YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/2852
KARAR NO : 2019/5185
KARAR TARİHİ : 17.09.2019

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
2- Pet Gaz Petrol Doğalgaz Enerji Sıhhi Ve Isı Tesisat İnş. Nak. Taah. İth. İhr. San Ve Tic. Ltd. Şti. Vek. Av. …
3- … Enerji Sanayii Ve Tic. AŞ (Yeni Ünvanı … Ticaret A.Ş.) Vek. …

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle 354.121.46.- TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılar vekilince istenilmesi ve davalılardan …Enerji Sanayii Ve Tic. AŞ (Yeni … Enerji Ticaret A.Ş.) duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17/09/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü … Enerji Sanayii Ve Tic. AŞ (Yeni Ünvanı … Ticaret A.Ş.) vekili Avukat Ayşenur Kalender Kuru, … vekili Av. … ile karşı taraf vekili Av. … geldiler. Pet Gaz Petrol Doğalgaz Enerji Sıhhi Ve Isı Tesisat İnş. Nak. Taah. İth. İhr. San Ve Tic. Ltd. Şti. adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, maddil tazminat istemlerinin kabulüne, eş için 45.000,00 TL, çocuklar için 25.000,00’er TL, anne ve baba için 10.000,00’er TL, kardeşler için 5.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine, yine 328,00 TL cenaze ve defin giderinin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, davalı … En. Tic. A.Ş.(Eski ünvanı … En San ve Tic AŞ) tarafından temyiz dilekçesi ile birlikte 09/03/2016 tarihli sulh, feragat ve ibra protokolü başlıklı bir belge sunulduğu anlaşılmaktadır.
Bir hususun varlığı veya yokluğu, mahkemenin davayı esası bakımından inceleyip, karara bağlamasına engel teşkil ediyorsa, dava şartı söz konusudur. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu kuşkusuzdur. Dava hakkının varlığının ya da düşmüş bulunmasının incelenmesi doğrudan hakime verilmiş ödevlerdendir. Buna göre hakim, önceden ileri sürülmemiş olsa bile yargılamanın her aşamasında dava şartının tamam olup olmadığını kendiliğinden gözetebilir.
Gerçekten de, yargılamada davayı inkar eden davalının savunması borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar. O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine, delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez. Belirtilen nedenlerle, cevap süresinden sonra sunulan ve borcu söndüren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından da söz edilemeyecektir. Sonuç itibariyle; yargılama aşaması henüz tamamlanmamış böyle bir durumda, borcu itfa eden belgenin veya dava şartının söz konusu olduğu hallerde, dava sonuçlanıp kesinleşmemiş ise, ibraz edilen ve borcu söndüren yazılı belgenin dikkate alınması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.07.2007 gün 2007/13-453Esas ve 2007/453Karar ve 19.03.2014 gün 2013/19-557Esas, 2014/379Karar sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.
Somut olayda; davalı … En. Tic. A.Ş.(Eski ünvanı … En San ve Tic AŞ) vekili tarafından temyiz dilekçesi ile ibraz edilen 09/03/2016 tarihli sulh, feragat ve ibra protokolü başlıklı belgenin mahkeme tarafından dava konusu istemler yönünden incelenip değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Yapılacak iş, davacıların istemleri yönünden yukarıda bahsedilen belgeyi değerlendirmek ve oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Davalılar … Enerji Sanayii Ve Tic. AŞ ile … yararlarına takdir edilen 2.037,00TL duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, temyiz harcının temyiz edenlere iadesine sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına 17/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.