YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/6451
KARAR NO : 2013/10288
KARAR TARİHİ : 01.07.2013
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İstihkak iddiasının reddi (İİK’nun 99. maddesi uyarınca)
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire’ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Davacı (alacaklı) vekili, … 17. İcra Müdürlüğü’nün 2012/1702 sayılı Takip dosyasında yazılan talimat uyarınca, … 4. İcra Müdürlüğü’nün 2012/154 sayılı Talimat dosyasında yapılan 25.09.2012 günlü hacze konu menkullerin takip borçlusuna ait olduğunu, davacı üçüncü kişi şirketin borçlu ile organik bağ içinde bulunduğunu ve istihkak iddiasının alacaklıdan mal kaçırmak için danışıklı olarak ileri sürüldüğünü belirterek davanın kabulü ile istihkak iddiasının reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı (üçüncü kişi) vekili, davacı üçüncü kişi ve borçlu şirketler arasında bağ bulunmadığını, hacizde borçluya ait belgelerin de ele geçmediğini, borçlunun çağrıldığı için haciz mahalline sonradan geldiğini, mahcuzların bir kısmının mülkiyetinin üçüncü kişiye ait olduğunu, diğerlerinin kiralandığını, ispat yükünün alacaklı tarafa düştüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece toplanan delillere göre: “davalı üçüncü kişi şirketin borcun doğum tarihinden sonra kurulduğu ve ortaklık yapısı itibarı ile borçlu ile organik bağ içinde bulunduğu, sunulan kira sözleşmesini istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli olmadığı“ gerekçesi ile davanın kabulü ile istihkak iddiasının reddine karar verilmiştir. Hüküm, davalı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı üçüncü kişi, şirket borcun doğum tarihinden sonra kurulmuş olup,… isimli ortağı, borçlu … isimli şirket ortağı … …’in kardeşidir. İki şirket de aynı alanda faaliyet göstermektedir. Ne var ki, borçlu ve üçüncü kişinin aynı adreste birlikte faaliyet gösterdiklerine ya da haciz adresinde öncesinde borçluların çalıştığına dair bir delil elde edilmemiş, esasen bu konular yeterince ve yöntemince de araştırılmamıştır.
Mahkemece yapılması gereken iş; öncelikle, borçlu ve üçüncü kişi şirketlerin ilk kuruluşundan itibarın tüm ticaret sicil kayıtlarını getirtmek, haciz mahallinde kolluk aracılığı ile inceleme yaptırıp, Vergi Dairesi’ndeki kayıtlar üzerinden haciz adresinde, haciz
tarihinden itibaren geriye doğru kimlerin faaliyet gösterdiğini de araştırıp, toplanacak delillerin sonucuna göre muvazaanın bulunup bulunmadığını ve İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin kimin yararına olduğu hususlarını tayin etmek olmalıdır. Bu şekilde yapılan araştırmalar yeterli olmadığında şirketlerin ticari kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi ile de yaptırıp sonucuna göre muvazaa olgusu irdelenmeli, bulunmadığı sonucuna varılsa bile üçüncü kişi ve borçluların mahcuzları birlikte ellerinde bulundurdukları tespit edilirse bu kez İİK’nun 99. maddesinin sehven uygulanması ispat yükünün yer değiştirmesi sonucunu doğurmayacağı için sunulan delillerin ispat yükü açısından ele alınıp değerlendirilmesi gerekecektir.
Diğer yandan, üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunurken İİK’nnu 96/1. maddesi gereğince mülkiyet, rehin vb. haklardan birisine dayanabilir. Adi kira ilişkisinden kaynaklanan şahsi haklarını takip alacaklısına karşı ileri süremez. Bu nedenle, hüküm kurulurken üçüncü kişinin mülkiyet hakkına dayandığı mahcuzlar yönünden işin esasına girilmeli, diğerleri yönünden taraf sıfatının bulunmadığı da gözetilmelidir.
Belirtilen tüm bu hususlar dikkate alınmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı biçimde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan nedenlerle davalı üçüncü kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 01.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.