YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/8199
KARAR NO : 2014/16483
KARAR TARİHİ : 09.09.2014

Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava Türü : İşe iade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı, davalı işverenin Türkiye genelindeki mağazalarında sendikaya üye olanların istifaya zorlandıklarını, kabul etmeyenlerin işten çıkarıldığını, davalının Türkiye genelindeki mağazalarında 27 kişinin sendikaya üye oldukları ve istifa etmedikleri için işten çıkarıldıklarını, işverenin sendikal nedenle yaptığı feshi, performans düşüklüğü gerekçesi ile perdelemeye çalıştığını belirterek feshin geçersizliğinin tespitine, işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, davacının performansının düzelmeyeceği ve çalıştığı bölümdeki iş düzenini ve işin görülmesini olumsuz yönde etkilediği tespit edilerek iş sözleşmesinin 4857 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca geçerli nedenle feshedildiğini, sendikal nedenle fesih yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmaksızın feshedildiği, davacının ise feshin sendikal nedene dayandığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacının iş sözleşmesi, performans ve verimindeki düşüşün yol açtığı yetersizliği nedeniyle feshedildiği bildirilmiş ise de davacının fesihten önce savunmasının alınmadığı görülmüştür. Hal böyle olunca mahkemenin feshin geçersiz olduğu yönündeki tespiti isabetli olup davalı temyizi yerinde değildir.
Ancak davacı temyizi yönünden incelendiğinde taraflar arasında temel uyuşmazlığın feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ilgili sendika yazısına göre; 01.04.2013 tarihi itibariyle davalı işyerinde çalışan işçi sayısının 551 kişi olduğu ve bunların 191 nin sendikaya üye olduğu, bahsi geçen tarih itibari ile 26 kişinin işten çıkarıldığını, işten çıkarılanların tamamının sendika üyesi olduğu, 01.04.2013 tarihinden 21.05.2013 tarihine kadar geçen sürede sendika üyeliğinden istifa eden 17 kişi bulunduğu ve istifa eden kişilerin davalı işyerinde çalışmaya devam ettikleri, yetkinin alınmasına az bir sayı kalmışken sendikanın gerekli çoğunluğu sağlamasının önüne geçmek için sendika üye olanları istifa ettirmesi ve istifa etmeyenlerin iş akdini feshetmesi yetki alma girişimlerini olumsuz yönde etkilediği, istifa eden işçilerin 16 Nisan-8 Mayıs 2013 tarihleri arasında istifa ettikleri belirtilmiştir.
Aynı tarihlerde benzer gerekçelerle işten çıkarıldığı anlaşılan bir kısım sendika üyesi işçiler tarafından açılan işe iade davalarında … İş Mahkemelerince verilen feshin sendikal nedenlerle yapıldığına dair kabul kararlarının temyizi üzerine Yargıtay 22.Hukuk Dairesince, sendikal neden araştırmasının yetersiz olduğu gerekçesiyle bozulduğu görülmüştür. ( Bknz.Yargıtay 22 HD; 11.06.2014 tarih ve 2014/14177 E-2014/16936 K sayılı kararı)
Ancak aynı dönemde benzer gerekçelerle işten çıkarılan ve sendika üyesi olduğu anlaşılan … isimli işçinin açmış olduğu işe iade davası sonucunda … 6.İş Mahkemesince verilen işe iade kararının temyizi üzerine Dairemizce 14.05.2014 tarih ve 2014/6228 E-2014/10784 K sayılı kararı ile ” …Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta iş sözleşmesinin 4857 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre performans düşüklüğü gerekçe gösterilerek feshedildiği, ancak davacıya yazılı fesih bildirimi yapılmadığı gibi davacının savunmasının da alınmadığı gerekçesiyle yapılan feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isbetli olup davalı temyizi yerinde değildir. Davacının feshin sendikal nedenlerle yapıldığını iddia ettiği; dosyadaki tanık beyanlarından ve sendika cevabı üyelik fişleri ve üyelikten çekilme bildirimleri ile SGK dönem bordrolarından davalı işyerinde … kişi çalıştığı ve ….nin sendika üyesi olduğu davalı işverence 26 işçinin iş akitlerinin feshedildiği, 17 işçinin sendikadan istifa ettirilerek çalışmaya devam ettiği ve sendikanın yetki almasını engellemeye yönelik sendikal örgütlenmenin başladığı tarihten itibaren en çok 2013 yılı 5. ve 6. aylarında olmak üzere yeni işçi alımı yapıldığı ve tanık beyanlarında davacının evinde sendikal toplantı yaptığının işverene ihbar edilmesi nedeniyle iş akdinin feshedildiği hususları ispatlanmıştır. Bu nedenle feshin sendikal nedene dayandığı anlaşıldığından davacının talebi dikkate alınarak işe başlatmama tazminatının davacının 12 aylık ücreti tutarında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.” gerekçesiyle feshin sendikal nedenle yapıldığı kabul edilmiştir.
Gerek ilgili sendika yazısı ve bu yazı uyarınca işten çıkarılan işçilerin tümünün sendika üyesi olması ve yine 17 işçinin istifa etmelerine rağmen halen işyerinde çalışmaya devam etmeleri, gerekse de Dairemizce sendikal neden kabul edilen yukarıda belirtilen karar örneği ile tüm dosya kapsamından feshin sendikal nedenlerle yapıldığı sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca, mahkemece davacı işçinin sendikal nedeni ispatlayamadığı yönündeki kabulünün hatalı olduğu, feshin sendikal nedene dayandığı sabit olmuştur. Davacının da talebi dikkate alınarak işe başlatmama tazminatının davacının 12 aylık ücreti tutarında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3-Davacının, iş sözleşmesi sendikal nedenle feshedildiğinden, 6356 sayılı Yasanın 25/5 fıkrası uyarınca, davacı işçinin işverence işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni ve davacının talebi dikkate alınarak takdiren davacının 12 (on iki) aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4-Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5- Alınması gereken 25,20 TL harçtan, peşin ödenen 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 0,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 495,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,
9-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine, davalıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 09/09/2014 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.