Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2017/2141 E. , 2021/10277 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2017/2141
Karar No : 2021/10277
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Taahhüt Temizlik Taşımacılık Gıda ve
Sağlık Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek davalı idarece aleyhine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının ortağı olduğu iş ortaklığı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri ile … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ödeme emirlerinin dayanağı ihbarnamelerin usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi nedeniyle takip ve tahsil safhasına gelen bir amme alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, istinafa konu kararın dava konusu … sayılı ödeme emrine ilişkin kısmını kaldıracak nitelikte bulunmadığı; dava konusu … sayılı ödeme emrinin dayanağı 2 nolu ihbarnamelerin 27/11/2014 tarihinde davacı ortaklığı oluşturan firmalardan … İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin adresinde şirket kaşesi basılıp üzeri imzalanmak suretiyle şirket çalışanına tebliğ edildiği, ortaklığın 31/12/2010 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle, ortaklık adına re’sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle açılan dava sonucunda verilen karara istinaden düzenlenen 2 nolu ihbarnamelerin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 44. maddesinde yer alan, adi ortaklıklarda verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi birinin tarhiyata muhatap tutulacağı düzenlemesi göz önüne alındığında, ortaklığı oluşturan firmalardan birinin adresinde tebliğ edilmesinde ve bu şekilde kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu … sayılı ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun, 357 sayılı ödeme emri yönünden reddine, … sayılı ödeme emri yönünden kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının … sayılı ödeme emrine ilişkin kısmı kaldırılarak, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu ödeme emirlerinin dayanağı ihbarnamelerin ilanen tebliğinden önce tebliğ imkansızlığının usulüne uygun şekilde ortaya konulduğu, olayda ödeme emrine itiraz nedenlerinin bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda, “derdestlik” ilk itirazlar arasında değil, dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması” hükmüne yer verilmek suretiyle doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, Kanun’un 115. maddesinde ise mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda “derdestlik” müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun’un 31. maddesinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun derdestlik ile ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında “davacının hukuki yararı bulunmadığı” olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Buna göre; aynı konuda, aynı davacı tarafından adli yargı yargı veya idari yargı düzeni içinde açılan ve her ikisi de görülmekte olan davaların bulunması halinde, tarih itibarıyla daha sonra açılan davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmesi hukuken olanaklı değildir.
Dava dosyası ile Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2018/24 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; dava konusu ödeme emri ile anılan dosyada dava konusu yapılan ödeme emirlerinin aynı olduğu ve aynı iş ortaklığı adına aynı sebeplerle düzenlendiği, her ne kadar işbu dava dosyası ile anılan dosyanın davacıları aynı olmamakla birlikte, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, işbu dosyada davacı konumunda bulunan şirketi de kapsayacak şekilde, şirketin ortağı olduğu … İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Taahhüt Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sağlık Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı adına E:2018/24 sayılı dosyada dava açıldığı, anılan dosyadaki davanın, işbu davadan önce açıldığı ve halen derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2018/24 sayılı dosyasında derdest olan dava ile işbu davanın aynı olduğu görüldüğünden, derdestlik nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmayan işbu davanın, incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, esası incelenerek verilen Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.