YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/6933
KARAR NO : 2015/10494
KARAR TARİHİ : 04.11.2015

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul 1. Denizcilik İhtisas Mahkemesi) ile İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
– K A R A R –

Dava, gemi adamı olarak davalı şirkette çalışan davacının işçi alacakları, maddi ve manevi tazminat ve kanuni rehin hakkı istemine ilişkindir.
İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesince (İstanbul 1. Denizcilik İhtisas Mahkemesi); taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdinden kaynaklandığı, davanın ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, somut olayda TTK’nın beşinde kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğinden görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tâbi olduğundan, 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonilatoluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır.
Somut olayda davacı vekili, müvekkili ile davalının gemisinde gemi adamı olarak çalıştırılmak üzere iş sözleşmesi yapıldığını, geminin Sudan limanında el konularak sefere çıkmasının engellendiğini, Sudan limanında 5 ay müvekkilinin maaşlarının ödenmediğini belirterek, kanuni rehin hakkı tesisine, ödenmeyen ücret alacağının, belirli süreli iş sözleşmesi bitim tarihi beklenmeden feshedildiği için çalıştırılmadığı döneme ilişkin bakiye ücret alacağının, ihbar tazminatı ile maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosya kapsamından, geminin yabancı bayrak taşıdığı, yabancı bayrak taşıması nedeni ile deniz taşıma işinde çalışan davacı yönünden Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı, davacının talebi hakkında uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözümleneceği anlaşıldığından, buna göre uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 04/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.