YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2018/6469
KARAR NO : 2018/11899
KARAR TARİHİ : 15.11.2018
Borçlunun ödeme şartını ihlâl suçundan sanık …’nın, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 340. maddesi gereğince ayrı ayrı 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 07/12/2017 tarihli ve 2017/1248 Esas, 2017/1558 Karar sayılı kararını, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1248 Esas, 2017/1713 Karar sayılı kararını, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1249 Esas, 2017/1714 Karar sayılı kararını, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1250 Esas, 2017/1716 Karar sayılı kararını, Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 06/06/2018 tarihli ve 2018/3 Esas, 2018/839 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli ve 2018/112 değişik iş sayılı kararını, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1251 Esas, 2017/1715 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 29/06/2018 tarihli ve 2018/101 değişik iş sayılı kararını ve Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 06/06/2018 tarihli ve 2018/420 Esas, 2018/859 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli ve 2018/117 değişik iş sayılı kararları aleyhine Adalet Bakanlığının 27/09/2018 gün ve 94660652-105-27-9164-2018-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/10/2018 gün ve KYB.2018-79837 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29/09/2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 esas, 2009/205 sayılı ilâmında yer alan, ”… 2004 sayılı İcra İflas Yasasının 5358 sayılı Kanun ile değişik 340. maddesi; 111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez” hükmünü taşımaktadır. Bu hükme göre, borcun taksitler halinde ödenmesinin taahhüt edilmesi halinde, ilk taksitin ödenmemesi ile taahhüdü ihlâl suçu oluşacak ve borçlunun 3 aya kadar hapsen tazyikine karar verilecektir. Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır. Ceza Genel Kurulunun 30.01.2007 gün ve 16-12 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ilk taksitin ödenmemesi üzerine, borçlunun hapsen tazyik ile cezalandırılmasından sonra, bu cezanın infazı sırasında söz konusu taksiti ödemesi halinde tahliye edilecek, ancak sonraki taksiti ödememesi halinde eylemi yeniden yaptırımı gerektirecektir. Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır. Bir başka anlatımla, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle maddede öngörülen cezanın tamamının infazı halinde, yaptırım uygulama olanağı kalmadığından, diğer taksitlerin ödenmemesi ayrıca bir taahhüdü ihlâl kabahatini oluşturmayacaktır…Görüldüğü gibi, borçlunun, aynı borçtan dolayı ve her bir taksit için ayrı ayrı olmak üzere toplam 6 aya kadar hapsen tazyikine karar verilmiş olup, bu uygulama yasaya aykırıdır….Bu hususun infaz aşamasında değerlendirilmesine ve düzeltilmesine olanak bulunmamaktadır. Zira, her bir taksit için ayrı ayrı hapsen tazyik kararı verilmesi halinde, bu kararların her biri infaz yeteneğine sahip olup, usulüne uygun bir şekilde kaldırılmadığı sürece, Yasanın aradığı en çok 3 aya kadar tazyik hapsi verilebileceği kuralını aşacak şekilde infaz edilmeleri söz konusu olabilecektir. Yerel Mahkemece yapılması gereken, borçlunun ilk taksiti ödememek suretiyle ödeme taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle 3 aya kadar hapsen tazyikine ilişkin ilk hükmün infazını bekleyerek, eğer kabahatli, bu hapsen tazyik kararının yerine getirilmesinden sonra borcu öder ise, ödenmeyen diğer taksit yönünden kalan süre kadar hapsen tazyik kararı vermektir. Yerel Mahkemece, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, son taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, borçlunun yeniden 3 aya kadar hapsen tazyik ile cezalandırılması yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle yasa yararına bozulması gerekirken, Özel Dairece yasa yararına bozma isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.” şeklindeki açıklamalar nazara alındığında;
Dosyalar kapsamına göre,
Sanık müdafii tarafından dosyaya bir örneği ibraz edilen 31/01/2017 tarihli protokole göre, müşteki alacaklı …. Ltd. ‘nin borçlu sanık … ve dava dışı diğer borçlu …’den olan 680.000,00 Türk lirası alacağının taksitlere bölünerek yapılandırıldığı, bu bağlamda her bir taksit ile ilgili 27.200,00 Türk lirası bedelli bonolar tanzim edilerek alacaklıya teslim edildiği, her bir bononun alacaklı tarafından ayrı ayrı icra takibine konu edileceği ve borçluların da bahse konu icra dosyalarında 15’er gün ara ile ayrı ayrı ödeme taaahhüdünde bulunacaklarının kararlaştırıldığı,
Bu bağlamda, borçlu sanık hakkında anılan senetlere ilişkin ayrı ayrı icra takipleri başlatıldığı, alacaklı ve borçlu tarafın tüm dosyalarda aynı olduğu, sanığın alacaklı …. Ltd.’ne olan borcuna karşılık olarak her birinin düzenleme tarihi aynı olan 31/10/2016 tarihli ve 27.200,00 Türk lirası bedelli bonolar tanzim ettiği, anılan bonoların Gaziantep İcra Müdürlükleri nezdinde takibe konulmasını müteakip, sanığın her bir dosyadan 03/02/2017 tarihli taahhütnamelerle borcunu 1 taksit hâlinde ödemeyi taahhüt ettiği, ancak borçlunun borçlarını taahhütnamelerde öngörülen sürelerde ödememesi nedeniyle yapılan şikâyetler üzerine borçlu hakkında taahhüdü ihlâl suçundan açılan davalarda, yukarıda anılan Ceza Genel Kurulu Kararında belirtildiği üzere, aynı borçtan dolayı en çok 3 aya kadar hapsen tazyik karar verilebileceği, her bir taksit için ayrı ayrı olmak üzere 3 aya kadar hapsen tazyik kararı verilemeyeceği gözetilmeden ve önceden verilen hapsen tazyik kararlarının infaz edilip edilmediği araştırılmaksızın, yazılı şekilde ayrı ayrı mahkûmiyetine karar verilmesinde, isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, 14.03.2018 tarihinde kesinleşen Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1248 Esas, 2017/1713 Karar sayılı kararla verilen tazyik hapsinden sonraki Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 07/12/2017 tarihli ve 2017/1248 Esas, 2017/1558 Karar sayılı, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1249 Esas, 2017/1714 Karar sayılı, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1250 Esas, 2017/1716 Karar sayılı, Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 06/06/2018 tarihli ve 2018/3 Esas, 2018/839 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli ve 2018/112 değişik iş sayılı, Gaziantep 1. İcra Ceza Mahkemesinin 25/12/2017 tarihli ve 2017/1251 Esas, 2017/1715 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 29/06/2018 tarihli ve 2018/101 değişik iş sayılı ve Gaziantep 2. İcra Ceza Mahkemesinin 06/06/2018 tarihli ve 2018/420 Esas, 2018/859 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Gaziantep 3. İcra Ceza Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli ve 2018/117 değişik iş sayılı kararlarının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında yukarıdaki kararlarla verilen tazyik hapislerinin kaldırılmasına, 15/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.