YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/12179
KARAR NO : 2013/13465
KARAR TARİHİ : 02.10.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Elatmanın önlenmesi-Kiracılığın tespiti
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı elatmanın önlenmesi ve kiracılığın tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kiracı tarafından açılan kiracılığın tesbiti ve çekişmenin giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme davanın kabulüne karar vermiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde; davalı belediyeye ait iki adet işyerinden Taraça Restaurant adlı işyerini 01.06.2003 tarihli, … Restaurant isimli işyerini de 15.06.2003 tarihli kira sözleşmesi ile birer yıl süreli olarak kiraladığını, sözleşmenin yenilenerek devam ettiğini, davalının 08.12.2010 tarihli 4877 ve 4869 sayılı yazıları ile kira sözleşmelerinin yeni dönemde yenilenmeyeceğini, süre sonunda taşınmazların 2886 Sayılı Yasanın 75. maddesi gereğince tahliye edileceğinin ihtar ettiğini, kiralananların 6570 Sayılı Yasaya tabi olduğunu 2886 Sayılı Yasanın uygulanmayacağını belirterek kiracılığının tespitine ve çekişmenin giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde kira ilişkisine 2886 Sayılı Yasanın uygulanması gerektiğinden davanın reddini savunmuştur.
5393 Sayılı Belediyeler Yasasının 15. maddesi gereği belediyeye ait taşınmaz malların tahliyelerinde 2886 Sayılı Kanunun 75. maddesinin uygulanacağı tartışmasızdır. Taşınmazın dava tarihinde yürürlükte bulunan 6570 Sayılı Yasaya (TBK.nun genel hükümlerine veya konut ve çatılı işyeri kirası hükümlerine) tabi olup olmamasının önemi yoktur. 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi ile değişik “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75.maddesinin 3 ve 4.fıkrasında; “kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.” hükmü bulunmaktadır. Bu madde önceleri sadece Hazine tarafından bu kanun hükümlerine göre yapılan kiralamalar hakkında uygulanırken, 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15/p-3 maddesi hükmüyle belediye, 5538 Sayılı Kanunun 26/b maddesi uyarınca İl Özel İdareleri ve 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğünce yapılan kiralamalar hakkında da uygulanması öngörülmüştür. Yasa, süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağını hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca taraflar arasında usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça sözleşmenin sona erdiğinin kabulü gerekir.
1) … Restaurant olarak işletilen kiralananın 2886 sayılı Yasa gereğince ilk kiracı …’na 18/02/1983 tarihli kira sözleşmesi ile kiraya verildiği kira süresi sonunda ve kiracılar arasında idarenin izni ile devredilerek uzadığı davacının da devir nedeniyle 15/06/2003 başlangıç ve bir yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracı olduğu anlaşılmaktadır. Belediyelere 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinden yararlanma hakkı tanıyan 5393 sayılı Kanunun (15/p-3) yürürlüğe girdiği 13.7.2005 tarihini izleyen yenilenen son dönemin bittiği 15/06/2007 tarihi itibariyle sözleşmenin sona erdiğinin kabulü gerekir. Artık bu tarihten sonra Yasa gereği sözleşmenin 6570 sayılı Kanunun 11.maddesi uyarınca yıldan yıla yenilenmesi olanağı kalmadığından, davalı kiracı fuzuli şagil durumuna düşmüştür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/12/2010 gün ve 2010/13-671-696 sayılı kararı da bu doğrultudadır. Davacı 08.12.2010 keşide ve 09.12.2010 tebliğ tarihli ihtarı ile sözleşmenin yenilenmeyeceğini davalılara bildirdiğine göre bu taşınmaz yönünden istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
2) Davalının Taraça Restaurant olarak işletilen kiralanana yönelik temyiz itirazlarına gelince; davalı tarafından bu kiralanana yönelik olarak da 2886 Sayılı Yasanın 75. maddesinin uygulanması gerektiği, davacının kiralananda kira sözleşmesinin devir yolu ile kiracı olduğu ileri sürüldüğünden, taşınmazın kiralanmasına ilişkin ilk kira sözleşmesinin 2886 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp yapılmadığı üzerinde durularak, 2886 Sayılı Yasa hükümlerine göre kiraya verilmesi halinde yukarıdaki ilkeler doğrutusunda karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı gerekçe ile istemin kabulüne karar verilmesi isabetli değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 02/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.