YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/9289
KARAR NO : 2013/14522
KARAR TARİHİ : 27.06.2013
……
Dava, yurt içi sigortalılık kayıt ve tescili bulunmayan 30.05.1967 doğumlu davacının, borçlanma istemini reddeden kururm işleminin iptali, yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen borçlanmaya esas süreleri 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanabileceğinin tespiti ve …… giriş olan 17.09.1984 tarihinin, …..’de sigorta başlangıcı olarak kabulü istemine ilişkindir.
Mahkeme, yurt dışındaki borçlanmaya esas sürelerin borçlanma hakkı bulunduğunun ve sigorta başlangıcının 17.09.1984 tarihi olduğunun tespitine karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum’un sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
a) 3201 sayılı Yasa gereği, 18 yaşın ikmal edildiği 30.05.1985 tarihi ile Türk Vatandaşlığının kaybedildiği 27.10.1998 tarihleri arası dönemde yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen sürelerin borçlanılabileceğinin tespitine hükmedilmesi gerekirken, borçlanmaya konu yapılacak süre yönünden bir sınırlama öngörülmeksizin ve infazda tereddüt uyandıracak şekilde karar tesisi hatalıdır.
c) Mahkemenin, henüz yapılmış bir borçlanma işlemi bulunmadan, sigorta başlangıcına ilişkin kabulü de eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
….ile …..arasında imzalanan ….., konuya ilişkin 29’uncu maddesinin
./…
-2-
4’üncü bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, …… rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, …. sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörmüştür.
Ancak, anılan sözleşme hükmünün uygulanabilmesi; davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, ……giriş olan 18 yaşın ikmal edildiği 30.05.1985 tarihini içerecek şekilde ve borçlanma talep tarihinde ki şartlar çerçevesinde yurt dışı borçlanması, 5510 sayılı Yasanın 4/1-b madde kapsamında öngörülen sigortalılık niteliğinde olmak üzere, usulünce sağlanmalı ve borçlanmanın varlığı halinde, sigorta başlangıcına hükmedilmelidir.
d) Öte yandan kabule göre de; davacının sigorta başlangıcı, Uluslararası sözleşme hükmüne dayalı olarak 18 yaşın ikmal tarihi öncesi olan 17.09.1984 olarak kabul edilmiş ise de;
….ile….arasında imzalanan ….., konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, ….. rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörürken; Anayasamızın 90/son maddesi uyarınca da, yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler kanun hükmünde olduğu gibi, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına uygulamada yasal güç tanınmakta ve bu kuralların uygulanma önceliği haiz bulunmaktadır.
Diğer yandan, yurt dışında bulanan ….. Vatandaşlarının yurt dışında geçirdikleri hizmet sürelerinin, sosyal güvenlikleri bakımından borçlanma suretiyle değerlendirilebilme imkanı 22.05.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı Yasa ile mümkün hale gelmiştir.Anılan Yasanın amaç ve kapsamını belirleyen 1’inci madde hükmüyle, …. Vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra,….. Vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin.. istek halinde 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilebileceğini öngörmüştür.
Bahsedilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, anılan Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanabilmesi,….. giriş tarihini içeren yurt dışı sürelerinin 3201 sayılı Yasa kapsamında usulünce borçlanılmasıyla mümkündür. Nitekim somut olayda da, ……. sigortasına 17.09.1984 tarihinde giren davacı, yurt dışı sürelerinin, sosyal güvenliği bakımından
../…
-3-
değerlendirilmesi aşamasında 3201 sayılı Yasaya göre ancak 18 yaşın ikmal tarihi olan 30.05.1985 sonrası süreyi borçlanmaya konu yapabilecektir.
Şu halde, davacının ….’deki sigortalılık başlangıç tarihi, 18 yaşın ikmal edildiği 30.05.1985 tarihi olarak alınması mümkün olup; aksini öngören mahkeme kabulü hatalıdır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 27.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
……