Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2018/8900 E.  ,  2021/12844 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/8900
Karar No : 2021/12844

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) :… Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN ÖZETİ : Danıştay Altıncı Dairesinin 31/05/2016 tarihli, E:2014/7725, K:2016/3492 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Dava konusu istem: Düzce ili, Merkez, … köyü,… pafta, … parsel sayılı taşınmazın kapsayan alanda Düzce Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama Düzce Kenti Revizyon ve İlave İmar Planlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planların birbiriyle uyumlu olduğu, davacının taşınmazında planlanan ilköğretim okul alanının kaldırılmasının ve ilave nüfus yoğunluğu getirecek bir kullanıma konu edilmesinin, planla öngörülen nüfus/altyapı/donatı alanı dengelerini bozacağı, taşınmazın bulunduğu alanda önerilen 10.00 metrelik imar yollarının devamlılığı olan bir nitelikte planlandığı, ayrıca 10.00 metrelik yolların 1/1000 ölçekli Düzce Kenti Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planı Lejantında 3.derece taşıt yolu olarak belirlendiği,bu yönüyle 1. ve 2. derece taşıt yollarının gösterildiği 1/5000 ölçekli nazım imar planında 3. derecedeki 10.00 metrelik taşıt yollarının gösterilmemesinin planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olmadığı, dava konusu işlemin davacı taşınmazına ilişkin kısım yönünden şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kentsel tasarım ölçütleri, imar mevzuatı ve kamu yararına uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu imar planlarıyla taşınmazda öngörülen okul alanının şehrin dışına taşınması gerektiği, ve öngörülen yolların kaldırılmasının olumsuz bir etkisinin olmayacağı bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Düzce ili, Merkez, … köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın kapsayan alanda 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama Düzce Kenti Revizyon ve İlave İmar Planlarının Düzce Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edildiği,söz konusu plan değişikliğinin 19/02/2013-21/03/2013 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, davacı tarafından anılan plan kararlarıyla taşınmazının bir kısmının ilköğretim tesis alanı bir kısmının imar yolu olarak belirlenmesine ilişkin kısımları yönünden, askı süresi içerisinde yapılan itirazın … tarih ve … sayılı Düzce Belediye Meclisi kararı ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
İşlem tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 29. maddesinde; “İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, Meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınacak görüşe uyulur.” kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davaya konu taşınmaza dava konusu imar planlarıyla verilen ”ilköğretim tesis alanı” fonksiyonu incelendiğinde;
İdare Mahkemesi kararının ”ilköğretim tesis alanı” fonksiyonu yönünden davanın reddine ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanunu’nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Davaya konu taşınmaza dava konusu imar planlarıyla verilen ”10 metrelik yol alanı” fonksiyonuna gelince;
Yukarıda yer alan hükümlere göre, nazım imar planları, halihazır haritalar üzerine çizilen ve ticaret, sanayi, konut gibi bölgelerle iskan bakımından yoğun veya seyrek bölgeleri ve iskana elverişli, iskana elverişli olmayan veya iskana izin verilmeyen bölgeleri, topoğrafik özelliklerden faydalanma konularını, ulaşım sistemlerini ve bu gibi ana hatları göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlar, uygulama imar planları ise, varsa kadastral durumu da işlenmiş halihazır haritaların üzerine nazım plan esaslarına göre çizilen ve yol, yapı adası ve muhtelif bölgelerin detayları ile inşaat nizamlarını ve uygulama için gerekli bilgileri içeren planlardır.
Alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, kararlarına uyumlu olması zorunludur.
İşlem tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 lejandlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.
Bakılan uyuşmazlıkta, taşınmazın kuzeyinde ve doğusunda yer alan 10 metre enkesitli imar yollarının 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yer almasına rağmen 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı görülmüş, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen yolun dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin taşınmazın kısmen ”yol alanı” olarak belirlenmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Temyize konu … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının, ”ilköğretim tesis alanı’’ fonksiyonu yönünden davanın reddine ilişkin kısmının oybirliğiyle ONANMASINA, ”yol alanı” fonksiyonu yönünden davanın reddine ilişkin kısmının oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/11/2021 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY : … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın 10 metrelik imar yoluna ilişkin kısmının da dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, kararın belirtilen kısmının da onanması gerektiği oyu ile, bozulması yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.