yer verilen 31/12/2017 tarih sınırı konulması hususunun iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 4. maddesinde, “Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur.” hükmüne yer verilmiş; 5. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde, “Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini teminen gerekli düzenlemeleri yapmak.” Kurul’un görevleri arasında sayılmış; 5. maddesinin 7. fıkrasının (e) bendinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun, ilgili lisans hükümleri uyarınca hazırlanacak olan; Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketinin toptan satış fiyat tarifesini, iletim tarifesini, dağıtım tarifeleri ile perakende satış tarifelerini inceleme ve onaylama konularında yetkili olduğu; (f) bendinde; İletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış için yapılacak fiyatlandırmaların ana esaslarını tesbit etmek ve gerektiğinde ilgili lisans hükümleri doğrultusunda revize etmeye yetkili olduğu, hüküm altına alınmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, üretim faaliyetinin, lisans almak koşuluyla yürütülebilecek elektrik piyasası faaliyetlerinden biri olduğu; 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; üçüncü fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 10/05/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; dördüncü fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Kanunun, 17. maddesinde de; Tarifeler ve Tüketicinin Desteklenmesi konularına yer verilerek; “(1) (Değişik: 4/6/2016-6719/21 md.) Bu Kanun kapsamında düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifeler, ilgili tüzel kişi tarafından Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre, tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Kurul, mevzuat çerçevesinde uygun bulmadığı tarife tekliflerinin revize edilmesini ister veya gerekmesi hâlinde resen revize ederek onaylar. İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür.
(2) Lisans sahibinin, her yıl uygulayacağı tarifelerde yapacağı aylık enflasyon değişimi ve lisansında belirtilen diğer hususlarla ilgili ayarlamalar Kurul tarafından onaylanır. Onaylanan tarifeler kapsamında belirlenen fiyat formülleri mevzuatta belirtilen koşullarda tadil edilebilir.
(3) (Değişik: 4/6/2016-6719/21 md.) Onaylanan tarifeler içinde, söz konusu tüzel kişinin tarife konusu faaliyetine ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedelleri dışında piyasa faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan hiçbir unsur yer alamaz. İletim ek ücreti bu hükmün istisnasını oluşturur.
..
(6) Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır:
…
ç) bendinde; ” (Değişik: 4/6/2016-6719/21 md.) Dağıtım tarifeleri: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlar bu kayıpları düşürmeyi teşvik edecek şekilde Kurul tarafından belirlenir. Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından düzenlenir.
” kuralı bulunmaktadır.
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında, “Dağıtım tarifesi; dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluşur.”; ikinci fıkrasında, “Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. (…) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerinin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında 19/12/2015 tarihli ve 29567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat hükümleri esas alınır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklılaştırılabilir.” üçüncü fıkrasında ise; “Dağıtım tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar dağıtım şirketlerinin önerileri de dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir. Söz konusu usul ve esaslar tüm dağıtım bölgeleri için ortak belirlenebileceği gibi, her bir dağıtım bölgesi için ayrı ayrı da belirlenebilir. ” kuralına yer verilmiştir.
10/05/2005 tarih ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’un 1. maddesinde; “Bu Kanunun amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesidir.
” hükmü, “Lisanssız elektrik üretim faaliyeti” başlıklı 6/A maddesinde; “(Ek: 29/12/2010-6094/4 md.) (Başlığı ile Birlikte Değişik:25/11/2020-7257/14 md.) Kendi tüketim ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten lisanssız elektrik üretim faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler; ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisini dağıtım sistemine vermeleri halinde I sayılı Cetveldeki fiyatlardan on yıl süre ile faydalanabilir. Bu kapsamda dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisinin görevli tedarik şirketi tarafından satın alınması zorunludur. İlgili şirketlerin bu madde gereğince satın aldıkları elektrik enerjisi, ilgili görevli tedarik şirketi tarafından YEK Destekleme Mekanizması kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
İşlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, elektrik piyasasında; 14/03/2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve etkin kullanımının sağlanması, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların belirlenmesi olduğu; 17. maddesinin birinci fıkrasında, lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmalarının esas olduğu; 28. maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, ticarete konu edilemeyeceği ve üretim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesinin dışında tüketime sunulamayacağı belirtilmiştir.
