YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/2181
KARAR NO : 2019/1874
KARAR TARİHİ : 12.03.2019
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Asıl ve birleşen dava bakımından; Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
KARAR
1- Dosyadaki yazılara, temyiz edenin sıfatına ve temyiz kapsam ve nedenlerine göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, 06.12.2000 tarihli iş kazası sonucu %100 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan davacı sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir..
Mahkemece, asıl davada 100,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalılar … Ltd. Şti ve …’tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalılar İl Özel İdaresi, …, …, … bakımından davanın … Yönünden Reddine, Birleşen dava dosyasında ise 60.000,00 TL maddi ve , 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalılar … Ltd. Şti ve … ‘tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalılar İL Özel İdaresi, …, …, … bakımından davanın husumet yönünden reddine karar verildiği, … Prefabrike Yapı Sistemleri Tic Ltd.Şti hakkında bir karar verilmediği anlaşılmıştır.Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına Mahkemece uyulmasına karar verildiğinde, Mahkeme için uyulan kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince de, sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde ikinci bir bozma kararı verilememektedir. (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E. 2006/521 sayılı kararı) Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.Somut olayda mahkemece verilen 22/09/2014 tarihli bir önceki kararın temyizi üzerine Dairemizin,14/03/2017 tarih ve 2016/2420 Esas 2017/1988 Karar sayılı ilamıyla temyiz eden tarafların sair temyiz itirazlarının reddiyle Köy Hizmetleri Şefliği 13.Bölge Müdürlüğünü temsilen … İl Özel İdaresinin ihale makamı konumunda bulunması, davalılar …, … ve …’ın ise davada taraf olan ve kusurlu oldukları tespit edilen şirketlerde ortak veya müdür olmaktan öte, şahsi kusurlarının bulunduğunun tespit edilememiş olması nedeniyle haklarındaki davanın reddine karar verilmesi yönünden yerel mahkeme kararının bozulduğu, mahkemece bozma kararına uyularak bozma kararında belirtilen davalılar hakkında davanın reddine karar verilmiş olması yerinde olmuştur. Bununla beraber bozma kararı içeriğinden de anlaşıldığı üzere davalı … Prefabrike Yapı Sistemleri Tic Ltd.Şti’nin iş kazasının gerçekleşmesinde işveren olarak kusurunun olduğu ve davada taraf olarak tazminattan sorumlu tutulmasının uygun bulunduğunun anlaşılmış olmasına karşın, bozma kapsamı dışında kalan bu hususla ilgili bozmadan sonra kurulan hükümde davalı şirketin tazminattan sorumlu tutulmamak suretiyle hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.O halde mahkemece yapılacak iş davalı … Prefabrike Yapı Sistemleri Tic Ltd.Şti’nin mahkemece hükmedilen tazminatlardan sorumluluğuna karar vermekten ibarettir.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 12/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.