Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/3406 E.  ,  2021/2841 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/3406
Karar No:2021/2841

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI

Dava, … vekili Av. … tarafından, “İstanbul ili, Fatih ilçesi … Mahallesi, … Caddesi, No:… ” adresinde bulunan ve davacı tarafından işletilmekte olan iş yerinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin İstanbul Valiliği’ne yazılan … tarih ve … sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü yazısının iptali istemiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı’na karşı açılmıştır.
İstanbul … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E…., K…. sayılı kararıyla, dava konusu edilen işlemin, Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü tarafından tesis edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32/1. maddesi uyarınca dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer İdare Mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiştir.
Ankara … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ise, “…Dava konusu uyuşmazlıkta her ne kadar 2577 sayılı Yasa’nın 32. maddesi gereğince dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmakta ise de, davacı tarafından … Mah., … Cad., No:… Fatih/İstanbul adresinde faaliyette bulunulan ve davacıya ait iş yerinde izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığından bahisle iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin İstanbul Valiliği’ne yazılan … tarih ve … sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü yazısının, İstanbul Valiliği’nin … tarih ve … sayılı yazısı üzerine tesis edilen Fatih Kaymakamlığı’nın … tarih ve … sayılı iş yeri faaliyetinin durdurulmasının Fatih Belediye Başkanlığı’ndan istenilmesine yönelik işleminin ve Fatih Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’nün … tarih ve … yaprak numaralı iş yerinin faaliyetten menine ilişkin tebellüğ ilmühaberi işleminin iptali istemiyle açılan davaların usul ekonomisi gereğince birlikte görülmesi gerektiği, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların İstanbul … İdare Mahkemesi’nin E…. ve E…. sayılı dosyalarında görülmekte olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığı çözümlemeye İstanbul İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu” gerekçesiyle yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesine karar verilmiştir.
Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3. maddesinin beşinci fıkrasında, bu Kanuna dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticari faaliyette bulunanların elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılacağı ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetlerin bir aydan altı aya kadar, tekrarı hâlinde ise sürekli olarak durdurulacağı, yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilan ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla açtıkları veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu iş yerindeki faaliyetin sürekli olarak durdurulacağı, durdurma işlemlerinin Hazine Müsteşarlığının talebi üzerine valiliklerce yerine getirileceği kuralına yer verilmiştir.
30/01/2018 tarih ve 30317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’in (Tebliğ No: 2018-32/45) 5. maddesinde, yetkili müesseselerin kurulması ve faaliyete geçmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan izin alınmasının şart olduğu, faaliyet izni bulunmayanların veya iptal edilenlerin, yetkili müessese faaliyetinde bulunamayacakları, ticaret unvanlarında, iş yeri açma ruhsatlarında, ilan ve reklamlarında, iş yerlerinde veya internet sitelerinde dövize ilişkin işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret kullanamayacakları kural altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait iş yerinin faaliyetlerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin dava konusu işlemin Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü tarafından tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlem İstanbul Valiliği’nce tesis edilmediği gibi, anılan işlemin gereğinin yerine getirilmesi için İstanbul Valiliği’ne bildirimde bulunulmuş olmasının, söz konusu işlemin İstanbul Valiliği’nce tesis edildiği anlamına gelmeyeceği dikkate alındığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, davacı tarafından izin alınmaksızın döviz alım satımı yapıldığından bahisle iş yerinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı’na karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca dava konusu işlemi tesis eden Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi görevli ve yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde ANKARA İDARE MAHKEMESİ’NİN YETKİLİ OLDUĞUNA, dosyanın Ankara … İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine, kararın İstanbul … İdare Mahkemesi’ne ve taraflara bildirilmesine, 14/09/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.