YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1826
KARAR NO : 2013/11510
KARAR TARİHİ : 03.06.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 20/04/1982 olduğunun 20/04/1982-01/04/1984 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespitiyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına, fazla ödenen …611,85-TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi davacı vekilince duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle hukuki gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı; 20.04.1982 – 01.04.1984 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine ve 01.07.2005 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına, bu tarihten itibaren emekli maaşının gecikme faizleri ile birlikte ödenmesine, bu talebinin kabul edilmemesi halinde 20.04.1982 sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti ile 20.04.1982 – 01.04.1984 tarihleri arasında sigortalı sayılmasına ve dava tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, ayrıca 2008 yılında yaptığı yaşlılık aylığı başvurusu nedeni ile verilen ekstrelerde fazla ödeme olarak görünen …611,85 TL fazla ödemenin yasal faizleri ile birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece; davacının 20.04.1982 – 01.04.1984 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, davacının tahsis talebi bulunmadığından 01.07.2005 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazandığının tespiti ile bu tarihten itibaren emekli maaş ve haklarının ödenmesi gerektiğinin tespiti taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı Kurum tarafından ilk olarak 17.01.1992 varide tarihli bildirge gereğince vergi kaydı nedeni ile 20.04.1982 tarihi itibari ile tescil edildiği, ancak davalı Kurum’un daha sonra sigortalılık başlangıcını 01.04.1984 olarak değiştirdiği, davacının Kurum tarafından 01.04.1984 – 15.08.2005 tarihleri arasında ve 15.08.2005 tarihinden itibaren devam edecek şekilde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul edildiği, Kurum tarafından; davacının 20.04.1982 – 01.07.2005 tarihleri arasında sigortalı olması halinde prim borcu bulunmadığının, davacının 2003 affından yararlandığının bildirildiği, dosyada mevcut ekstrelerde davacının 1992 ve 1997 affından
yararlandığının belirtildiği, davacının 20.04.1982 – 31.05.1996 tarihleri arasındaki prim borcunun icra yoluyla ödediğinin anlaşıldığı, davacının 5434 sayılı Yasa kapsamında 2 yıl 6 ay hizmetinin bulunduğu, 12.03.1977 – 31.12.1980, 01.04.1984 – 31.12199 tarihleri arasında ve 06.02.1995 tarihinden devam eden vergi kaydı ile 05.04.1977 tarihinden beri devam eden oda kaydı bulunduğu, sicil kaydı bulunmadığı, 23.03.1983 – 18.11.1983 tarihleri arasında 92 gün, 04.08.1984 – 26.05.1987 tarihleri arasında 278 gün, 05.01.1988 – 11.03.1988 tarihleri arasında 38 gün ve 01.06.1988 – 30.11.1988 tarihleri arasında 180 gün olmak üzere toplam 588 gün zorunlu … sigortalılığı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ Kur’luluk statüsünün ortaya konması gerekir. 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için … sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş, 22….1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya … sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, …8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için … sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Somut olayda; 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefiyeti şartı getirilmiş olması karşısında; 20.04.1982 – 01.04.1984 tarihleri arasında vergi kaydı ve dolayısıyla başlangıçta sigortalılık şartları bulunmayan davacının, bu döneme ilişkin prim borcunu yasal itiraz haklarını kullanmadan icraen ödese dahi sigortalı sayılmayacağı gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden taraflardan davacıya yükletlimesine 03/06/2013 gününde oy birliği ile karar verildi.