YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/5504
KARAR NO : 2019/1385
KARAR TARİHİ : 04.03.2019
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TESCİL
KANUN YOLU : TEMYİZ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı, …. Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın 17.01.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerinin davacı … adına tesciline, aynı raporda (B) harfi ile belirtilen bölüm yönünden tescil talebinin reddine, mülkiyetin davacı …’e ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli değildir. Mahkemece, 6360 sayılı Yasa gereğince ilgili kamu tüzel kişisi olarak davada yer alması gereken Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilmemiş ve yöntemince taraf teşkili sağlanmamıştır. Ayrıca çekişmeli taşınmazın tescil harici bırakılma nedeni Kadastro Müdürlüğünden sorulup belirlenmediği gibi, taşınmaz üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını belirlemede en etkili yöntem hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde, bu yönteme başvurulmamış ve imar-ihya yoluyla kazanım koşullarının davacı lehine oluşup oluşmadığını açıklamaktan uzak, yetersiz ziraatçı bilirkişi raporu ile yetinilerek karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için, mahkemece öncelikle 6360 sayılı Yasa gereğince… Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı davaya dahil etmesi hususunda davacı tarafa süre ve imkan tanınmalı, taraf teşkilinin sağlanması halinde dahili davalıdan savunma ve delilleri sorulmalı, delil bildirmesi halinde delilleri toplanmalı, ayrıca çekişmeli taşınmazın tescil harici bırakılma nedeni Kadastro Müdürlüğünden sorulmak suretiyle belirlenmeli, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkca yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığından getirtilip dosya arasına konulmalı ve bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, teknik bilirkişi ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, kimden kime intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmiş ise imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazlarda sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan veren denetime elverişli ve bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor tanzim edilmesi istenilmeli; TMK’nın 713/4. ve 5. fıkraları gereğince yapılması zorunlu olan yasal ilanlar yaptırıldıktan sonra, dava tarihine kadar 3402 sayılı Yasa’nın 14 ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin tüm deliller değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.