6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerini, dağıtım tesislerini yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmakla yükümlü kılmakta; özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olduğunu belirtmekte; özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisini Kurula vermektedir.
Dağıtım tesisinin varlığı, dağıtım faaliyetinin yürütülebilmesi için zorunludur. Kamu hizmeti niteliğindeki bu faaliyetin yerine getirilebilmesi için oluşan maliyet, dağıtım bedeli olarak kullanıcılara yansıtılmaktadır. Kanun, dağıtım faaliyeti için onaylanan gelir tavanları ile öngörülen dağıtıma esas enerji ve abone grubu oransallıkları ile elde edilen dağıtım bedelinin yansıtılmasında herhangi bir istisnaî kurala yer vermemiş olup, dağıtım sistemi kullanıcılarının tamamını yükümlü kılmıştır.
Bu kapsamda, lisanssız üreticilerin de dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedelleri ödeyeceği açıktır. Zira, dağıtım tesisi, iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları ifade etmektedir.
Mevzuat uyarınca, dağıtım sistemi kullanıcısı olan üreticilerin sisteme verdiği ve sistemden çekmiş olduğu enerji için ödemeleri gereken dağıtım bedelinin Kurum tarafından her çeyrek tarife dönemi için belirlendiği, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun 14/1-b maddesi kapsamında kalan lisanssız üreticiler için söz konusu olan dağıtım bedelinin de 4628 ve 6446 sayılı Kanunlar uyarınca belirlenerek üreticilere yansıtıldığı, 6446 sayılı Kanunun 17. maddesinde, dağıtım tarifelerinin dağıtım faaliyeti kapsamında oluşan tüm hizmet ve maliyetleri içermesi gerektiğinin vurgulandığı açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece, lisanssız üretim tesislerinin tüketimlerinden çok daha fazlasını ürettikleri ve bu üretimlerini YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında değerlendirdikleri gerçeğinden hareketle; lisanssız üretim kapsamında üretim yapan santrallerin çoğunun tüketimlerini karşılama amacından oldukça uzaklaştığı, bu üreticilere ait tesislerin dağıtım sistemi üzerinde yaratacakları ilave maliyetlerin ve yüklerin (sistem dengesizlikleri ve sair) lisanssız elektrik üreticilerine yansıtılabilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak, bu kapsamda Kurul kararıyla dağıtım bedellerinin farklılaştırılması yolunun tercih edildiği; dolayısıyla lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin farklılaştırılmasında, lisanssız üreticilerin tâbi olduğu mevzuatın amacı, üreticilerin yükümlülükleri, lisanssız üreticilerin dağıtım sistemini yoğun bir şekilde kullanmaları nedeniyle sisteme akan yük, söz konusu kullanım nedeniyle dağıtım sisteminde meydana gelen sorunlar ve lisanssız üreticilerden kaynaklı maliyetlerin dikkate alındığı görülmektedir. Lisanssız üreticilerin gerçekleştirdikleri üretimi dağıtım sistemine vermek suretiyle sistemi yoğun bir şekilde kullanmaları, sistemin teknik ve ekonomik işleyişini sekteye uğrattığı gibi, üretimlerini ticarî faaliyete konu ederek kendilerine tanınan muafiyet sınırının aşıldığı gerekçelerinin de bu konuda etkili olduğu anlaşılmaktadır.
Gerçektende; Kanun koyucunun yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine yönelik lisanssız üreticileri birtakım yükümlülüklerden muaf tutması, söz konusu üreticilerin lisanslı üreticiler gibi doğrudan piyasa faaliyetine konu edilebilecek elektrik üretimi gerçekleştirecekleri anlamı taşımamaktadır. Aksinin kabulü hâlinde, farklı koşullar ile yükümlülüklere tâbi kılınan lisanslı ve lisanssız üreticilerin aynı amaca matuf piyasa faaliyetinde bulunabileceklerinin öngörülmesi beklenirdi. Oysaki, lisanssız üreticilerin öncelikle tüketimlerini karşılamaya yönelik üretim yapmaları gerektiği yasal zorunluluktur.
