YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/16368
KARAR NO : 2016/12689
KARAR TARİHİ : 10.11.2016
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının, ihbar olunan firma aracılığı ile 02.12.2013 tarihinde bağımsız bölümün satışı konusunda Gayrimenkul Alış-Satış Aracılık ve Komisyon Sözleşmesi imzaladığını, davacının kaporo bedeli olarak 10.000,00 TL’yi nakit olarak karşı tarafa peşin ödediğini, davacının devir işlemini gerçekleştirmek için üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirmesine rağmen krediye engel durumun ortadan kalkmaması nedeniyle taşınmazı devralamadığını, ayrıca aracılık sözleşmesi uyarınca davacının aracı firmaya 8.673,00 TL ödediğini belirterek, davacı tarafından ödenen 10.000,00 TL kapora ve 8.673,00 TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 18.673,00 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kapora bedelinin sözleşme imzalandığında davacı tarafından aracıya teslim edildiğini, davalı tarafından alınan bir para olmadığını, sözleşmeden dönen davacının kapora alamayacağını belirterek, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, tellallık ücretini davalıdan isteme hakkı olmadığı ve kaporanın aracı firma uhdesinde olduğundan davalıya verilmeyen kaporanın davalıdan geri istenmesi düşünülemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Kural olarak, tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığı sürece geçersizdir (TMK 706, BK 213, Tapu Kanunu 26, Noterlik Kanunu 60.maddesi). Geçersiz olduğu için de, taraflarına hak ve borç doğurmaz. Ancak, taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince geri isteyebilirler. Haklı bir sebep olmaksızın mal edinen kimse onu iade ile yükümlüdür. Akdi yapanlardan birisi tarafından, önceden diğerine ödenen pey akçesi (kapora) veya cayma akçesi de ceza şartı gibi borcu kuvvetlendirmeye yarayan fer’i bir şarttır; bu bakımdan esas akit geçerli olmadığından fer’i şart da geçersizdir. Geçerli olmayan bir akit dolayısıyla ödenmiş bulunan pey akçesinin (kaporanın) geri verilmesi, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince istenebilir.
Somut olayda; taraflar arasında 02.12.2013 tarihli gayrimenkul alım satım sözleşmesinin yapıldığı, sözleşmede; 10.000,00 TL kapora olarak verildiği ve sözleşmenin alıcı, satıcı ve komisyoncu tarafından da imzalandığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, davaya konu sözleşme, taşınmaz satışına ilişkin olup, geçerlilik şartı olan resmi şekilde düzenlenmediği için geçersizdir. Sözleşme geçersiz olduğu için bu sözleşmede yer alan kaporaya ilişkin hükümler de aynı şekilde geçersizdir.
O halde; davalı, dava konusu ödenen kapora bedelinden sorumlu olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: 1.bent gereğince diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.