YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/11689
KARAR NO : 2013/16513
KARAR TARİHİ : 23.10.2013

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine karşı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

– K A R A R –

Asıl davada davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilen ….05.2008 tarihli LPG Otogaz Bayiilik Sözleşmesinin … yıl süreli olup, ….05.2013 tarihinde sona ereceğini, aynı zamanda davalı yanca imzalanan aynı tarihli satış taahhütnamesi bulunduğunu, davalı tarafından müvekkili şirkete keşide edilen ….09.2010 tarihli ihtarnamede, bayiilik sözleşmesinin Rekabet Kurumu kararı doğrultusunda ….09.2010 tarihinde sona erdiği iddia edilerek sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, yanlar arasında bir intifa ilişkisinin bulunmadığı gibi rekabet mevzuatına uygun olarak imzalanmış bayiilik sözleşmesinin süresinin de henüz dolmadığını, Rekabet Kurulu kararının ….09.2005 tarihinden önce başlamış ve ….09.2010 tarihi itibariyle devam eden dikey ilişkileri etkilediğini, davalının feshinin haksız olduğunu, dolayısıyla feshin haksız ve bayilik sözleşmesine aykırı olması nedeniyle bayilik sözleşmesinin 42/d-… maddesi uyarınca, davalının müvekkilin uğradığı müspet zarardan sorumlu olduğunu, buna göre müvekkilinin 252.338,… TL mahrum kalınan kârının hesaplandığını, öte yandan bayilik sözleşmesinin 39. maddesine göre, müvekkilinin davalıdan müspet zararı yanında cezai şart da talep edeceğini ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, 252.338,… TL kâr mahrumiyetinden şimdilik ….000,00 TL., 68.332,00 USD cezai şart bedelinden şimdilik ….000,00 TL olmak üzere toplam 40.00,00 TL’nin fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı … AŞ arasında intifa ile ipotek işlemleri neticelendikten sonra ….05.2005 başlangıç günlü akaryakıt bayilik sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin akaryakıt istasyonu içine LPG satış istasyonu kurduğunu, dava dışı … AŞ. ile … A.Ş. arasında imzalanan 01.01.2006 günlü çerçeve sözleşmesi ile; “… bayileri tarafından işletilen akaryakıt satış ve servis istasyonu üzerindeki tasarruf hakkı nedeniyle, … istasyonlarına yapılan LPG Otogaz ikmali miktarı üzerinden kar payı ödenmesi şartı ile bu faaliyetine devam etmesine… ” karar verildiğini, buna göre, dava dışı LPG dağıtım firması ile müvekkili bayii arasında bölünmesi gereken kar payının dava dışı … AŞ. + müvekkili bayii+ dava dışı LPG dağıtım firması arasında paylaştırıldığını, LPG temini için dava dışı … A.Ş. ile bayilik sözleşmesi akdettiğini, bu şekilde faaliyet devam ederken dava dışı … AŞ.’nin Exengazı satın aldığını, 05.07.2007 itibariyle %94 hissesine sahip olduğu davacı … Petrol AŞ. ‘nin LPG dağıtım lisansını da aldığından LPG Otogaz faaliyetlerini bizzat yürüteceğinden dava dışı … AŞ’ne keşide ettiği ….07.2007 tarihli ihtarname ile 01.01.2006 tarihli sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini, sonrasında müvekkilini davacı şirket ile LPG Otogaz Bayiilik sözleşmesi yapmaya zorladığını, Rekabet Kurumunun 31…..2010 tarihli kararda iktisadi bütünlüğün tanımını yaptığını, davacı firma ile dava dışı … AŞ arasında da iktisadi bütünlük olduğunu, dolayısıyla akaryakıt bayiilik sözleşmesi ile otogaz bayiilik sözleşmesinin birbiriyle bağlantılı olup, 2002/… sayılı dikey dikey anlaşma bütünü içinde bulunduğunu, daha sonra dava dışı … AŞ’nin davacı şirketdeki hisselerini dava dışı İpragaz A.Ş ‘ne devrettiğini, müvekkilinin özel yasa olan 4054 sayılı yasanın verdiği hakkı kullanarak davacı ile olan otogaz bayiilik sözleşmesine son verdiğini, feshin haklı olduğundan mahrum kalınan kar ve cezai şart taleplerinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı/asıl davanın davalı vekili, müvekkilinin taşınmazı üzerinde dava dışı … Petrol AŞ lehine intifa hakkı tesis edildiğini ve akabinde anılan dava dışı şirket ile ……..2005 tarihli akaryakıt bayiilik sözleşmesinin imzalandığını, dava dışı şirket ile … AŞ arasında imzalanan 01.01.2006 tarihli sözleşme kapsamında müvekkili istasyonunda … marka otogaz ürün satışının yapıldığını, daha sonra dava dışı şirketin %94 hissedarı bulunan davalı şirketin LPG dağıtım lisansı aldığını, sözleşmesine konulan hüküm gereği dava dışı … ile olan sözleşmenin feshedildiğini, bu kez müvekkili şirketin davalı şirket ile otogaz bayiilik sözleşmesi imzalamak zorunda bırakıldığını, müvekkilinin yasanın verdiği hakkı kullanarak ….09.2010 günü itibariyle hem dava dışı … A.