Davalı idarenin 29/12/2016 tarih ve 6838 sayılı Kurul kararı ile ilk olarak, Elektrik Piyasası Kanunun 14. maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki lisansız üreticiler için sadece tek terimli dağıtım tarifesinin uygulanmasına ve 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için 5346 sayılı Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca sözkonusu tarife üzerinden %75 oranında indirim uygulanmasına karar verildiği, 6838 sayılı Kurul kararına karşı açılan davanın Dairenin, 23/09/2020 tarih ve E:2017/2053, K:2020/2229 sayılı kararı ile reddedildiği, daha sonra; dava konusu edilen 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararı ile de; karar metninde yer alan “geçici kabul alan tesis” yerine “geçici kabule hazır tutanağı alan tesis” ifadesine yer verilerek sınırlı bir değişikliğe gidildiği, dolayısıyla 6838 sayılı Kurul kararının alındığı 29/12/2016 tarihi itibariyle de davacı tarafından lisansız üretici dağıtım bedeli uygulamasına ilişkin şartların bilindiği ve davacının işlettiği üretim santralinin de bu tarihlerden sonra 27/05/2019 tarihinde davacı tarafından devir alındığı da açıktır. 6838 ve 7070 sayılı Kurul kararlarında yer alan ” 31/12/2017 ” yolundaki tarih bu yoldaki düzenlemenin ilk defa yapıldığı 29/12/2016 tarihinden sonraki bir yıllık süre sonunu ifade etmekte ve bu ana kadar tamamlanan tesisler ile halihazırda yapımı devam eden tesislere de belli bir süre verme amacını taşıdığı görülmektedir.
Bütün bunlardan hareketle, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine getirilen teşvik mekanizmasının amacını da aşar bir şekilde, lisanssız üreticilerin gerçekleştirdiği üretimin ticarî faaliyete konu edilmesinin sonucu olarak ödeyecekleri dağıtım bedelinin farklılaştırılmasında ve bu farklılaştırma neticesinde dağıtım bedeline ilişkin tarifenin düzenlenmesinde eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi ilkesine aykırılık olmadığı sonucuna ulaşıldığından; 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılmasında ve halihazırda yapımı devam eden tesislere de belli bir süre verilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek değişiklikte yer alan tarihin “31/12/2017” olarak ifade edilerek söz konusu tarihten sonra geçici kabul alabilecek tesisler için gerekli fizibilite çalışmalarını yeni düzenlemeye göre yaparak yatırım kararını buna göre almalarının temin edilmesinin sağlanması yolundaki dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. 14/09/2021

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 21/12/2021 tarihinde, davacı vekili Av. …ve davalı idare vekilleri Av. …ile Av. …geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı lisanssız elektrik üretimi yapan bir şirkettir.
Daha önce 22/12/2005 tarihinde dava dışı …Enerji Üretim firması ile …Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında imzalanan bağlantı anlaşması sonrasında 27/05/2019 tarihli sözleşme ile elektrik üretim santrali davacı şirkete devredilmiş, davacı şirket ile 01/07/2019 tarihinde yeni bir bağlantı anlaşması imzalanmıştır. Tesise davacı şirkete devir edilemeden 08/02/2018’de bitirilerek elektrik üretimine başlanmıştır.
Davacı şirket tarafından 23/07/2020 tarihinde EPDK’ya başvurularak, lisanssız elektrik üretimi yapanlara dağıtım tarifesinde %75 indirim uygulamasını zaman bakımından sınırlayan 7070 sayılı Kurul kararında yer verilen “31/12/2017 tarihinden önce şebeke işletmecisinden geçici hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde” ifadesindeki 31/12/2017 tarihine itirazla dağıtım bedelinin indirimli olarak ödenmesinden yararlandırılmaları talebinde bulunulmuş, yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
31/12/2015 tarih ve 29579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar’ın “Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması” başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrası,“(2) 21 inci maddede belirtilen bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen koşullar çerçevesinde reaktif enerji bedeli de uygulanır.” şeklinde iken; 26/12/2016 tarih ve 6808 sayılı Kurul kararı ile, “(2) 21 inci maddede belirtilen bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen koşullar çerçevesinde reaktif enerji bedeli de uygulanır. Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabilir. Söz konusu lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca Kurul tarafından belirlenecek oranda indirimli uygulanır.” şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre, maddenin ilk cümlesi aynen korunmuş, maddeye eklenen cümle ile, lisanssız elektrik üretimi yapanlar açısından dağıtım sistem maliyetlerinde farklılaştırma yapılabileceği kabul edilerek düzenleme için zaman bakımından sınırlama getirilmiş ve bu sınırlama “geçici kabul alma” şartına bağlanmıştır.
