YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/23494
KARAR NO : 2014/18515
KARAR TARİHİ : 16.10.2014
MAHKEMESİ : Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 04/07/2013
NUMARASI : 2013/391-2013/448
F.. Ş.. ile T.. T.. aralarındaki mirasın hükmen reddi davasının kabulüne dair Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen 04.07.2013 gün ve 391/448 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, davacının murisi İ.. Ş..’in 07.04.2008 tarihinde vefat ettiğini ve terekesinin borca batık olduğunu açıklayarak mirasın hükmen reddinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, murisin ölüm tarihi itibarıyla taşınır malvarlığının bulunmadığı, muris adına kayıtlı iki adet taşınmazın ise murisin borçlarını karşılamaya yetmediği, dolayısıyla terekesinin borca batık olduğu gerekçesiyle davacıların mirası hükmen reddetmiş sayıldıklarının tespitine karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.
Dava, terekenin borca batık olduğunun tespiti hukuksal nedenine dayalı olarak TMK’nın 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir. Ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK.md.605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu’nun 610. maddesinde yazılı mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunmadıkça, yani zımnen mirası kabul etmiş olmadıkça her zaman mirasbırakanın ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.
Mahkemece, murisin terekesinin borca batık olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Şöyle ki; davacının murisi İ.. Ş.. 07.04.2008 tarihinde vefat etmiştir. Murisin terekesinin borca batık olup olmadığı ölüm tarihi itibarıyla tüm aktifinin ve pasifinin hesaplanmasıyla tespit edilebilir. Murisin paydaş olduğu 165 ada 16 parsel ve 198 ada 3 parsel sayılı taşınmazların değeri ölüm tarihi itibarıyla hesplanması gerekirken 30.06.2011 havale tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazların değerinin hangi tarih itibarıyla hesaplandığı anlaşılamamaktadır. Ayrıca murisin davalı Vakıfbank A.Ş.’ye olan kredi borcu da ölüm tarihi itibarıyla hesaplanmamıştır.
O halde mahkemece yapılacak iş; miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla borç miktarını tespit etmek, aynı tarih itibarıyla taşınır ve taşınmaz malvarlığını, varsa hak ve alacaklarını, tarafların bu hususta gösterecekleri delilleri toplamak suretiyle saptamak, miras bırakanın borcundan dolayı varsa mirasçılar aleyhinde yürütülen takiplere ilişkin icra dosyalarını getirtmek, mirasçıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek, miras bırakanın taşınır ve taşınmaz mallarının ölüm günündeki değerlerini, başka bir ifade ile ölüm günü itibariyle terekenin aktifini belirlemek ve belirlenecek borç miktarına göre ölüm tarihi itibariyle borçlarını karşılamaya yeter miktarda olup olmadığını objektif olarak tespit etmek, mirasın hükmen reddine engel teşkil eden Türk Medeni Kanunu’nun 610/2. maddesinde sözü edilen tereke mallarını kendisine mal edinme durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelenmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre karar vermesi gerekirken, eksik soruşturma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Hükmün, bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Davalı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK’nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK’un 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK’un 440/III-2. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 16.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.