YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/14260
KARAR NO : 2011/2699
KARAR TARİHİ : 03.03.2011
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava,hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı,… nezdinde 15.08.2000-01.07.2003 tarihleri arası dönemde sigortalı çalışdığının tespitini istemiştir. Mahkemece, davalı …’nün tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle husumetten dolayı davanın reddine karar verilirken; diğer davalı yönünden ise, istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
a)….. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2006/70 Esas 2006/421 Karar sayılı dava dosyasına göre; davalı …’ne karşı 07.06.2004 tarihinde açılan davayla, aynı çalışma dönemineilişkin sigortalı çalışmaların tespiti istenmiş, ancak anılan davalının tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle husumatten davanın reddine karar verilmiş ve verilen hüküm 01.06.2006 tarihi itibarıyla kesinleşmiştir. İş bu eldeki aynı nitelikteki dava, 21.09.2006 tarihinde açılmıştır.
Bir dava karara bağlanıp verilen hüküm kesinleştikten sonra aynı taraflar arasında, aynı konuda, aynı sebebe dayanılarak yeni bir dava açılamaz. Zira, bu durumda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 237. maddesinde tarifini bulan (Kaziye-i Muhkeme) kesin hüküm söz konusudur.
Belirtmek gerekirse, bir dava hakkında kesin hüküm bulunmaması dava şartlarından olup bu durum kamu düzeni ile ilgili olması hasebiyle davanın her safhasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece de (re’sen) kendiliğinden nazara alınma zorunluluğu vardır.
Açıklanan durum karşısında, davalı Okul Müdürlüğü aleyhine açılan davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, husmetten reddine karar verilmesi isabetsizdir.
b)….. yöneticileri hakkındaki, kesinleşmiş para cezası mahkumiyetine ilişkin 147/134 sayılı ceza dosyası içeriği ve özellikle dosya içerisinde yer alan idari tahkikat tutanakları, İş müfettiş raporları, beyan ve belgelerden; dava konusu çalışmaların….. İlköğretim Okulu işyerinde geçtiği, işvereninin ise….. İlköğretim Okulu Okul Koruma Derneği olduğu anlaşılmakla birlikte, anılan Derneğin hukuki varlığının halen devam edip etmediği,bir başka ifadeyle feshedilip edilmediği belirsizdir.
İş bu dava ise, Okul Müdürlüğü ve Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılmıştır. Medeni haklardan istifade(hak) ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişi davada taraf olabilme ehliyetine de sahiptir.Bu durumda husumetin, pasif husumet ehliyeti bulunmayan … yerine, Okul Koruma Derneğine yöneltilmesi gerekir.
Şu halde yapılması gereken iş; anılan Okul Koruma Derneğinin hukuki varlığının, bir başka ifadeyle tüzel kişiliğinin devam edip etmediği belirlenmeli; varlığının devam ettiğinin anlaşılması halinde usulünce husumet yöneltilerek katılımının sağlanması; şayet Koruma Derneğinin hukuki varlığının sona erdiği, bir başka ifadeyle feshedildiğinin belirlenmesi halinde, derneğin ihyası sağlandıktan ve usulünce husumet yöneltildikten sonra varılacak sonuca göre karar verilmelidir.
Her nekadar….498/57 sayılı kesinleşen dava dosyasıyla,….. aleyhine açılan dava, işbu inceleme konusu dava dosyası esas gösterilerek derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; inceleme konusu davanın davalısının, …. ve … olması,dolayısıyla derdestlik durumunun sözkonusu olmaması nedeniyle,bozma sonrası yürütülecek yargılamada, …… karşı husumet yöneltilmesine engel değildir.
O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Yahya Kemal İlköğretim Okulu Müdürlüğüne iadesine, 03.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.