YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/11662
KARAR NO : 2016/8944
KARAR TARİHİ : 26.05.2016
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ölüm aylığı bağlanması talebini reddeden Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, Abdülkadir Benteşen’in maluliyeti nedeniyle sigortalı babasından ölüm aylığı tahsisine karar verilmesine ilişkindir.
Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Uyuşmazlık; yaşlılık aylığı almakta iken vefat eden babasından dolayı aylık talebinde bulunan kısıtlının maluliyeti nedeniyle babasına ait maaşın bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.
506 sayılı Yasanın malullükle ilgili 53. maddesinde, çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirenlerin malûl sayılacağı hükme bağlanmış iken, ölüm aylığı ile ilgili 68/1-C maddesinde, çalışamayacak durumda malûl olan çocuklara ölüm aylığı bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Hal böyle olunca, söz konusu maddeye göre aylık bağlanması için aldırılacak raporda aranması gereken husus “çalışamayacak durumda malûl” olmaktır. Anılan maddelere göre hangi hallerde çocukların çalışamayacak durumda malûl sayılacakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasına dayanılarak çıkarılan Sosyal Sigorta … İşlemleri Tüzüğündeki esaslara göre tespit olunur.
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 34/b maddesinde ölen sigortalının ölüm aylığının “Bu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmayan veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış çocuklardan;
1) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmayanların veya,
2) Kurum … Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirip malûl olduğu anlaşılanların veya,
3) Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kızlarının, her birine % 25’i,oranında aylık bağlanır” hükmüne göre ölen sigortalının erkek çocuğuna eğitim hayatına devam etmesi halinde kademeli olarak 25 yaşına kadar, devam etmediği takdirde çalışma gücünü %60 oranında yitirmesi halinde ölüm aylığı bağlanır.
Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yolun ne olduğu 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun “… Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum … tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin … Kuruluna itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, … Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta … İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Sosyal Sigorta Yüksek … Kurulu raporu ile … Kurumu İhtisas Dairesi raporu arasında çelişki ortaya çıkması durumunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.10.2010 gün ve 10-390 / 449 sayılı kararında da belirtildiği şekilde, çelişkinin … Kanunu’nun 15. maddesi gereği … Genel Kurulunca giderilmesi gereklidir. Çelişkinin Yüksek … Kurulu ile Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalından alınan … kurulu arasında çıkması halinde de, amacın uyuşmazlığı en geniş katılımlı bir kurul kararı ile sona erdirmek, yeni çelişkilerin ortaya çıkıp uyuşmazlığı çözümsüzlüğe itmeyi engellemek olduğu dikkate alındığında, … Genel Kuruluna başvurulmalı ve alınacak raporla (maluliyet başlangıç tarihi de belirtilmek suretiyle ) uyuşmazlık sona erdirilmelidir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, … Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.
11.10.2008 tarihli Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde düzenlenen sigortalının hak sahibi veya geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarının çalışma gücü kaybı tespitine ilişkin 14. maddesinde “Arıza/Hastalık listesinde (Ek-1) belirtilen hastalık veya arızaların meydana geldiği Kurum … Kurulunca tespit edilen sigortalının hak sahibi veya bakmakla yükümlü olduğu çocuğu malul sayılır.” hüküm altına alınmıştır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 06.03.2012 tarihli Kurum kararında ile çalışmayacak kadar malul olmadığı bildirildiği, Yüksek … Kurulunun 10.10.2012 tarihli raporuna göre çalışma gücünün % 60 ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılamayacağına karar verildiği, … 3. İhtisas Kurulunun 21.01.2015 tarihli raporunda davacının beden çalışma gücünün %60 kaybetmiş olduğundan malul sayılması gerektiğini başlangıç tarihinin 19.01.1994 tarihi olduğunu bildirdiği anlaşılmıştır.
Somut olayda; … Kurulu Raporu ile … Kurulu 3. İhtisas dairesinin raporu arasında çelişki bulunmaktadır. Bu çelişki giderilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, davacının babasının sigortalı şahsi sicil dosyasını ve davacının maluliyet aylığına ilişkin başvuru ve belgelerini Kurumdan getirttikten sonra, davacının maluliyet durumunun tespiti için … Genel Kurulu’ndan alınacak rapor ile Yüksek … Kurulu raporu ile 3. … İhtisas Kurulu raporu arasındaki çelişkiyi gidererek, sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 26.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.