29/12/2016 tarih ve 6838 sayılı Kurul kararı ile de “31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için tek terimli dağıtım tarifesi üzerinden %75 indirim yapılmasına karar verilmiştir.
11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı dava konusu Kurul kararı ile de hem Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler Ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar’ın “Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması” başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrası hem de 6838 sayılı Kurul kararında değişiklik yapılarak, değişiklik yapılan ilgili tüm fıkranın tamamının değişikliğe konu edinildiği, ancak fırkada “geçici kabul alma” şartının “ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması” şeklinde değiştirildiği, yapılan değişiklikte zaman bakımından sınırlama açısından 31/12/2017 tarihinin aynen korunduğu görülmektedir.
Davacı tarafından ise 11/05/2017 tarih ve 7070 Kurul kararında da yer verilen ve 6808 sayılı Kurul kararının ilk hâli itibarıyla aynen uygulanmaya devam eden 31/12/2017 tarihine itiraz edilmekte, indirimden bu tarihten sonra işletmeye alınanların da yararlanması gerektiği ileri sürülmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usûle yönelik itirazları geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, üretim faaliyetinin, lisans almak koşuluyla yürütülebilecek elektrik piyasası faaliyetlerinden biri olduğu; 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; üçüncü fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 10/05/2005 tarih ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; dördüncü fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında, “Dağıtım tarifesi; dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluşur.”; ikinci fıkrasında, “Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. (…) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerinin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında 19/12/2015 tarihli ve 29567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat hükümleri esas alınır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklılaştırılabilir.” kuralına yer verilmiştir.
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik’in 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, elektrik piyasasında, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını tüketim noktasına en yakın kendi üretim tesisinden karşılaması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve küçük ölçekli üretim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması ile elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek, gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların belirlenmesi; 23. maddesinin birinci fıkrasında, lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmalarının esas olduğu; 34. maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, ticarete konu edilemeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerini, dağıtım tesislerini yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmakla yükümlü kılmakta; özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olduğunu belirtmekte; özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisini Kurula vermektedir.
Görüldüğü üzere, dağıtım tesisinin varlığı, dağıtım faaliyetinin yürütülebilmesi için zorunludur. Kamu hizmeti niteliğindeki bu faaliyetin yerine getirilebilmesi için oluşan maliyet, dağıtım bedeli olarak kullanıcılara yansıtılmaktadır. Kanun, dağıtım faaliyeti için onaylanan gelir tavanları ile öngörülen dağıtıma esas enerji ve abone grubu oransallıkları ile elde edilen dağıtım bedelinin yansıtılmasında herhangi bir istisnaî kurala yer vermemiş olup, dağıtım sistemi kullanıcılarının tamamını yükümlü kılmıştır.
Bu kapsamda, lisanssız üreticilerin de dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedelleri ödeyeceği açıktır. Zira, dağıtım tesisi, iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları ifade etmektedir.
Dairemizin 25/09/2019 tarih ve E:2019/1883 sayılı ara kararıyla, 31/12/2015 tarih ve 29579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 16. maddesinin 2. fıkrasında yapılan değişiklikte yer alan “31/12/2017” tarihi belirlenirken hangi hususların değerlendirmeye alındığı ve 31/12/2017 tarihi itibarıyla bu madde kapsamında geçici kabul alan tesis sayısının kaç olduğunun açıklanması, anılan değişikliğin gerekçelerinin yer aldığı inceleme, rapor, görüş, Kurul karar taslaklarının onaylı birer örneğinin de yer aldığı tüm bilgi ve belgeler istenilmiştir.
