YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/18506
KARAR NO : 2013/23000
KARAR TARİHİ : 05.12.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.01.1988 – 10.07.2007 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; … sicil numaralı davalı işyerinin 07.06.1982 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, davalı işverence davacı adına işe giriş bildirgesinin verilmediği, dava konusu dönemde gerek davalı işyerinden gerekse de davadışı işyerlerinden davacı adına çalışma bildirilmediği, davalı işyerinde yapılan teftiş sonucu düzenlenen 20.10.1989 tarihli müfettiş raporunda davacının çalışması ile ilgili bir tespitin olmadığı, davacının 01.01.1988 – 10.07.2007 tarihleri arasındaki çalışmaları ile ilgili olarak açtığı alacak davasında davacının bu tarih aralığında çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı ve alacağa hükmedildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, davacının 15.10.1985 tarihinden beri ölen babasından dolayı ölüm aylığı aldığı görülmüştür.
Somut olayda; aynı zamanda kısmi bordro tanığı olan davacı tanıklarının, davacının çalıştığını belirtmelerine rağmen, hangi dönemde çalıştığını belirtmedikleri, resen dava konusu dönemin tamamında bordrolu tanık seçilerek dinlenilmediği, 20.10.1989 tarihli müfettiş raporunda davacının çalışması ile ilgili bir tespitin olmaması karşısında nedeninin açıklattırılmadığı, ihtilaflı dönemde davacının çalışmalarında kesinti olup olmadığı, buna bağlı olarak hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin yeterince araştırılmadan hüküm kurulduğu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği anlaşılmıştır.
Yapılacak iş; 20.10.1989 tarihli müfettiş raporunda davacının çalışması ile ilgili bir tespitin olmamasının nedenini davacıya açıklattırmak, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, tanıkların hizmet cetvellerinin getirtilerek dava konusu dönemin tamamında bordrolu olup olmadığını denetlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.