YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/11718
KARAR NO : 2015/10040
KARAR TARİHİ : 18.11.2015
MAHKEMESİ : Fethiye 1. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 25/03/2014
NUMARASI : 2013/244-2014/211
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı istirdat-tazminat davasına dair karar, davacı-davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, cezai şart, istirdat, faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, istirdat talebinin kabulüne, diğer taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan H.. T.. ve Y.. T.. ile müvekkili arasında dava konusu taşınmazın otel olarak işletilmesi için 30.12.2003 başlangıç tarihli 8 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, 29.08.2003 tarihli ek kira sözleşmesi düzenlendiğini, ek kira sözleşmesinde davacı tarafından yapılması kararlaştırılan imalatların taşınmazın kaçak olması nedeni ile yapılmasına izin verilmediğini, bunun üzerine kiraya verenlerin bilgisi ve muvafakatı ile 6 adet yeni oda oluşturulduğunu ve otele pek çok yeni ve faydalı iş yapıldığını, taraflar arasındaki 04.06.2008 tarihli başka bir ek sözleşmeye göre de diğer davalı F.. Ç.., kiraya verenler H.. T.. ve Y.. T.. ile müvekkili şirket arasında dönemsel olarak oluşan özel koşullar gereğince inanç sözleşmesi mahiyetinde sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye göre taşınmazın F.. Ç..’a kiraya verilmiş gibi gösterilmesine karşın taşınmazın müvekkili şirket tarafından otel olarak işletilmeye devam edileceğini, ek sözleşmenin 04.06.2008 tarihinden itibaren 1 yıl devam edeceğini, bu süre sonunda kiracılık ilişkisinin tekrar müvekkili şirkete devredileceğinin kararlaştırıldığını, bu sözleşmeye istinaden otelin işletmesinin resmiyette F.. Ç..’a devredildiğini ve buna ilişkin ruhsat ve izinler alındığını, 1 yıllık sürenin sonunda otelin işletmesinin müvekkiline devredilmesi gerektiği halde kiraya veren H.. T.. ile F.. Ç..’ın ek sözleşmeyi müvekkili şirketten habersiz olarak kendi aralarında feshettiklerini, otelin H.. T.. tarafından işletilerek kira sözleşmesi ve ek sözleşmelerin açıkça ihlal edildiğini, kiraya verenlerin sözleşmeyi haksız olarak feshetmeleri nedeniyle müvekkili şirketin 2009-2010 ve 2011 yılına ilişkin kiracılık hakkından istifade edemediğini, zararın oluşmasına diğer davalının da sözleşme hükümlerine aykırı davranarak birlikte sebebiyet verdiğini belirterek F.. Ç.. ile diğer davalıların müşterek kusurları ile haksız ve nedensiz olarak sözleşmeyi feshetmeleri nedeni ile 29.08.2003 tarihli ek sözleşmenin 4. maddesinde kararlaştırılan 200.000 € cezai şart bedelinin dava tarihindeki TL karşılığı olan 470.000 TL, kira süresinin son 3 yılına ilişkin kiracılık hakkının kullandırılmaması nedeni ile 29.08.2003 tarihli kira sözleşmesinin 5. maddesi gereğince müvekkili tarafından ödenmiş olan 20.000 TL ve taşınmaza müvekkili şirket tarafından yapılmış olan mefruşat, imalat bedeline ilişkin olarak 50.000 TL’ nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, ıslah dilekçesi ile faydalı ve zorunlu imalat bedeli olarak 171.500 TL’nin davalılardan tahsili talep edilmiştir. Davalılar vekili, kira sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasının gerçek olmadığını, 29.08.2003 tarihli sözleşme hükmü gereğince ilk beş yıl dolduktan sonra kiracılık ilişkisinin sona erdiğini, ortaklık ilişkisinin başladığını, işletmenin ortak işletildiği dönemlerden doğan birikmiş vergi, elektrik borcu olduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklanan taahhütlerini yerine getirmeyerek işletmeyi terk ettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, 29.08.2003 tarihli sözleşmenin davacının kusuru olmaksızın feshedildiğini, davacının haksız feshe dayalı olarak kira sözleşmesinde düzenlenen cezai tazminat hakkının doğduğu, ayrıca sözleşmede ödendiği belirtilen 20.000 TL’nin, faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin davacıya ödenmesi gerektiği belirtilerek 446.340 TL cezai şart alacağı, 20.000 TL kira bedeli ve 126.614 TL imalat bedellerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
1- Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 30.12.2003 başlangıç tarihli, 8 yıl süreli kira sözleşmesi ile bu sözleşmenin hususi şartlarını düzenleyen 29.08.2003 tarihli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Söz konusu sözleşmelerde, kiraya veren H.. T.. ve Y.. T.. olup, davacı kiracıdır. Davalı F.. Ç.. sözleşmeye taraf olmadığından, sözleşmeye dayalı olarak talep edilen alacaklar nedeniyle davalı F.. Ç.. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
2- Davacı, inanç sözleşmesi mahiyetinde olduğunu ileri sürdüğü 04.06.2008 tarihli ek kira sözleşmesi gereğince kiralananın sözleşme sonunda kendisine teslim edilmesi gerekirken kira sözleşmesine konu otelin davalı H.. T..’in işlettiğini, kira sözleşmesinin bu suretle haksız olarak feshedildiğini ileri sürmekte, davalı kiraya verenler ise davacının kiralananı terk ettiğini savunmaktadır. Mahkemece, davacının kusuru olmaksızın sözleşmesinin feshedildiği kabul edilmiş ise de dosya kapsamından kira sözleşmesinin davalı kiraya verenler tarafından haksız olarak feshedildiği anlaşılamamaktadır. Yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli değildir. Bu nedenle mahkemece, tarafların tüm delilleri toplanarak sözleşmenin ne şekilde feshedildiği, feshin haklı olup olmadığı belirlenerek dava konusu alacak talepleri hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 18.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.