YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2013/10413
KARAR NO : 2015/23985
KARAR TARİHİ : 21.04.2015
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık
HÜKÜM : Beraat
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; Failin bir kimseyi,kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin,güvenilirliğini sağlamak amacıyla,bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan yada şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK’nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir. Türk Ticaret Kanunu’nun 14. maddesinde; Tacir, kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır. “denilmektedir. Ticaret şirketleri,aynı yasanın 124. maddesinde, Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır. Kooperatif yöneticilerinin,kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hâl, kabul edilmiştir. Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir.
Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler kanunun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır. Buna göre; Yönetim Kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. Bu suçun oluşabilmesi için,Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir. …, kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi yada şirket adına hareket eden kişi yada kooperatif yöneticisi olabilir.
Sanığın,… San. Tic. Ltd. Şti.’nin yetkilisi olduğu, … İnş. Taah. Turiz. ve Tic. Ltd. Şti. ile yaptığı 11/06/2007 tarhili kat karşılığı arsa sözleşmesine istinaden … inşaat arazisinde daire yapımı için inşaata başladığı, yapılacak dairelerden bir adedini de 27/07/2007 de katılanın satın aldığı ve karşılığında toplam 50.000TL. peşin, kalanı içinse çek verdiği, müteahhitlik sözleşmesini yaptığı şirketin sözleşmeyi 15/08/2007 de feshetmesi nedeniyle sanığın katılana karşı edimini yerine getirmediği, sanığın en başından beri inşaat yapmak niyetinde olmadığı, bu şekilde katılanı dolandırdığı iddia olunan somut olayda; sanığın şirketinin katılana 27/07/2007 de daire satışını yaptığında arsa sahibi Mito şirketi ile sanığın şirketi arasında mevcut ve yürürlükte arsa karşılığı kat yapım sözleşmesi olduğu, … şirketinin sözleşmeyi feshetmesi üzerine katılana sözleşme konusu katın bitirilip teslim edilemediği, … şirketinin sözleşmeyi feshetmesi öncesinde inşaattaki teknik hususların yerine getirilmemiş olmasının sanığın baştan beri inşaata başlamama ve bu suretle dolandırma kastını taşıdığına delalet olamayacağı, katılanın sanığın şirketinin uğradığı fesih üzerine alacağını almak maksadı ile ticaret mahkemesinde de dava açmış olduğu ve taraflar arasında protokol tanzim edildiği bu kapsamda sanığın dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğini gösterir herhangi bir delilin dosyada mevcut olmadığı oluş ve dosya kapsamından anlaşılmakla, mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiş, bozma talep eden tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 21/04/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.