Ara kararına cevaben alınan …tarih ve …sayılı yazı hâlihazırda kabul almış veya faaliyette olan projelerin yapım kararı verilirken yürürlükte olan mevzuatın dikkate alındığı, bu nedenle halihazırda yapımı devam eden tesislere de belli bir süre verilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek değişiklikte yer alan tarihin “31/12/2017” olarak ifade edildiği, böylece söz konusu tarihten sonra geçici kabul alabilecek tesisler için gerekli fizibilite çalışmalarını yeni düzenlemeye göre yaparak yatırım kararını buna göre almamalarının temin edildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Lisanssız üreticilerin gerçekleştirdikleri üretimi dağıtım sistemine vermek suretiyle sistemi yoğun bir şekilde kullanımı, sistemin teknik ve ekonomik işleyişini sekteye uğrattığı gibi, üretimlerini ticarî faaliyete konu ederek kendilerine tanınan muafiyet sınırı aşılmaktadır. Kanun koyucunun yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine yönelik lisanssız üreticileri birtakım yükümlülüklerden muaf tutması, söz konusu üreticilerin lisanslı üreticiler gibi doğrudan piyasa faaliyetine konu edilebilecek elektrik üretimi gerçekleştirecekleri anlamı taşımamaktadır. Aksinin kabulü hâlinde, farklı koşullar ile yükümlülüklere tâbi kılınan lisanslı ve lisanssız üreticilerin aynı amaca matuf piyasa faaliyetinde bulunabileceklerinin öngörülmesi beklenirdi. Oysaki, lisanssız üreticilerin öncelikle tüketimlerini karşılamakla yükümlü kılındığı açıktır.
Bu durumda, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine getirilen teşvik mekanizmasının amacını da aşar bir şekilde, lisanssız üreticilerin gerçekleştirdiği üretimin ticarî faaliyete konu edilmesinin sonucu olarak ödeyecekleri dağıtım bedelinin farklılaştırılmasında ve bu farklılaştırma neticesinde dağıtım bedeline ilişkin tarifenin düzenlenmesinde eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi ilkesine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Nitekim, benzer iddialarla 26/12/2016 tarih ve 6808 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan bir başka davada Dairemizin 16/03/2021 tarih ve E:2019/1883, K:2021/951 sayılı davanın reddine ilişkin kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 04/11/2021 tarih ve E:2021/2543, K:2021/2224 sayılı kararı ile onandığı görülmektedir.
Bu itibarla, lisanssız güneş enerjisi santralinde üretilen enerjiden dolayı her ay için %75 indirimli tutardan dağıtım bedeli alınması amacıyla 23/07/2020 tarihinde Kurul’a yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararının dağıtım bedellerinin %75 indirimli uygulanmasında “31/12/2017 tarihinden önce şebeke işletmecisinden geçici hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde” ibaresinde yer verilen 31/12/2017 tarih sınırı konulmasına ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

999-3 sayılı Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 16. maddesinde, 6808 sayılı Kurul kararıyla yapılan değişiklikle, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceği ve söz konusu lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca Kurul tarafından belirlenecek oranda indirimli uygulanabileceği düzenlenmiş; 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı dava konusu Kurul kararı ile de hem Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler Ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar’ın “Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması” başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, hem de 6838 sayılı Kurul kararında değişiklik yapılarak, ilgili tüm fıkranın tamamı değişikliğe konu edinmiş, ancak fıkrada “geçici kabul alma” şartı “ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması” şeklinde değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikte zaman bakımından sınırlama açısından 31/12/2017 tarihinin aynen korunduğu görülmektedir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; üçüncü fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 10/05/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; dördüncü fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında, “Dağıtım tarifesi; dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluşur.”; ikinci fıkrasında, “Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. (…) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerinin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında 19/12/2015 tarihli ve 29567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat hükümleri esas alınır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklılaştırılabilir.” kuralına yer verilmiştir.
Elektrik piyasasında dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetler esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Maliyet esaslı belirlenecek dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ancak; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklılaştırılabilir.
