YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/15244
KARAR NO : 2016/15850
KARAR TARİHİ : 21.11.2016

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Muhdesat Tespiti

… ve müşterekleri ile … aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kısmen kabulüne dair ….. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen ….01.2014 gün ve 66/… sayılı hükmün …’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili; 314 ada … parsel ve 330 ada 135 parsel sayılı taşınmazlarda bulunan muhdesatların müvekkiline ait olduğuna karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, iki adet incir ağacı dışındaki muhdesatların aidiyetinin reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 314 ada … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan …-… yaşlarında 98 adet zeytin, …-… yaşlarında … adet zeytin, …-… yaşlarında … adet zeytin, …-… yaşlarında … adet dut, …-… yaşlarında … adet badem ve …-… yaşlarında … adet incir ağacı ile aynı yer 330 ada 135 parsel üzerinde bulunan …-… yaşlarında 28 adet zeytin, …-… yaşlarında … adet zeytin, …-… yaşlarında … adet dut, …-… yaşlarında … adet ceviz, …-… yaşlarında … adet ceviz, …-… yaşlarında … adet incir, …-… yaşlarında … adet armut, …-… yaşlarında … adet ayva, …-… yaşlarında … adet nar, …-… yaşlarında … adet karaçam, …-… yaşlarında … adet muşmula ağacının davacılara ait olduğunun tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
…) Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacılar vekili ile davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
…) Dava; muhdesatın tespiti isteğine ilişkindir.
Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/… m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). ……..1995 tarih ve …/… sayılı … İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku’nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.
Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.
Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre, dava konusu taşınmazlar üzerinde bulunan ağaçların davacılar tarafından dikilip yetiştirildiği sabit olmuştur. Mahkemece muhdesatın davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın davacılara ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru değil ise de; bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamış, hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (…) nolu bentte açıklanan nedenlerle, muhdesatın tespitine ilişkin yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirmediğinden hükmün …. fıkrasındaki ”…. davacılara ait olduğunun …” ifadelerinin hüküm yerinden çıkartılmasına, bunun yerine ”…davacılar tarafından meydana getirildiğinin…” ibarelerinin eklenmesine, hükmün bu kısmının 6100 sayılı HMK’nın Geçici …. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK’un 438/…. fıkrası gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının (…) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK’nun 440/…. maddesi gereğince … Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı … gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 72,… TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya, …,… TL peşin harcın ise istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, …/…/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.