YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2019/1111
KARAR NO : 2019/2480
KARAR TARİHİ : 23.05.2019

Mahkemesi:Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hüküm davalılar …, …, …, …, … ve … vekili ile davalı … tarafından temyiz edilmiş, davalılar …, …, …, …, … ve … vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat … ile davalılar …, …, …, … ve … vekili Avukat … ve diğer davalı … vekili Avukat … geldi. Diğer davalı gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:
K A R A R –
Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davacı yüklenici sözleşmenin ileriye dönük feshine, … Ada, 250 Parsel 1 sayılı 4.077,24 m2’lik taşınmazda halen tapuda davalı adına kayıttı bulunan 1558,57 m2’lik hissenin davacı adına tapuda tesciline, davalının inşaat arazisini müvekkillere tapudan devretmemesi sebebiyle müvekkil kooperatif tarafından bedel ödenmek suretiyle üçüncü şahıslardan para vermek suretiyle satın alınan ve kamuya terk edilen 252 ada 6 ve 9 nolu spor alanı kullanımındaki 564 m2 miktarlı parseller için davacı tarafından ödenen 70.000,00 TL’nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, müvekkil kooperatife sözleşmeler ile davalının vermeyi taahhüt ettiği taşınmazların hukuki veya fiili engelleri sebebiyle devredememesi halinde bilirkişiler tarafından devredilemeyen bölüm için belirlenerek bedelin davalıdan faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulü ile sözleşmenin ileriye dönük olaral feshine, … ili, … ilçesi … Mah. 250 ada 1 parselde halen davalı ölü müteveffa … (… ), … , … ve … mirasçıları … , … adına kayıtlı taşınmazın 1558,57 m²lik kısmına takabul eden tapu kaydının iptâli ile taşınmaz üzerinde davacı kooperatif tarafından kurulan A, B, C, Bloklarda bağımsız bölümleri ve buna bağlı hisse sahipliği bulunan ve 23.11.2017 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda ayrıntıları ile gösterilen kişi ve hisse oranları esas alınmak üzere bağımsız bölümlere özgülenen arsa paylarının ilgililer adına ayrı ayrı tesciline, … (… ) mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilen arsa payları dışında diğer davacıların arsa paylarının tüm yükümlülüklerden arındırılmasına, davacı kooperatif ile davalı ölüm muris… (… ) arasında akdedilen … 2. Noterliği’nde düzenlenmiş 18.08.1994 tarih 23519 yevmiye ve 14.03.1995 tarih 07562 yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davacı kooperatife devri kararlaştırılıp devredilmeyen 509 m2 arsa bedeli olarak bilirkişi raporu ile tesbit edilen 509.000,00 TL’nin dava tarihi olan 20.10.2011’den yine bu sözleşme gereğince davacı kooperatife devredilmesi gerekirken devredilmeyen ve belediyenin inşaat ruhsatı verebilmesi için ön şart olarak ileri sürdüğü miktarın davacı kooperatifçe 3. kişilerden teminle belediyeye deviredilen 564,66 m2 arsa için (taşınmaz için kooperatif tarafından ödenen) 70.000,00 TL’nin 23.08.2010 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı kooperatife verilmesine dair verilen karar davalı arsa sahibi mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün olmamasına göre davalı arsa sahibi mirasçılarının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi yani dava hakkı kural olarak o hakkın sahibine ait olup, usul hukukunda bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Davacı sıfatı bulunan kişi, davada lehine karar verilecek kişidir. Uyuşmazlık davalı arsa sahiplerinin murisleri ile davacı kooperatif arasında düzenlenen arsa payı karşılığı eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup sözleşmenin tarafı olan kooperatifin davacı sıfatı bulunması nedeniyle hükmün kooperatif hakkında verilmesi gerekmesine rağmen davada taraf olmayan ve taraf sıfatları bulunmayan kooperatif üyeleri lehine kat irtifakı oluşturulacak ve infazı da kabil olmayacak şekilde tapu