Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10505 E. , 2021/13698 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10505
Karar No : 2021/13698
DAVACI : …Sendikası – … Sen
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : … Bakanlığı – …
DAVANIN KONUSU : 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetimi Yönetmeliğinin 8. maddesinin 4. fıkrasında yer alan tekniker ibaresinin değiştirilmesi isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’NUN DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetimi Yönetmeliğinin 8. maddesinin 4. fıkrasında; çevre birimlerinde, tekniker olarak görevli olan çevre denetçisi eğitimi almış personelin de yer alabileceği düzenlenmiştir.
Davacı tarafından, söz konusu düzenleme ile; çevre birimlerinde görev alabilecek çevre denetçisi eğitimi almış personelin, sadece tekniker olarak kısıtlamanın, bu eğitimi almış teknisyen personelin kazanılmış hakkının ihlali anlamına geldiği ileri sürülerek, anılan Yönetmelikte değişiklik yapılması isteğiyle 12/10/2021 tarihinde davalı idareye başvurulmuştur.
Bakılan dava, söz konusu başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla 29/11/2021 tarihinde açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava açma süresi” başlıklı 7. maddesinde; “1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. …4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.” hükmüne, “İdari makamların sükutu” başlıklı 10. maddesinde; “1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı,isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler.” hükmüne, “Üst makamlara başvurma” başlıklı 11. maddesinde ise; “1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan Kanun hükümleri uyarınca, ilgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; yasa koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem ayrımı gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır.
Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının; öte yandan, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan ve 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan başvuruların, cevap verilmek suretiyle ya da zımnen reddi yolundaki işlemlerin iptali istemiyle sendika, dernek ya da birlik tarafından açılan davalar yönünden uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından, bu davalarda süre aşımı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; Çevre Denetimi Yönetmeliği 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre; en geç, 12/06/2021 tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresinin son gününde yapılacak başvurunun reddi üzerine dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, davacı Sendika tarafından bu tarih geçtikten sonra 12/10/2021 tarihinde anılan Yönetmelikte değişiklik yapılması isteğiyle yapılan başvurunun reddi üzerine 29/11/2021 tarihinde dava açılmış olup, süresinde yapılmayan 12/10/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacı Sendika yönünden uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Bu itibarla; davada süre aşımı bulunduğundan, işin esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE
2. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının ve varsa posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinin dördüncü fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri belirtilmiş, 10. maddesinde ise; ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgilerin altmış günün bittiği tarihten itibaren ya da istemin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Davacı Sendika, 12/10/2021 tarihli başvurusunda, 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliğinin 8. maddesinin 4. fıkrasında yer alan tekniker ibaresinin değiştirilmesini istemiş ve başvurunun reddi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır.
Davacı Sendikanın, Yönetmeliğin 8. maddesinin 4. fıkrası uyarınca çevre birimlerinde görev alabilecek çevre denetçisi eğitimi almış personelin, sadece tekniker olarak kısıtlamanın, bu eğitimi almış teknisyen personelin kazanılmış hakkının ihlali anlamına geldiğini ileri sürerek yaptığı 12/10/2021 tarihli başvuru, niteliği itibarıyla, yeni bir işlem tesisine yönelik, 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvurudur.
Bu itibarla; davacı Sendikanın, yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan bu davanın süresinde olduğu sonucuna varılmış olup, işin esasının incelenmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.