YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/11744
KARAR NO : 2013/18378
KARAR TARİHİ : 05.12.2013
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İpotekli takibin iptali
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire’ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
K A R A R
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1380. maddesinde “gemi alacaklıları ile alacakları gemi üzerindeki hapis hakkı ile temin edilmiş olan alacaklılar, ihtiyati haczi tamamlamak veya alacağı doğrudan takip etmek için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilirler. Bu hüküm, Türkiye’de yabancı bayraklı bütün gemilere uygulanır”.
1381. maddesinde ise “akdi veya kanuni gemi ipoteği alacaklıları, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilirler. Bu hüküm Türk ve yabancı bayraklı bütün gemilere uygulanır”. hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasa’nın 1320. maddesinde sayılan gemi alacaklılarının 1321. madde uyarınca gemi üzerinde haiz oldukları kanuni rehin hakkı ile genel hükümlere göre iktisap edilen hapis hakkı tescil edilmediklerinden 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 148. maddesi uyarınca alacaklı bir “ipotek akit tablosu” ibraz edemeyecektir. Bu nedenle TTK’nun 936. maddesindeki “sicile kayıtlı olup olmadıklarına bakılmaksızın bütün gemiler bu kanunun ve diğer kanunların uygulanmasında taşınır eşyadandır” kuralına uygun olarak anılan taşınır rehinlerinin paraya çevrilmesi için 2004 sayılı Kanunun 145 ila 147. maddeleri uyarınca takip yapılabilir. Alacaklı genel hükümlere göre gemi üzerinde hapis hakkını iktisap etmişse (Örneğin: Tersaneci; Türkiye’de bir sicile kayıtlı olmayan bir Türk veya yabancı gemiye tamir hizmeti vermişse ve zilyetliği devam ediyorsa) 2004 sayılı Yasa’nın 270-271. maddeleri uyarınca defter tutma yoluna müracaat edip ardından yine 270. maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen şekilde aynı Kanunun 145. maddesine göre takip yapabilir.
Sicile kayıtlı bir Türk gemisi üzerinde TTK’nun 1013 ve 1014. maddeleri uyarınca bir ipotek tescil edilmişse, 2004 sayılı İİK’nun 148. maddesi uyarınca “ipotek belgesinin akit tablosu” ibraz edilebileceğinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılabilecektir. Yabancı sicile kayıtlı gemiler için de aynı kural geçerlidir. Bu gemiler üzerinde tabi oldukları hukuk uyarınca sicillerine tescil edilmiş ipotekler varsa bunların da 2004 sayılı İİK’nun 148. maddesine göre paraya çevrilmesi gerekir.
Somut olayda icra takibi, gemi adamı …’ın 06.07.2012 tarihli hizmet sözleşmesine dayanılarak 08.07.2012 – 01.11.2012 tarihleri arası ödenmeyen maaş alacağına dayalı olarak başlatılmıştır. Anılan alacak bir ipotek akit tablosuna bağlanmış değildir. Bu durumda 27.11.2012 takip tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yukarıda açıklanan yasa hükümleri ve açıklamalar gözönünde bulundurulduğunda TTK’nun 1320. maddesinde sayılan gemi adamı ücretinden doğan gemi alacaklısı hakkına dayalı bu takibin aynı Yasa’nın 1380. maddesi gereğince taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile yapılabileceğinin kabulü gerekir.
O halde borçlu vekilinin anılan hususa yönelik şikayetinin kabulü gerekirken Mahkemece yazılı gerekçe ile şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi doğru değildir.
SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK’nun 388/4. (HMK m. 297/ç) ve İİK’nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 05.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.