YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/19961
KARAR NO : 2016/14306
KARAR TARİHİ : 14.06.2016

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, işletme niteliğinin tespiti ile işkolu tespitinin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkil şirketin …adresinde ticaret sicil kaydında ana sözleşmesinde de belirtildiği üzere elektrik ve elektronik sanayi için izolasyon maksatlı ürünler üretmek ve diğer işler imalat sektöründe iştigal eden bir işletme olduğunu müvekkil firmanın İsviçre de, Amerika’da işyerlerinin bulunduğunu ve firmanının yurt dışındaki 4 firma ile birlikte işletme oluşturduğunu ancak … Çalışma Genel Müdürlüğü’nün 02/10/2014 tarih ve 17834 sayılı yetki tespiti yazısı uyarınca firmanın tek bir iş yeri kabul edilerek …’na yetki tespiti yapıldığını, yetki tespitinin iptali için yasal süresi içinde itiraz davası açıldığını, yetki tespitinin sadece davacı … A.Ş iş yerleri nezdinde yapılmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil firma ile birlikte aynı iş kolunda faaliyet gösteren…. ve…. Ltd isimli üç iş yeri daha bulunduğunu belirterek müvekkil firma ile söz konusu şirketlerin işletme niteliğinde bulunduklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu 08/02/2016 tarihli davanın tamamen ıslahına ilişkin dilekçesinde her ne kadar dava açarken işletme niteliğinin tespiti talep edilmiş ise de, davayı tamamen ıslah ederek iş kolu tespitine itiraz ettiklerini, davalı şirketin dahil olduğu iş kolunun ”Ağaç” işkolu’ olması gerektiğini, daha önce müvekkil şirketin “Ağaç” işkoluna dahil olduğuna ilişkin Bakanlık kararının resmi gazetede yayınlandığını, bu nedenle Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespitine itiraz ettiklerini iddia ederek Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile davacı firmanın “Ağaç” işkoluna dahil olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalılar Cevabının Özeti:
Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde, Birleşik Metal İş Sendikasının davacı … yerinde toplu iş sözleşmesi yapmak amacı ile davalı kuruma başvuru yapması üzerine 6356 sayılı Kanunun 41/7.maddesi gereğince iş yerlerine ilişkin bildirimler doğrultusunda alınan dökümlerde 29/09/2014 başvuru tarihi itibari ile söz konusu iş yerinde 54 işçinin çalıştığı ve bunlardan 29 işçinin adı geçen sendikaya üye olduğunun tespit edilmesi üzerine 02/10/2014 tarih ve 17834 sayılı yetki tespit yazısının taraflara gönderildiğini,… ya yapılan iş yerlerine ilişkin bildirimlerde dava dilekçesinde bahsi geçen söz konusu şirketlerin kayıtlarına rastlanılmadığını, ayrıca şirketlerin aynı işverene ait ve aynı adreste faaliyet gösterseler dahi unvanları ve tüzel kişilikleri farklı olduğu için …A.Ş için yapılan yetki tespitinde dikkate alınmasının mümkün olmadığını bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde, iktisadi ve hukuki açıdan işletme kavramı ile işletme toplu iş sözleşmesindeki ”işletme” kavramının özdeş olmadığını, davacı … yerinde çalışan işçi sayısının Bakanlık tarafından … bildirgelerine göre tespit edildiğini bu tespitin toplu iş hukukunda yer alan işletme kavramı ile hüküm ve sonuç doğurmakta olduğunu, her işletmenin topraklarında kurulu bulduğu ülke hukukuna tabi olduğunu … de bulunan diğer işletmelerin…Devletinin coğrafi alanları dışında kaldığı gibi davacının talebinde herhangi bir hukuki yararın olmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
C) Mahkemenin ilk kararı Dairemizin 2015/10640 Esas 2015/14085 Karar sayılı ilamı ile özetle ve sonuç olarak “Yargılamaya konu tespit talebinin yetki tespitine itiraz dosyası kapsamında incelenmesi gerekmektedir. Zira davalı şirketin …’deki tek işyeri …ilçesindedir. İşyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü ise …ilidir. Davacının tespit talebine bakmakla görevli mahkemenin …İş Mahkemeleri olduğunun gözetilmemesi hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.
D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, bozmaya uyma kararı verilerek …İş Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmiş, yetkili mahkemece yapılan yargılama sonunda, dava konusu 2004/5 sayılı İşkolu Tespitinin farklı tüzel kişiliği olan, farklı bir işyeri için yapıldığı, davacı işyerinin ise 03/06/2013 tarihinde Metal İş Koluna tescil edilmiş olduğu, açılan davanın usul ve yasaya uygun olmadığı, süresinde de açılmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
E) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
F) Gerekçe:
Taraflar arasında bozmadan sonra ıslah yapılıp, yapılamayacağı ihtilaflıdır.
Davacı vekili 16.10.2015 tarihinde davacı işverene ait işyerlerinin işletme niteliğinde bulunduğunun tespiti talebiyle dava açmış, mahkemenin ilk kararı davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 14.04.2015 gün ve 2015/10640 E. 2015/14085 K. sayılı ilamı ile bozulmuştur.
Bozma kararına uyularak yapılan yargılama sırasında davacı vekili 08.02.2016 tarihinde dava dilekçesini tamamen ıslah ederek talep sonucunu değiştirmiş ve işkolu tespitinin iptalini dava etmiş, mahkemece davacı vekilinin bozmadan sonra “dava dilekçesini ıslah” ederek değiştirdiği talep sonucu değerlendirilerek esas hakkında karar verilmiştir.
Bozmadan sonra ıslah yapılıp, yapılamayacağı hususunda Yargıtay Hukuk Daireleri arasındaki içtihat uyuşmazlığının giderilmesi amacı ile içtihatların birleştirilmesi gündeme gelmiş, konu Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunda değerlendirilmiş ve Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu’ nun 06.05.2016 tarih ve 2015/1 E. 2016/1 K. sayılı kararı ile “ Her ne sebeple verilirse verilsin bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair 04.02.1948 tarih ve 1944/10 E. 1948/3 K. sayılı YİBK. nın  değiştirilmesine gerek olmadığına” karar verilmiştir.
Yargıtay Kanunu’nun 45/5. maddesi “İçtihadı birleştirme kararlarının benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, Dairelerine ve Adliye Mahkemelerini bağlayacağı “ hükmünü içermektedir.
Yargıtay Kanunu’ nun 45/5. maddesi karşısında Dairemizce “Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu’nun bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına” ilişkin 06.05.2016 tarih ve 2015/1 E. 2016/1 K. sayılı kararına uygun karar verilmesi gerekmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece davacı vekilinin bozmadan sonra “dava dilekçesini ıslah” ederek değiştirdiği talep sonucu değerlendirilerek esas hakkında karar verilmesi HMK.nun 177/1. maddesinin “Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir” hükmü ile “Her ne sebeple verilirse verilsin bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair 04.02.1948 tarih ve 1944/10 E. 1948/3 K. sayılı YİBK. nın  değiştirilmesine gerek olmadığına ilişkin 06.05.2016 tarih ve 2015/1 E. 2016/1 K. sayılı YİBK” karşısında isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece davacının davasını tamamen ıslah etmeden önceki talep sonucu değerlendirilerek ve bu talebe ilişkin gerekçe oluşturularak hüküm kurulması gerekmektedir.
G)Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 14.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.