YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/1679
KARAR NO : 2016/7104
KARAR TARİHİ : 21.04.2016
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1 gün süreyle davalı …’de çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.02.1972 olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün feri müdahil Kurum ve davalılardan …. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 12117 sicil numaralı işyerinde 01.12.1972 tarihinde 1 gün sigortalı olarak çalıştığının kabulü ile, 01.12.1972 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 12117 sicil numaralı işyerinden davacı adına düzenlenen 01.02.1972 tarihli işe giriş bildirgesinin 16.02.1972 tarihinde Kuruma verildiği, işe giriş bildirgesinde işveren sıfatının “… Alimünyum Fabrikası” olarak gözüktüğü, Kurumdan sorulduğunda ise bu işyerinin diğer davalı… Yapı ve Endüstri Tesisleri San ve Tic AŞ’ye ait olduğunun bildirildiği ve bu işyerinin 01.04.1971-12.06.1974 tarihleri arasında Yasa kapsamında olduğu, davacının hizmet cetvelinin dosya arasına alınmadığı, tanık dinlenildiği ancak 112290 sicil numaralı (… Alüminyum AŞ) işyerine ait bordrolar alındığından tanıkların bordro tanığı olup olmadığının tespit edilemediği, buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş; öncelikle davacının hangi işveren yanında çalıştığı davacıdan sorulmak sureti ile tespit edilmeli ve davalı işverenler arasında alt işveren-üst işveren ilişkisinin olup olmadığı ortaya konulmalı ve giderek işe giriş bildirgesinde gözüken 12117 sicil numaralı işyerine ait bordrolar celbedilmeli ve nizalı dönemde çalışması tespit edilen tanıkların beyanlarına başvurmalı ve gerekirse işyeri çalışanı olduğunu beyan eden tanık … hizmet cetveli alınarak nizalı dönemde davalı işyerinde çalışmasının olup olmadığı tespit edilmeli veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, … ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının hangi işveren yanında çalıştığı tespit edilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı …’ye iadesine 21.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.