iptâl tescil hükmü kurulması hatalıdır. Yine kooperatif üyeleri … , … ve … mirasçıları … , … ’un dosyaya, tapudaki hisselerinin değiştirilmesine muvafakat verdiklerine dair imzalı beyanları sunulmuş olmasına rağmen davada taraf olmamaları nedeni ile infazı imkansız şekilde adlarına kayıtlı tapularının iptâline karar verilmesinde de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bununla beraber davacı dava dilekçesinin “a” bendinde … Ada, 250 Parsel 1 sayılı, 4.077,24 m2’lik taşınmazda halen tapuda davalı adına kayıttı bulunan 1558,57 m2’lik hissenin kooperatife tapuda tesciline karar verilmesini, “c” bendinde ise kooperatife sözleşmeler ile davalının vermeyi taahhüt ettiği taşınmazların hukuki veya fiili engelleri sebebiyle devredememesi halinde bilirkişiler tarafından devredilemeyen bölüm için belirlenerek bedelin davalıdan yine faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece “a” bendine yönelik olarak tam kabule karar verilmesi, devredilmeyen kısıtlamalar nedeni ile davacı adına tescil edilmeyen bir taşınmaz bulunmamaması ve bilirkişilerce bedeli 509.000,00 TL olarak belirlenen taşınmazın bedeli ödenerek davacı kooperatifçe davalılar murisinden satın alınmış olduğunun bilirkişi raporunda belirtilmesine göre “c” bendindeki talebin ayrıca kabul edilmesi de doğru olmamıştır.
Her ne kadar davacı davalının inşaat arazisini müvekkillere tapudan devretmemesi sebebiyle, kooperatif tarafından bedel ödenmek suretiyle üçüncü şahıslardan para vermek suretiyle satın alınan ve kamuya terk edilen 252 ada 6 ve 9 nolu spor alanı kullanımındaki 564 m 2 miktarlı parseller için ödenen 70.000,00 TL’nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş ise de; taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve protokollerde davalıların murisine bu konuda yüklenen bir yükümlülük olmaması nedeni ile bu talebin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK’nın 26/1. maddesi gereğince hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Davacı dava dilekçesinde tescili talep edilen tapuların tüm yükümlülüklerinden arındırılarak adlarına tescil edilmesini talep etmediği ve lehine yükümlülük tesis edilen kişiler davada taraf olmadığı halde talep açılarak ve davada taraf olmayan kişiler aleyhlerine sonuç doğuracak şekilde karar verilmesi de hukuka aykırı olmuştur.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davacıya süre verilerek tapuda hisse sahibi olarak görülen kooperatif üyeleri … , … ve … mirasçıları … , … aleyhine bu dava ile birleştirilmek üzere tapu iptâl tescil davası açılması için süre verilmesi, dava açılınca bu dava ile birleştirilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamanın yapılması, davanın kısmen kabulü ile sözleşmenin ileriye etkili feshine ve kat irtifakı tesis edilmediğinden davacı yüklenicinin hak ettiği bağımsız bölümler ile ilgili kat irtifakına esas hangi bağımsız bölümlerin kime ait olduğu belirtilerek ve talep olmadığından tapudaki yükümlülükler kaldırılmadan yüklenici adına tapuya kayıt ve tesciline, dava dilekçesinin “b” ve “c” maddesindeki taleplerin ise reddine karar verilmesinden ibarettir. Eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile kat irtifakı kuracak şekilde, taraf teşkili sağlanmadan, talep aşılarak davanın tarafı olmayan kooperatif üyeleri adına hüküm kurularak tescil kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, 2.037,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay’daki duruşmada vekille temsil olunan davalılar …, …, …, …, … ve …’a verilmesine, 5766 sayılı Kanun’un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalı …’dan, 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalılar …, …, …, …, … ve …’dan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 23.05.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.