Ş ile olan akaryakıt bayilik sözleşmesini ve hem de davalı şirket ile imzalanan otogoz bayiilik sözleşmesini feshettiğini, borçlarının bulunmamasına rağmen davalının uhdesinde bulunan 30.000,00 TL teminat mektubununun haksız yere nakde çevrilerek tahsil edildiğini, müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini ileri sürerek 30.000,00 TL’nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek olan reeskont faizi ile birlikte tahsiline ve ….000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı/asıl davanın davacı vekili, yanlar arasında imzalanan ….05.2008 tarihli … yıl süreli LPG Otogaz Bayilik Sözleşmesinin 2002/… Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Tebliğe uygun olduğunu, davacının dava dışı … Petrol Ürünleri A.Ş ile imzaladığı akaryakıt bayiilik sözleşmesinin ayrı bir sözleşme olduğunu, bu sözleşmenin bir likit Petrol Gazı (LPG) dağıtım şirketi olan müvekkili ile davacı arasında imzalanmış olan Otogaz Bayiliği sözleşmesini etkilemediğini, yanlar arasında kısıtlayıcı bir kira ve intifa sözleşmesinin bulunmadığnı, davacının feshinin haksız olduğunu, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin cezai şart ve kar mahrumiyeti alacaklarına mahsuben davacının teminat mektubunun nakde çevrildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda, davalı(birleşen davanın davacısı) İva-son Petrol Ürünleri Ltd Şti ile davacı(birleşen davanın davalısı) … Petrol AŞ arasında otogaz bayiilik sözleşmesi bulunduğu, anılan sözleşmenin davalı yanca ….09.2010 tarihinden geçerli olmak üzere feshedildiği, davalı şirket adına kayıtlı bulunan akaryakıt istasyonu üzerinde ……..2005 tarihinde dava dışı … Petrol AŞ lehine … yıllık süre ile intifa hakkı tesis edildiği, akabinde de ……..2005 tarihinde akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı, lpg dağıtım şirketi olmadığından ileride dağıtım lisansı alırsa sözleşmeyi sonlandırma hakkı saklı tutularak dava dışı … Petrol AŞ ile dava dışı … AŞ arasında anlaşmaya varıldıldığı, buna göre; davalının istasyonunda otogaz satışının yapılmaya başlandığı, bilahare dava dışı … Petrol AŞ’nin büyük hissedarı bulunduğu davacı şirketin dağıtım lisansı alması üzerine dava dışı … AŞ ile olan sözleşmesini feshettiği, davalı bayiiye … ay süre içerisinde hazırlıkların tamamlanacağını bu süre de lpg’siz kalmaması için ilişkinin devam edeceğini bildirdiği, ……..2005 tarihinden önce yapılmış olan ve süresi … yılı aşan sözleşmelerin Rekabet Kurulu tarafından uygulanan “azami hadde indirme” ilkesi gereğince ……..2010 tarihine kadar tebliğde (2003/… 2007/… sayılı Rekabet Kurulu tebliğleri ile değişik dikey anlaşmalara ilişkin grup muafiyeti tebliği )yer alan muafiyetten yararlanabileceği, bu tarihten sonra muafiyet koşullarının ortadan kalkacağının bildirildiği, bu bağlamda davalı şirket tarafından dava dışı … Petrol AŞ ile imzalanan akaryakıt ve eki sözleşmelerin de ……..2010 tarihi itibariyle sonlandırıldığı, davalı şirketin dava dışı … Petrol AŞ’den bağımsız olarak herhangi bir otogaz bayiiliğini almasının mümkün olmadığı, zira taşınmaz üzerinde intifa hakkı bulunan dava dışı şirketin muvafakatı olmayan bir şirkete meni müdahale hakkı bulunduğu, nitekim dava dışı şirketin %94 hissedarı bulunduğu davacı … Petrol AŞ nin dağıtım lisansı alması üzerine davaya konu otogaz bayiilik sözleşmesinin imzalanmak zorunda kalındığı, Rekabet Kurulu tarafından davacı … Petrol AŞ ile dava dışı … Petrol AŞ’nin aynı iktisadi teşebbüs sayıldığı, iktisadi birliğin sözleşme ile de devam etmekte olduğu, ayrıca sözleşmelerin kuruluş tarihleri itibariyle aynı teşebbüs içinde yer alan işletmelerin sonradan hisse devri yapmasının var olan hukuki durumu ortadan kaldırmadığı, tüm bu açıklamalar ışığında dava dışı … Petrol AŞ’nin ….05.2005 tarihli akaryakıt bayiilik sözleşmesinin grup muafiyetinden yararlanma süresinin son bulduğu tarih ve ulaşılan sonuçların, dava konusu otogaz bayiilik sözleşmesi açısından da geçerli olduğu, buna göre bu tarihin de ……..2005 tarihinden evvel akdedilen intifa ve bayilik sözleşmesi nedeniyle ……..2010 tarihi olduğu, zaten sözleşmenin de davalı yanca ……..2010 tarihi itibari ile yenilenmediği, davacının cezai şart ve kar kaybı talebin de bulunulamayacağı, birleşen dava yönünden ise, davalının(birleşen davanın davacısının) başkaca bir borcu bulunduğu iddia edilmeden sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle davacı(birleşen davanın davalısı) tarafından haksız olarak teminat mektubunun paraya çevrildiği, manevi tazminat koşullarının bulunmadığı gerekçeleriyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne teminat mektubu bedeli olan 30.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsiline, koşulları bulunmayan manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı/birleşen davanın davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, ……..2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.