YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/12188
KARAR NO : 2016/12695
KARAR TARİHİ : 28.09.2016

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

… ile … aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kısmen kabulüne dair … Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen … sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, ortaklığın giderilmesi davasına konu edilen, … Parsel sayılı taşınmaza müvekkilinin davalı ile birlikte ½ oranında hisseli olarak malik olduklarını, taşınmaz üzerinde bulunan ev, traktör ve biçerdöver garajı, garaj yanındaki odalar, ağaçlar, çeşme ve tuvaletin müvekkili tarafından yapıldığını belirterek, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların müvekkiline ait olduğuna karar verilmesini istemiştir.
Davalı cevap dilekçesinde, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın muris tarafından yapıldığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabülü ile dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 120m2 tek katlı evin, 55 m2 tek katlı biçerdöver garajının, 36 m2 tek katlı traktör garajının ve 40 m2 tek katlı deponun davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava; muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.
1-) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yazılı şekilde hüküm verilmiş olmasında işin esası yönünden bir isabetsizlik bulunmadığından aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve işin esasına yönelik davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku’nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.
Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.
Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre, … Parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 120m2 tek katlı evin, 55 m2 tek katlı biçerdöver garajının, 36 m2 tek katlı traktör garajının ve 40 m2 tek katlı deponun davacı tarafından meydana getirildiği sabit olmuştur. Mahkemece muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru değil ise de; bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamış, hükmün 1. fıkrasının HUMK’un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, hükmün 1. fıkrasındaki ”….ait olduğunun …” ifadelerinin çıkartılmasına, bunun yerine ”…davacı tarafından meydana getirildiğinin…” ibarelerinin eklenmesine, hükmün bu kısmının 6100 sayılı HMK’nın Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK’un 438/7. fıkrası gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK’nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 888,20 TL peşin harcın istek halinde davalıya iadesine, 28.09.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.