YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2013/1993
KARAR NO : 2014/18236
KARAR TARİHİ : 06.11.2014
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nitelikli-basit dolandırıcılık; resmi belgede sahtecilik
HÜKÜM : Mahkumiyet
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;
Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.
Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.
Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların,ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.
Somut olayda; fikir ve eylem birliği içinde hareket eden ve arkadaş olan sanıkların, katılan …’ın işletmeciliğini yaptığı belirtilen … (…) Oto Kiralama işyerine ilk olarak 28.04.2009 tarihinde gelip; sanıklardan …’ın kendini … olarak tanıtıp, üzerinde kendi fotoğrafı olan sürücü belgesi aslını gösterip dosyada bulunan fotokopisinin alınmasını müteakip … plakalı aracı aynı tarihli (… Rent a Car) yazılı sözleşme kapsamında (… adına) otuz gün süreli olarak kiraladıktan sonra bu kez 01.06.2009 tarihinde tekrar gelip …plakalı aracı bir günlüğüne aynı tarihli (… Rent a Car) yazılı sözleşme kapsamında kiralayıp teslim almaları ve fakat … plakalı aracın iadesine rağmen ilk kiralanan 16 U 4269 plakalı aracı teslim etmeyip yıkama-yağlama servisinde terketmeleri, her iki araç kiralamasından kaynaklanan 1.420 TL’yi ödememeleri eylemlerinin “basit dolandırıcılık”; “resmi belgede sahtecilik” suçlarını; aynı sanıkların telefon işi yapan mağdur …’in işyerine 2009 yılı Mayıs ayı başlarında gelip, sanıklardan …’ın kendisini “…” adı ile tanıtmasının ardından, sanık …’ın da mağduru “Orhaneli’liyiz…tekstil işiyle uğraşıyoruz…kısa vadeli çek vereceğiz…” gibi sözler sarfederek ikna edip ondan cep telefonları, hafıza kartı, kontör gibi eşyaları,… Kriminal Polis Laboratuvarınca verilen 24.08.2009 tarihli ekspertiz raporuna göre; “tamamen sahte üretilmiş olduğu tespit edilen” suça konu, keşide tarihi 28.05.2009, seri no’su 8068588 olan, 1,475 TL bedelli, hamiline, (cirantaları …,…. olan) sahte çek yaprağını vererek almaları eylemlerinin “nitelikli dolandırıcılık”; “resmi belgede sahtecilik” suçlarını oluşturduğunu takdir eden mahkemenin kabul ve uygulamalarında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 06/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.