Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/10247 E. , 2021/5884 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/10247
Karar No : 2021/5884
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Kaymakamlığı / …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Köyü Tüzel Kişiliğini Temsilen Köy Muhtarı …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tunceli ili, Hozat ilçesine bağlı …köyü sınırlarının tespitine ilişkin …tarih ve …sayılı Hozat Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince; 442 sayılı Köy Kanunu’nun 3., 4. ve 5. maddeleri göz önüne alınarak, öncelikle sınırın yeniden tespitini gerektiren yasal koşulların mevcut olup olmadığının saptanması gerektiği, sınır tespiti için yasal koşulların mevcut olması durumunda, anılan yasal düzenlemelerde belirtilen şekil şartlarına uyularak sınır tespiti yapılması gerektiği, anılan yasal düzenlemelerde belirtilen şekil şartlarına uyulmadan tesis edilen dava konusu Hozat Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulunun …tarih ve …sayılı kararında mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin Köy Kanunu’na uygun olarak tesis edildiği, …ve …köylerinin sınırlarına dokunmadan davacı köyün sınırlarının tespit edildiği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
…Köyü Tüzel Kişiliği vekilinin 03/03/2011 tarihli başvurusu ile Hozat Kaymakamlığından Kalecik Köyü ile …Köyüne ait köy sınır kağıtlarının ve idare heyeti kararlarının birer suretinin verilmesi istenilmiştir.
Hozat Kaymakamlığınca köy sınır bilgileri Tapu Müdürlüğünden istenilmiş, Tapu Müdürlüğünce verilen …tarih ve …sayılı cevabi yazı ile köy sınır defterinde Karaçavuş Köyüne ait sınır bilgisi kaydı olmadığı bildirilmiştir.
Karaçavuş Köyü Muhtarınca İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğüne verilen bila tarih dilekçeyle de Karaçavuş Köyünün 1972 yılında …Köyünden ayrılarak müstakil köy haline getirilmesiyle ilgili hudutname istenilmiş, Bakanlıkça verilen 21/02/2012 tarih ve 1046 sayılı cevabi yazıda, Bakanlık arşivinde hudutname ile ilgili belge bulunmadığı belirtilmiştir.
Hozat Kaymakamlığınca …tarih ve …sayılı yazı ile Tunceli Valiliğine sınır anlaşmazlığının çözümü için dosya gönderilmiş, ancak Tunceli Valiliği’nin …tarih ve …sayılı cevabi yazısı ile Köy Kanununa göre sınır işlemlerinin Hozat Kaymakamlığınca yürütülmesi gerektiği bildirilmiştir.
Hozat Kaymakamlığının …tarih ve …sayılı yazısı ile köyler arası sınır anlaşmazlığı nedeniyle köy ihtiyar heyetlerinin bir araya gelerek ortak bir karar alması amacıyla 30/11/2012 tarihinde toplantı yapılmasına karar verilmiş, 30/11/2012 tarihinde yapılan toplantıda; …Köyü, …Köyü ve …Köyü muhtar ve azaları arasında …, …, …Tepesi, …Tepesi ve …Dağı mevkilerinde anlaşma sağlanmadığından idarece tahkikat yapılarak …Köyü sınırlarının belirlenmesine karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından köyler arası sınır ihtilafının giderilmesi için çalışmalara başlanmış ve dava konusu işlemle …Köyünün sınırları belirlenmiştir.
Bunun üzerine de bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
442 sayılı Köy Kanunu’nun 3. maddesinde, “Bu kanunun hükmü başlar başlamaz her köyün sınırı ihtiyar meclisi tarafından bir kağıda yazılır. Sınır için komşu köyler ile aralarında uzlaşamadıkları yerler varsa bu da gösterilir ve yazılan sınır kağıdı ihtiyar meclisince mühürlenerek nahiye müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdını kaza veya vilayete gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve tasdik olunduktan sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine verilmek üzere nahiye müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da tasdikli olarak tapu idaresine verilir. İki köy arasında uzlaşılamayan sınırlar için idare meclisleri tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı beşinci maddeye göre çizip her iki köye de tasdikli birer örneğini gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün köylerin tasdikli sınır kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin altı idare meclisine tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir sureti de tapuca çıkarılıp idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sınırlarına ait işlerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler esastır.”; 5. maddesinde ise, “İki köy arasında nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin emriyle iki köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi aralarında düzeltilmesi için çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati olur. Beş sene müddetle değiştirilemez.
