YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/160
KARAR NO : 2013/19007
KARAR TARİHİ : 12.11.2013
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı … tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Kadastro sırasında dava konusu 181 ada 1 parsel sayılı 1542,29 m2 yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğundan söz edilerek ham toprak niteliğiyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı … kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına, dava konusu taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı … tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, davacı tarafın yatırması gereken nispi peşin harcı eksik ödediği ve eksik kalan harcın tamamlanması için davacıya verilen kesin süre içinde harç eksikliğini gidermediği, davacının verilen kesin süreye uymayarak kesin sürenin bitiminden sonra ki bir tarihte eksik kalan harcı tamamladığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemece yapılan araştırma yetersizdir.
Öncelikle; davacı 19.02.2007 havale tarihli dava dilekçesinde davalı Hazine adına tespit edilen 181 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptalini, ayrıca tespit dışı bırakıldığını iddia ettiği köy içi mevkiinde bulunan ve sınırlarını dilekçesinde tarif ettiği yaklaşık 130,00 m2 yüzölçümündeki taşınmazın tespiti ile adına tescili istemiyle dava açmıştır. Özetle davacı dava dilekçesinde iki ayrı talepte bulunmuştur. Ne var ki mahkemece; davacının dava dilekçesinde tespit dışı bırakıldığını iddia ettiği ve mevkisi ile sınırlarını dilekçesinde belirttiği yaklaşık 130,00 m2 yüzölçümündeki taşınmaza ilişkin bir inceleme ve araştırma yapılmamış, gerçekten bu taşınmazın tespit dışı
bırakılıp bırakılmadığı, tespit dışı bırakılmış ise mahkemenin görevli olup olmadığı irdelenip incelenmemiştir. Öte yandan dava konusu 181 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise mahkemece eksik kalan harcın tamamlanması için verilen kesin süre dahi usulüne uygun değildir. Böylesine yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamayacağı gibi usulüne uygun olmayan kesin süreye dayanılarak davanın açılmamış sayılmasına dahi karar verilemez.
O halde mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacının dava dilekçesinde öne sürdüğü taleplerinden biri olan ve tespit dışı bırakıldığını iddia ettiği köy içi mevkiinde sınırlarını dilekçesinde tarif ettiği yaklaşık 130,00 m2 yüzölçümündeki taşınmaz başında keşif yapılmalı, yapılacak keşif ile taşınmazın gerçekten tespit dışı bırakılıp bırakılmadığı belirlenmeli, davacının taleplerinden biri olan bu taşınmazın tespit dışı bırakıldığı belirlendiği takdirde kural olarak yöntemine uygun şekilde tutanağı düzenlenmeyen taşınmaz yada taşınmazlar hakkında açılan davaların kadastro mahkemesinde görülmesinin olanaksız, genel mahkemede görülmesinin zorunlu olduğu, görev husunun kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa bile mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesinin gerektiği dikkate alınarak davacının bu talebi yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir. Öte yandan davacının dava konusu ettiği taşınmazlardan diğeri olan 181 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise; kadastro davaları harca tabi olup harca esas değer, tutanağında belirlenen son beyan dönemi emlak vergi değeridir. Çekişmeli 181 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ait tutanağın beyanlar hanesinde yer alan emlak beyan değeri 1156,72 TL olduğuna göre alınacak harcın bu miktar esas alınarak hesaplanması gerekir. Buna göre alınması gerekli peşin harç miktarı 15,61 TL’dir. Davacı ise dava açarken 13,10 TL peşin harcı mahkeme veznesine depo etmiş olup eksik kalan peşin harç miktarı 2,51 TL’dir. Buna karşılık mahkemece 12.04.2012 tarihli duruşmada davacıya 4,97 TL harcın eksik kaldığı belirtilerek kesin süre verilmiştir. Oysa az yukarıda açıklandığı üzere eksik kalan peşin harç miktarı 2,51 TL olup bu halde davacıya eksik kalan peşin harçtan daha fazla olacak şekilde bakiye peşin harç çıkarılmak suretiyle olması gerekenden daha fazla bir yük yüklenmiştir. Böylesi bir durumda mahkemece fazla olacak şekilde bir miktarın tamamlanması için davacıya kesin süre verilmiş olması kadastro yargılama usulüne aykırı olup, bu nedenle usulüne uygun bulunmayan kesin süreye dair ara kararına uyulmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de isabetsizdir. Ayrıca davacı tarafından eksik harç miktarı 04.07.2012 tarihli ./..
alındı ile giderildiğinden işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi zorunludur.
Mahkemece bu olgular göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı …’in temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 12.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi