YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/23690
KARAR NO : 2013/14278
KARAR TARİHİ : 24.06.2013

……….

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Somut olay incelendiğinde; davalıya ait ….. plakalı halk otobüsünde 25.10.2005 – 5.12.2009 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığını, bu tarihler arasında işverenin de ortak olduğu bir şirkette 08.04.2008 ila 01.10.2008 tarihleri arasında sigortalı olarak gösterildiğini, diğer sürelerin gösterilmediğini beyanla 25.10.2005 ila 05.12.2009 tarihleri arasında davalıya ait halk otobüsünde şoför olarak çalıştığının tesbitine karar verilmesini istediği görülmüştür.
Davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde; 30.05.2008-30.09.2008 tarihleri arasında 1053003 sicil numaralı işyerinden bildirim yapıldığı görülmüştür.
Mahkemece, davacının 25.10.2005-05.12.2009 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 122 gün haricinde (30.05.2008-30.09.2008 tarihleri arasında) 1360 gün hizmet akdine dayalı olarak günün asgari ücreti ile davalıya ait …… plakalı araçta çalıştığının tespitine karar verildiği görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren geçici 7. maddesinde; bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin tabi olduğu kanun hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve genel olarak kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesinin onuncu fıkrasıdır.
506 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi ile “işveren; …sigortalıları çalıştıran… kişiler…” olarak tanımlanmış olup, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.
./..
-2-

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
……. güzergahında çalışan 25/4 köşe ve …… plakalı numaralı özel halk otobüsü sahibinin …, çalışanların ise yine … ile …..olduğunun bildirildiği görülmüştür.
……tarafından gönderilen yazı cevabı incelendiğinde; davacının şirket ortaklarına ait hiçbir otobüste çalışmadığı, 25/4 köşe numaralı özel halk otobüsünde 2005-2009 yılları arasında araç sahibi … ile ….. ‘in çalıştığının bildirildiği görülmüştür.
Davalı işveren tarafından ibraz edilen …. 22.10.2010 tarih ….. yevmiye no’lu ibraname ve feragatnamede 25.10.2005 ila 05.12.2009 tarihleri arasında …’a ait….. şoför olarak çalışmasından dolayı tüm hak ve alacaklarını aldığını ve bu işçi alacaklarına ilişkin, davadan feragat ettiğini bildirdiği görülmüştür.
Mahkemece; davaya konu çalışmaların davalı … ortağı dava dışı ….. nezdinde geçip geçmediği hususu üzerinde durulmamış olup, davalı …..işverenlik sıfatı araştırılarak işverenlik sıfatı bulunduğu takdirde usulunce husumet yöneltilerek karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan …’a iadesine, 24.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

……