YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/9151
KARAR NO : 2012/1941
KARAR TARİHİ : 16.02.2012

MAHKEMESİ : Ankara 17. İş Mahkemesi
TARİHİ : 20/07/2010
NUMARASI : 2010/235-2010/491
Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.
Mahkemece, davanın kabulü ile feshin geçersizliğine davacının işe aidesine işe başlatmama tazminatı ile diğer hakalrının tesbitine kararı verilmiştir.
Hükmü temyiz eden davalı taraf ikametgâh adreslerinin Sincan Organize Sanayi Bölgesi, Sincan/Ankara olduğunu davanın yetkili mahkemede açılmadığını davanın Sincan İş Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini belirterek yetkisizlik itirazında bulunmuştur.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”
İş mahkemelerinde yetki kuralı, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.
İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı kanununun 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir.
İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re’sen yetkisizlik kararı verebilir.
Somut uyuşmazlıkta, davalı; şirket adreslerinin Sincan Mahkemelerinin yetki alanı içerisinde olduğunu anlaşıldığına göre mahkemece yetkisizlik karar verilmesi gerekirken davalı tarafın bu yöndeki itirazı dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.02.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.