YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/19475
KARAR NO : 2013/11772
KARAR TARİHİ : 28.05.2013
Mahkemesi :İş Mahkemesi
KARAR
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki davada; davacının, davalı işverenin kuru meyve işletme fabrikası işyerinde 2002 yılı şubat ayından 05.08.2008 tarihinde geçirdi iş kazasına kadar kesintisiz çalışmalarında Kuruma bildirimi yapılmayan çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece, davacının 05.10.2004 – 05.08.2008 tarihleri arasındaki Kuruma bildirilmeyen 234 gün çalışmasının tespitine, davacının, 05.10.2004 tarihinden önceki çalışma iddiasına ilişkin talebin reddine ilişkin kısmen kabul hükmü kurulmuş ise de; davacının, uğradığı iş kazası nedeniyle iş müfettişine ve sigorta müfettişine verdiği beyanlarında, sezonluk çalıştığını, yılda 2-3 defa giriş çıkışlar yaptığına ilişkin beyanları gözetilmeden, davacının çalışmalarının sezonluk ya da sürekli çalışma niteliğinde olup olmadığı yeterince araştırılmadan, mahkemece,
davacının, 05.10.2004 – 05.08.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olarak değerlendirilerek kabul edilmesi, eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalıdır.
Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında; davacının iddiasına konu kesintisiz çalışmalarının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmalarının sezonluk olup olmadığı, sezonluk olması halinde işyerinde sezonluk çalışma başlangıç ve bitiş tarihleri yöntemince araştırılmalı; davacının çalışmalarının geçtiği işyerindeki ünitesinde bordrolarda kayıtlı çalışmaları bulunan çalışanlar tespit edilip re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davacının, iş kazası nedeniyle sigorta müfettişine ve iş müfettişine verdiği beyanları gözetilmeli; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı … Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti’ne iadesine, 28.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.