YARGITAY KARARI
DAİRE : 2. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/1437
KARAR NO : 2018/12732
KARAR TARİHİ : 07.11.2018
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Boşanma
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir (HMK.m. 122). Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK.m. 127). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tek tek tespit edilir ve tarafların imzaları alınır (HMK m. 140). Ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemler yapılabilir, ancak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz (HGK E.2012/14-802-K.2013/347).Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez. (HMK m. 137). Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK m. 147/1). Mahkeme, tahkikatın bitiminden (HMK m. 184) sonra sözlü yargılama ve hüküm için tayin olunacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkarılacak davetiyede (Tebligat K. m. 9) belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, tarafların son sözlerini sorar ve hükmünü verir (HMK m. 186). Hakim, Türk Hukukunu re’sen uygular (HMK m. 33). Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (HGK 13.03.2013, 2013/802 esas, 2013/347 karar).
Somut olayda; dava dilekçesi davalı erkeğe tebliğ edilmeden duruşma gününün verildiği, ilk duruşmada dava dilekçesinin ve duruşma zaptının davalıya tebliğine karar verildiği,dava dilekçesi ve 03.05.2016 tarihli ikinci duruşma günü tebliği için düzenlenen mazbatanın ise davalı erkeğe 11.04.2018 tarihinde tebliğ edildiği,davalı erkeğin 18.04.2016 tarihinde cevap dilekçesi ibraz ettiği,mahkemece davalı erkeğin cevap dilekçesinin davacı kadına tebliğ edilmediği gibi davalı erkeğin hazır olmadığı 03.05.2016 tarihli ikinci duruşmada usulüne uygun ön inceleme yapılmayarak esasa yönelik olarak davacı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.
Yasal gerekçesi açıklandığı üzere, dava dilekçesi verilmesi halinde cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin karşılıklı olarak usulüne uygun şekilde tebliğ olunması, bu aşama tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşma gününün belirlenmesi zorunlu olup, bu yasal zorunluluğun gereği yapılıp, davalıya dava dilekçesi, ön inceleme ve tahkikat duruşma tebligatları usulüne uygun olarak tebliğ olunmadan ve usulünce ön inceleme duruşması yapılmadan davanın esası hakkında hüküm kurulması, davalının hukuki dinlenilme hakkına (HMK m.27) aykırı olup; bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07.11.2018 (Çrş.)