Bir köy sınırı; bu kanun mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir. Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sınır tashih olunur ve tasdikli deftere yazılır.
Sınırın büyültülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fıkrasına göre mesele halledilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davalı Hozat Kaymakamlığınca sınır anlaşmazlığı nedeniyle Tapu Müdürlüğünden köy sınır bilgilerinin istenildiği, Tapu Müdürlüğünce verilen …tarih ve …sayılı cevabi yazı ile köy sınır defterinde …Köyüne ait sınır bilgisi kaydının olmadığının bildirildiği, davalı idare tarafından …tarih ve …sayılı yazı ile köyler arası sınır anlaşmazlığı nedeniyle köy ihtiyar heyetlerinin bir araya gelerek ortak bir karar alması amacıyla 30/11/2012 tarihinde toplantı yapılmasına karar verildiği, 30/11/2012 tarihinde yapılan toplantıda; …Köyü, …Köyü ve …Köyü muhtar ve azaları arasında …, …, …Tepesi, …Tepesi ve Lale Dağı mevkilerinde anlaşma sağlanmadığından idarece tahkikat yapılarak …Köyü sınırlarının belirlenmesine karar verildiğinin tutanak altına alındığı, Hozat Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu tarafından …tarih ve …sayılı karar ile sınır ihtilafına yönelik çalışmaların kış mevsiminin olumsuz koşulları nedeniyle 15/05/2013 tarihinden itibaren başlamasına karar verildiği, …tarih ve …sayılı olur ile Tetkikat ve Tahkikat Komisyonu kurulmasına ve 06/06/2013 tarihinde görevlendirilmelerine karar verildiği, köy muhtarlıklarına da 06/06/2013 tarihinde Karaçavuş Köyünde hazır bulunmalarının tebliğ edildiği, 06/06/2013 tarihinde mahallinde yapılan incelemede taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı, Komisyonca 18/09/2013 tarihinde tekrar sınır belirleme çalışması için mahallinde inceleme yapıldığı, sınır belirleme çalışması bitmediğinden 27/09/2013 tarihinde de devam edildiği ve tutanak tutulduğu, Hozat Kaymakamlığınca …tarih ve …sayılı yazı ile nizalı alanlara dair kadastro çalışmalarına ilişkin bilgi ve belgelerin Tapu Müdürlüğünden istenildiği, …tarih ve …sayılı cevabi yazı ile bilgi ve belgelerin gönderildiği ve Hozat Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu tarafından sınır belirleme çalışması sonucu oluşturulan dosya incelenerek dava konusu işlemle Karaçavuş Köy sınırlarının belirlendiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince her ne kadar öncelikle sınırın yeniden tespitini gerektiren yasal koşulların mevcut olup olmadığının saptanması gerektiği, sınır tespiti için yasal koşulların mevcut olması durumunda, yasal düzenlemelerde belirtilen şekil şartlarına uyularak sınır tespiti yapılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davalı idare tarafından yapılan incelemede Karaçavuş Köyünün sınırlarının belirlenmemiş olduğunun tespit edildiği ve tarafların köy sınırlarında anlaşamadığı, bunun üzerine köy sınırlarının tespitine yönelik çalışmaların başlatıldığı, mahallinde incelemeler yapıldığı ve neticesinde İlçe İdare Kurulu tarafından köy sınırlarının tespit edildiği görülmekte olup mahkemenin işlemin iptaline yönelik gerekçesi yerinde görülmemiştir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince dava konusu işlemle belirlenen sınırın davacı köyün aleyhine olduğu yönündeki davacı iddialarının incelenmesi amacıyla mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sınırın Köy Kanunu’na uygun bir şekilde belirlenip belirlenmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki …. İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.