YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/12058
KARAR NO : 2014/16587
KARAR TARİHİ : 10.09.2014

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava Türü : İşe iade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili, müvekkili davacının davalı Bakanlığa bağlı … Devlet Hastanesinde tıbbi sekreter olarak çalıştığını, hastanenin bir kısım asıl işlerinin taşeron firmalara verildiğini, 9 yıla yakın alt işverenler nezdinde çalıştığını 31.12.2013 tarihinde ihale sözleşmesinin bittiğini ve yeni ihaleyi 01.01.2014 tarihinde diğer davalı … şirketinin aldığını ve yine çalışmasına devam ederken 08.01.2014 tarihinde sözleşmesinin yazılı fesih bildirimi olmaksızın feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, asıl işverene işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … vekili,Sağlık Bakanlığına husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu; davalı şirket vekili ise davacının kendi şirketlerinde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Mahkemece; davacının 01.01.2014-08.01.2014 tarihleri arasında davalı Bakanlığa bağlı hastane bünyesinde belirsiz süreli iş akdi ile 6 ayı aşkın süredir çalıştığı, iş akdinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği, feshin geçerli sebebe dayandığının davalı işveren tarafından ispat edilemediği anlaşıldığından davacı tarafça açılan işe iade davasının kabulü ile işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan tahsilinin gerektiğine karar verilmiştir. Kararda davacının hangi işveren nezdinde işe iadesine karar verildiği de açıklanmamıştır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.”
Asıl işveren ve alt asıl işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, asıl işveren başlangıçtan beri gerçek işveren olduğundan, feshin geçersizliği ve işe iade davasının tarafı asıl işveren olmalıdır. Alt işverenin bu anlamda işverenlik sıfatı bulunmadığından, taraf sıfatı olmayacaktır.
Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde ise, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfatı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.
Somut olayda davacı, davalı işyerinde fiilen 01.01.2006-08.01.2014 tarihleri arasında çalışmıştır. Davacının SGK kaydında 31.12.2013 tarihinde çıkışı … koduyla(işin sona ermesi) dava dışı … Ltd. Ştinden yapılmıştır. Ancak davacı 01.01.2014-08.01.2014 tarihlerinde de davalı Bakanlığa bağlı … Devlet Hastanesinde çalışmıştır. İşverence davacının çalışma dönemi cevabi müzekkere ile doğrulanıp ilgili kayıtlar sunulmuştur. Davalı Bakanlıkça 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arası … ihalesi diğer davalı şirkete verilmiştir. Davacı fiilen çalışmasına rağmen sigorta kaydı da ihale alan şirket tarafından yapılmamıştır. Ayrıca 2013 yılında 42 işçi ile hizmet görülürken davacının yer almadığı listede işçi sayısı 2 kişi artarak 43 kişiye çıkartılmıştır. Davacının iş akdinin feshini gerektirir bir durum da söz konusu değildir. Davacı 08.01.2014 tarihinde iş sözleşmesinin kim tarafından feshedildiğini anlayamamış ve başhekimlikten bilgilendirme istemiştir. Başhekimlikçe verilen cevapta ise ihale ile hizmet alımı yoluna gidildiği ve firmaların çalışacağı işçileri kendisinin belirlediği yönünde cevap verilmiştir. Davalı Bakanlıkça Hizmetin ihale yoluyla gördürülmesi nedeniyle 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arası … ihalesi diğer davalı şirkete verildiğinden davacının davalı alt işveren şirkete iadesi ve asıl işveren Bakanlığın da tazminatlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması dosya içeriğine uygun düşecektir. Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan kararın bozulmasına karar vermek gerekmiş ve 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının alt işveren … A.Şirketi işyerine İŞE İADESİNE,
3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları tazminat miktarının 4857 sayılı Yasanın 20.maddesi uyarınca 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE, davacı işe başlatılırsa, varsa peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücretin yapılacak bu ödemeden mahsubuna,
5.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
6.Davacının yaptığı 38.00 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının peşin olarak yatırdığı 50.40 TL harç giderinin davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptıkları yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8.HMK’nun 333.maddesi uyarınca artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine, temyiz alınan peşin harcın istek halinde … A.Ş.’ye iadesine, 10.09.2014 gününde KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.