Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2016/11916 E. , 2020/12785 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2016/11916
Karar No : 2020/12785
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … 2- …
VEKİLLERİ : Av. ….
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yargı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle, söz konusu nazım imar planı değişikliği doğrultusunda onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve yapılan tüm uygulama işlemlerinin iptal edilmesi, söz konusu taşınmazlara ilişkin 13.02.2009 onay tarihli imar planı kararlarına dönülecek şekilde 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılması istemiyle davacılar tarafından … Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan 19.12.2013 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …. sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve … Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan ifraz-tevhit-terk işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, davacıların isteği doğrultusunda eski 13.02.2009 onay tarihli nazım imar planına dönüş niteliğindeki 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, bu nedenle başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmı yönünden davanın konusuz kaldığı, diğer taraftan 10.05.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine ve kamu yararına aykırı olduğu yargı kararı ile tespit edilerek iptaline karar verildiğinden, anılan üst ölçekli plana dayanılarak yapılan 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde, bu plan doğrultusunda … Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yapılan parselasyonda ve davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ve parselasyona ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, hukuka aykırı bulunan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, parselasyonun ve davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile parselasyona ilişkin kısmının iptaline karar karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davacının başvurusu doğrultusunda taşınmazlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı ve bu hususunun hem gereği için … Belediye Başkanlığına hem de bilgi için davacılara bildirildiği, ayrıca davacıların başvuru dilekçesinin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ve parselasyona ilişkin kısmının gereğinin yapılması için büyükşehir belediye başkanlığının … tarihli yazısı ile … Belediye Başkanlığına gönderildiği, davacıların 19.12.2013 tarihli başvurusu üzerine, büyükşehir belediye başkanlığınca gerekli işlemler yapıldığı ve gerekli kurumlar bilgilendirildiği halde, büyükşehir belediye başkanlığı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, ayrıca dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi kararının davalı idare aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
… Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin … Belediye Meclisinin kararı ile reddedilmesine karşılık … Büyükşehir Belediye Meclisinin kararı ile onaylandığı, davanın açılmasına … Büyükşehir Belediye Başkanlığı sebebiyet verdiğinden, … Belediye Başkanlığının hasım mevkiinden çıkartılması gerekirken, aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, 2015 yılı avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı lehine …TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, … TL vekalet ücretine hükmedildiği, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu edilen mahkeme kararının, davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının esası yönünden onanması, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden ise; 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapılması ve onaylanmasında ilçe belediyelerinin yetki, görev ve sorumluluğu bulunmadığından, anılan işlem nedeniyle davalı … Belediye Başkanlığı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, öte yandan davacının başvurusundan itibaren 60 günlük yasal süresi içinde, … Büyükşehir Belediye Başkanlığınca davacının talebine uygun şekilde işlem tesis edilmiş olmakla birlikte, aynı süre içerisinde davacıya cevap verilmediğinden, işlemin tesis edildiğinden haberdar olmayan davacı tarafından, başvurusunun zımnen reddedildiğinden bahisle açılan iş bu davaya … Büyükşehir Belediye Başkanlığının sebebiyet verdiği anlaşıldığından, anılan işlem yönünden sadece büyükşehir belediye başkanlığı aleyhine hükmedilmesi gereken yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davalı belediyelerin birlikte sorumlu tutulması nedeniyle kararın bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Diğer dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmın esası yönünden onanması, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden ise; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin … Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesine karşılık, … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile tadilen onaylandığı, öte yandan yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereğince büyükşehir belediye başkanlığının tadilen onayladığı söz konusu planı iptal etme yetkisine de sahip olduğu anlaşıldığından, anılan işlem yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin sadece … Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine hükmedilmesi gerekirken, davalı belediyelerin birlikte sorumlu tutulması nedeniyle kararın bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Dava konusu ifraz-tevhit-terk işlemi yönünden; uyuşmazlık konusu taşınmazlarla herhangi bir mülkiyet bağı bulunmayan, yanı sıra anılan işleminin iptalini istemede kişisel, güncel ve meşru menfaat ilişkisinin varlığını ortaya koyacak herhangi bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılan komşu parsel malikleri tarafından subjektif nitelikli uygulama işlemine karşı açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin imar uygulamasına ilişkin kısmı ile … Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan ifraz-tevhit-terk işlemine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlar 13.02.2009 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında “E:0.30, hmaks:6.50 metre yapılaşma koşullarında konut alanı” kullanımlarında kalmakta iken, … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile taşınmazların 2.500 m2’lik kısmına ibadet alanı, 418 m2’lik kısmına otopark alanı, 13.710 m2’lik kısmına toplam inşaat alanı:33.255 m2, E:2.00, hmaks:serbest yapılaşma koşullarında kentsel servis alanı kullanımı getirilmiştir.
Anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile aynı kararları içeren 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifi … Belediye Meclisinin … tarih ve …. sayılı kararı ile reddedilmiş, …. Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır.
Taşınmazlara ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği doğrultusunda … Belediye Encümeninin ….. tarih ve … sayılı kararı ile 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddeleri uyarınca ifraz-tevhit-terk işlemi onaylanmıştır.
Diğer taraftan … Büyükşehir Belediye Meclisinin …. tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine karşı … Mimarlar Odası tarafından açılan davada, …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararı ile, dava konusu nazım imar planı değişikliğinin üst 1/25.000 ölçekli nazım imar plana aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 05.04.2018 tarih ve E:2013/7212, K:2018/3095 sayılı kararı ile onanmış ve kararın düzeltilmesi istemi de Danıştay Altıncı Dairesinin 19.06.2019 tarih ve E:2018/6888, K:2019/6090 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleşmiştir.
Bunun üzerine komşu … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel, … ada, … parsel ile … ada, … parsel sayılı taşınmazların maliki olan davacılar tarafından … Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan … tarihli başvuru ile; uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin ilk plan olan 13.02.2009 onay tarihli nazım imar planı kararlarına dönülecek şekilde yeni 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri yapılması, yargı kararı ile iptal edilen 10.05.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile aynı doğrultuda yapılmış ve halen yürürlükte olan 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptal edilmesi, bu imar planları doğrultusunda imar uygulaması yapılmış ise tüm uygulama işlemlerinin iptal edilmesi talep edilmiş, söz konusu başvurunun zımnen reddedildiğinden bahisle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği, hüküm altına alınmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanun’un 6.maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Kanun’un 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde: “Çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak” hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı Kanun’un “İfraz ve tevhit” başlıklı 15. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, “İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez.
İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.
İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.
İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.” düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmı yönünden yapılan incelenmede;
Uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin 10.05.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine komşu parsel maliki olan davacılar tarafından; kendilerinin maliki olduğu taşınmazlarda E:0.30, hmaks:6.50 metre yapılaşma koşullarında konut amaçlı yapılaşmanın gerçekleştiği ve düşük yoğunluklu konut alanına uygun olarak taşınmazlarını ağaçlandırarak bölgeye yeşil alan kazandırdıkları, ancak … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmalara bölge genelinden farklı ve ayrıcalıklı imar hakları tanınarak plan bütünlüğünün bozulduğu, 10.05.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yargı kararıyla iptal edildiğinden, mahkeme kararının geciktirilmeksizin uygulanması gerektiği belirtilerek, E:0.30, hmaks:6.50 metre yapılaşma koşullarında konut alanı kullanımına dönülecek şekilde taşınmazlara ilişkin yeni 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri yapılması istemiyle 19.12.2013 tarihinde … Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun, davalı idarece 60 gün içerisinde cevap verilmeyerek reddedildiğinden bahisle 25.02.2014 tarihinde İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile bakılmakta olan dava açılmıştır.
Diğer taraftan iş bu dava açılmadan önceki tarihte, … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile, taşınmazlara ilişkin 13.02.2009 onay tarihli nazım imar planı kararlarına dönülmesine yönelik yeni 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin yapılması talep edildiğinden, vatandaş dilekçesi ve yargı kararı doğrultusunda “E:0.30, hmaks:2 kat yapılaşma koşulunda konut alanı” kullanımı getirilmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin uygun olduğuna karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda davacılar tarafından her ne kadar 19.12.2013 tarihinde davalı büyükşehir belediye başkanlığına yapılan başvurunun zımnen reddedildiği ileri sürülerek 25.02.2014 tarihinde bakılmakta olan dava açılmış ise de, zımnen ret işleminin gerçekleştiğinin kabulü için başvurunun davalı belediye kayıtlarına girdiği tarihten itibaren 60 günlük yasal süresi içinde, diğer bir ifade ile en son 18.02.2014 tarihine kadar davalı idarece başvuruya yönelik herhangi bir işlem tesis edilmemiş olması gerekmektedir.
Bu doğrultuda, davacıların başvurusundan itibaren 60 günlük yasal süresi içinde … Büyükşehir Belediye Meclisinin .. tarih ve … sayılı kararı ile, davacılar tarafından talep edildiği şekilde taşınmazların işlevinin E:0.30, hmaks:2 kat yapılaşma koşullarında konut alanına çevrilmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu kısmı yönünden iş bu davanın açılmasına … Büyükşehir Belediye Başkanlığının sebebiyet verdiğinden söz edilmesi mümkün değildir.
Öte yandan 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapma yetkisine sahip olmayan Gölbaşı Belediye Başkanlığının da dava konusu işlemin bu kısmından sorumlu tutulamayacağı açıktır.
Bu itibarla, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmı yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyiz istemine konu edilen İdare Mahkemesi kararında, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısım dışında 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Buna karşılık, bu kısım yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, davacılar üzerinde bırakılması gerekirken, davalı belediyelere yüklenmesinde isabet bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısım yönünden yapılan incelemede;
Taşınmazlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanması üzerine, bu plan kararları ile aynı doğrultuda hazırlanarak, taşınmazların 2.500 m2’lik kısmına ibadet alanı, 418 m2’lik kısmına otopark alanı, 13.710 m2’lik kısmına toplam inşaat alanı:33.255 m2, E:2.00, hmaks:serbest yapılaşma koşullarında kentsel servis alanı kullanımı getirilmesine ilişkin, taşınmazların maliki tarafından teklif edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, olumsuz emsal teşkil edici ve plan bütünlüğünü bozucu nitelikte olduğu belirtilerek Gölbaşı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile tadilen onaylandığı görülmektedir.
Bu durumda, taşınmazlara ilişkin 10.05.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin hukuka aykırılığının kesinleşen yargı kararı ile tespit edilerek iptaline karar verilmesi nedeniyle, söz konusu üst ölçekli planla aynı kararları içeren dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde de hukuka uyarlık bulunmadığı açık olmakla birlikte; Gölbaşı Belediye Meclisince uygun bulunmayarak reddedilen uygulama imar planı değişikliğinin, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin kararı ile tadilen onaylanarak yürürlüğe girmesi karşısında, anılan plana ilişkin kısım yönünden iş bu davanın açılmasına davalı Gölbaşı Belediye Başkanlığının sebebiyet vermediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacılar tarafından … Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan … tarihli başvuru ile, taşınmazlara ilişkin halen yürürlükte olan 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptal edilmesi talep edilmiş ise de, Danıştay’ın yerleşik hale gelen içtihatları ile kabul edilen ve idare hukukunun önemli ilkeleri arasında yer alan “yetkide ve usulde paralellik ilkesi” gereğince, davalı ilçe belediyesince reddedilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğini tadilen onaylayan büyükşehir belediyesinin söz konusu planı iptal etme yetki ve sorumluluğuna da sahip olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının iptali yolundaki temyiz istemine konu edilen İdare Mahkemesi kararında, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısım dışında 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Buna karşılık, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısım yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, sadece Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine hükmedilmesi gerekirken, davalı … Belediye Başkanlığının da söz konusu giderlerden sorumlu tutulmasında isabet bulunmamaktadır.
Dava konusu ifraz-tevhit-terk işlemine ilişkin kısım yönünden yapılan incelemede;
Temyiz istemine konu edilen İdare Mahkemesi kararında, her ne kadar
… Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan dava konusu işlemin parselasyon olduğu belirtilmiş ise de, anılan işlemin 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddeleri uyarınca onaylanan ifraz-tevhit-terk işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu maddede yer alan ve iptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan “menfaat ihlali” doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları, iptal davasına konu idari işlemin niteliğine ve dava açanın hukuken korunması gereken haklarına göre idari yargı yerince belirlenmektedir.
İmar mevzuatına göre ifraz-tevhit-terk işlemleri, mevcut tapu kayıtları esas alınarak arsa ve arazilerin düzenlenmesi amacıyla yapılan subjektif nitelikte uygulama işlemleridir.
Olayda, komşu parsel maliki olduğundan hareketle subjektif nitelikte bir idari işlemin iptalinin istenildiği, davacının davaya konu edilen taşınmazlarla herhangi bir mülkiyet bağının bulunmadığı, yanı sıra dava konusu ifraz-tevhit-terk işleminin iptalini istemede kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisinin varlığını ortaya koyacak nitelikte bir iddiasının da bulunmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu ifraz-tevhit-terk işlemine ilişkin olarak davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, ifraz-tevhit-terk işleminin ve davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile imar uygulamasına ilişkin kısmının iptaline ilişkin temyize konu …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının, davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerine ilişkin kısımları ile 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının esasının ONANMASINA, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısım yönünden BOZULMASINA, davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin imar uygulamasına ilişkin kısmı ile 19.02.2013 onay tarihli ifraz-tevhit-terk işlemine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 15/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.