YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/19979
KARAR NO : 2013/23059
KARAR TARİHİ : 05.12.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 2002 Temmuz ayından 2004 yılı Ocak ayına kadar … Nak. İnş. Tur. Ltd.şirketinde, 2004 yılı Ocak ayı ile 24.10.2005 tarihleri arasında diğer davalı şirket … Nak. İnş.Taah. Ve Tic.Ltd.Şti. bünyesinde kamyon şoförü olarak geçen ve Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.07.2001 – 24.10.2004 tarihleri arasında davalılar … Nak. İnş.Taah. Ve Tic.Ltd.Şti. Ile … Nak. İnş. Taah. Tur. Ltd.Şti. ne ait işyerinde her iki şirket tarafından birlikte istihdam edilmek suretiyle çalıştığı süre boyunca eksik bildirilen prim ödeme gün sayısının 1109 gün olduğunun tespitine,hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı ve hükmün infaza elverişli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden;davacı adına davalı şirketler tarafından işe giriş bildirgesinin kuruma intikal ettirilmediği,11046783 sicil nolu davalı … Nak. İnş. Taah. Tur. Ltd.Şti.nezdinde 23.8.2003-24.8.2003 tarihleri arasında 1 gün,diğer davalı 11018703 sicil nolu … Nak. İnş.Taah. Ve Tic.Ltd.Şti nezdinde 1.10.2005-30.11.2005 tarihleri arasında 60 gün sigortalı çalışmasının bulunduğu,… Nak. İnş.Taah. Ve Tic.Ltd.Şti ne ait 2002 /1-2005/3 dönemlerine ilişkin dönem bodrolarında davacının adının yer almadığı,davalı … Nak. İnş. Taah. Tur. Ltd.Şti ne ait 2002/1-2005/10.ay arası dönem bodrolarında ise 2003/2 dönem bodrosunda davacının yer aldığı,10.10.2005 ,30.9.2005, 3.10.2005 tarihli sevk irsaliyelerinde … plakalı … ev aletleri ltd şirketine ait kamyonda davacının şöfor olarak bulunduğu,davalı … Nak. İnş. Taah. Tur. Ltd.Şti ne ait 2003/2.ve 3.dönem bodrosunda yer alan tanık … beyanı esas alınarak hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş; işveren(ler)in Kurum nezdindeki ihtilaf konusu döneme ait dönem bordrolarında tespiti istenen dönemde çalışması bulunan bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp, tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra her iki davalı şirket ile dava dışı … Ev aletleri ltd.şti arasında organik bağ olup olmadığını ticaret sicil kayıtlarından tespit edip sonucuna göre tespit isteminin her şirketin kendi dönemi itibariyle infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.