YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/10184
KARAR NO : 2014/17037
KARAR TARİHİ : 06.11.2014
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi …’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.
Davacılar,kayden maliki oldukları 72 ada 9 parsel sayılı taşınmaza davalı kurumun kamulaştırma yapmadan el attığını, bu durumun … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/205 esas 2010/502 karar sayılı dosyası ile tespit edildiğini, anılan dosyada davacılar lehine kamulaştırmasız el atma sebebi ile tazminata ve 19/12/2000-19/12/2005 dönemi için ecrimisile hükmedildiğini ileri sürerek 04.02.2006 ile 12.10.2010 tarihleri arası ecrimisil bedelinin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı kurum vekili ise;davacılar tarafından açılan davanın haksız ve yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece;davanın kabulü ile,bilirkişi raporu doğrultusunda 04.02.2006 -12.10.2010 (… Asliye hukuk mahkemesinin 2010/205 E. Sayılı dosyasının karar tarihi) tarihleri arasında belirlenen ecrimisil bedelinin tahsiline karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; dava konusu 72 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davacılar adına kayıtlı olup, taşınmaz üzerinde davalı kurum tarafından kazı yapılan ve depo olarak kullanılan yer olduğu ayrıca demir çit ile çevrilerek davalı tarafından sahiplenildiği, davacılar tarafından davalı aleyhine 20.12.2005 tarihinde kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat,ecrimisil isteğiyle … Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2010/205 E. sayılı davanın, 12.10.2010 tarih ve 2010/502 K. sayılı kararla ” 9 parsel sayılı taşınmazda davacılar payının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,19.12.2000 ile 19.12.2005 tarihleri arasındaki ecrimisilin ve kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsiline karar verildiği ve kararın derecattan geçerek13.02.2012 tarihinde kesinleştiği,eldeki davanın ise 04.02.2006 -12.10.2010 dönemi için açıldığı anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, kamulaştırma kararı almadan veya kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan taşınmaza el koymuş bulunan idare, haksız işgalci konumundadır. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili istekli bir dava açılması durumunda ise, ancak davanın açıldığı tarihe kadarki kullanım haksız fiil teşkil edecektir.
Taşınmaz mal maliki, idarenin bu fiili durumuna razı olup, bedeli mukabilinde taşınmazın mülkiyetini idareye devretme iradesini ortaya koyduğu, eş söyleyişle kamulaştırmasız el koyma karşılığının tahsili talebiyle dava açtığı tarihe kadar taşınmaza el atması haksız fiil niteliğindedir.Sonuç olarak kamulaştırmasız elatma nedeniyle mal sahibi, taşınmazın dava tarihindeki değerini isteyebileceği gibi, ecrimisil de isteyebilir. Ancak yerin kamulaştırılması istendikten sonra, dava gününde bu yerin mülkiyetini idareye devir etmeye razı olduğundan dava gününden sonraki zaman için hem ecrimisil hem de faiz istenemez.
Öyle ise; somut taşınmaza ilişkin kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescil davasında, dava tarihine göre belirlenen taşınmaz bedelinin tahsiline ve bu tarih itibariyle faize hükmedildiği ve ayrıca somut olayda olduğu gibi davanın kayıt maliki tarafından açılması durumunda kayıt malikinin dava tarihi itibariyle mülkiyet hakkından vazgeçip taşınmazın bedelini talep ettiği düşünüldüğünde kayıt malikinin ancak o davanın açıldığı tarihten geriye doğru ecrimisil isteyebileceğinin kabulü gerekir. Başka bir deyişle kamulaştırmasız elatma nedeniyle ecrimisil, ancak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tesciline ilişkin davanın açıldığı tarihe kadar istenebilir.
Somut olayda, … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/205 E. sayılı dosyası üzerinden dava konusu taşınmaz hakkında davalı idare aleyhine 20.12.2005 tarihinde açılan, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının 2010/502 K. sayılı kararı ile kabulüne karar verilmiş ve karar derecattan geçmek suretiyle kesinleşmiş ancak bu yön üzerinde durulmamıştır.
Hal böyle olunca, kamulaştırmasız el koyma karşılığının tahsili talebiyle açılan dava tarihinden sonraki dönem için ecrimisil isteğini içeren eldeki davanın dinlenemeyeceği gözetilerek reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Davalı vekilinin bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK’un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 06.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.