Dağıtım bedelinin, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenmesi ana kural olduğuna göre, lisanssız elektrik üreticilerinin lisanslı elektrik üreticilerinden farklı olarak sistemde hangi ilave maliyet unsurlarına neden olduğunun davalı idare tarafından teknik bir analiz yapılmak suretiyle ortaya konulması gerekir. Örneğin aynı bağlantı noktasından dağıtım sistemine bağlanan lisanslı elektrik üreticisi ile lisanssız elektrik üreticisinin ödeyeceği dağıtım bedelinin farklılaştırılmasını gerektiren ilave maliyet unsurlarının somut olarak açıklanması gerekir.
Bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli, gerekmesi hâlinde güç aşım bedeli, belirli koşullarda reaktif enerji bedeli uygulanmak suretiyle tarife oluşturulurken, lisanssız elektrik üreticilerinin bu maliyet unsurları dışında dağıtım sistemine ne gibi ilave maliyetler getirdiği davalı idare tarafından somut ve objektif bir şekilde açıklanamamıştır. Benzer şekilde lisanssız elektrik üreticilerinin, kendi aralarında dönemsel bir ayrıştırmaya neden tâbi tutulduğu, dağıtım sistemi üzerine getirdiği maliyet unsurlarının aynı olması gerekirken indirim yoluyla yapılan böyle bir ayrıştırmanın hukukî dayanağının ortaya konulamadığı, eşit durumda olan lisanssız elektrik üreticilerinden bir gruba indirim yapılmak suretiyle dağıtım bedelinin maliyet esasına göre hesaplanması gerektiğine ilişkin ana kuralın dışına çıkıldığı ve eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi ilkesinin ihmal edildiği anlaşılmaktadır. Nitekim, sisteme daha fazla elektrik vererek daha fazla kullanım maliyetine yol açmaları hâlinde dahi 31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan lisanssız üreticiler; sistemi daha az kullanan ve daha az kullanım maliyetine yol açan ancak 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabule hazır tutanağı alan tesislerden daha az dağıtım bedeli ödemeleri şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır.
Sonuçta, lisanssız elektrik üreticilerinin hangi ilave maliyet unsurları itibarıyla lisanslı elektrik üreticilerine göre farklılaştırıldığı, ayrıca lisanssız elektrik üreticilerinin de kendi aralarında dönemsel olarak hangi maliyet unsurları nedeniyle ayrıştırıldığı teknik bir analize dayalı hukuken kabul edilebilir somut delillerle ortaya konulamamıştır.
Öte yandan, lisanslı üreticiler için 0,8969 kr/kWh; mevcut lisanssız üreticiler ile 31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulü bu tutanağa istinaden yapılan lisanssız üreticiler için dağıtım bedelinin 2,5628 kr/kWh; 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabul alan lisanssız üreticiler için dağıtım bedelinin 10,2510 kr/kWh olarak belirlenmesinin orantılı olmadığı da açıktır.
Bu itibarla, lisanssız elektrik üreticilerinin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisini sisteme vermesi, kanunun verdiği bir hak iken, belirsiz ilave maliyet unsurlarından söz edilerek dağıtım bedeli farklılaştırılmak, eşit durumda oldukları hâlde kendi aralarında dönemsel olarak ayrıştırmak ve teknik bir analize dayalı objektif ölçütler ortaya konulmadan dağıtım bedelini fahiş oranda artırmak suretiyle, kanunun yenilenebilir elektrik enerjisi üretimini teşvik amacının etkisiz kılındığı ve ihtiyacın üzerinde üretilen enerjinin satışına dair hakkın kullanımının zorlaştırıldığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Belirtilen nedenlerle, lisanssız güneş enerjisi santralinde üretilen enerjiden dolayı her ay için %75 indirimli tutardan dağıtım bedeli alınması amacıyla 23/07/2020 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’na (Kurul) yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararının dağıtım bedellerinin %75 indirimli uygulanmasında “31/12/2017 tarihinden önce şebeke işletmecisinden geçici hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde” ibaresinde yer verilen 31/12/2017 tarih sınırının iptali gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.