YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/537
KARAR NO : 2015/5704
KARAR TARİHİ : 22.04.2015
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04/11/2014 tarih ve 2012/398-2014/528 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili adına tescilli … Y ve … Y no’lu faydalı model belgeleri bulunduğunu, davalının müvekkilinin faydalı model belgeleri kapsamında ürettiği makinelerin taklitlerini satmak üzere fuarda sergilerken şikayetleri üzerine makinelere el konulduğunu, makinelerin halen davalının iş yerinde imal edilip, satılarak müvekkilinin faydalı modelden doğan haklarına tecavüzde bulunulduğunu ve müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğratıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve davalının üretimine el konularak haksız fiilin engellenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin iş yerinde tespiti yapılan makinelerin adına tescilli faydalı model belgesi ve henüz tescilli olmamakla birlikte faydalı model başvurusu kapsamında üretilen makineler olduğunu, bu nedenle müvekkilinin eyleminin hukuka uygun olup, herhangi bir tecavüzünün söz konusu olmadığını kaldı ki, davacı makineleri ile müvekkilinin makinelerinin farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından üretilen ”kasa çekme makinesi” isimli makinenin davacı adına tescilli … Y no’lu “Dikey ve yatay eksende kesme ve kanal açma” isimli buluşa ait tarifname, istemleri, fonksiyon ve işlevleri ile ayırt edilemeyecek ve tecavüz teşkil edecek derecede benzerlik gösterdiği, faydalı modelden doğan hakka tecavüz edenin, faydalı model konusu buluşu kullanmakla elde ettiği kazanca göre davacı yararına tazminat hakkının doğduğu, davalının makine satışından 80.511,86 TL gelir elde ettiği, sektördeki reel kar oranının bu miktarın %10’u olan 8.051,12 TL olup, davacıya maddi tazminat olarak ödemesi gerektiği, dava konusu buluşun niteliği, piyasadaki imajı ile davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp ve zarar durumu, tespit tarihi, manevi tazminatın amaç ve içeriği, hak, nesafet ve adalet ilkeleri göz önünde bulundurularak manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile tecavüzün önlenmesi ile durdurulmasına, 8.051,12 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 551 sayılı KHK’nın 166. maddesi yollamasıyla 78. maddesi uyarınca sonraki tarihli faydalı model başvurusunun, faydalı modele tecavüz davasında önceki tescilli faydalı model belgesi sahibine karşı savunma gerekçesi olarak ileri sürülemeyecek olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davacı adına tescilli faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, 551 sayılı KHK’nın 166. maddesi yollamasıyla aynı KHK’nın 83. maddesi uyarınca faydalı modelden doğan korumanın kapsamı istem veya istemlerle belirlenir. İstem ya da istemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır. Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda taraflarca üretilen makineler karşılaştırılmak suretiyle davalıya ait makinenin davacının faydalı model belgesine tecavüz oluşturduğu kanaatine varılmıştır. Oysa, az önce de açıklandığı üzere böyle bir kıyaslama yapılırken davacının dayandığı faydalı model belgesindeki istemler dikkate alınmak suretiyle dava konusu kasa çekme makinesinin söz konusu istemlere ne şekilde tecavüzü suretiyle üretildiğinin Yargıtay denetimine elverişli bir şekilde açıklanması zorunludur. Bu itibarla, mahkemece belirtilen hususlarda yeterli açıklamaları içermeyen bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde faydalı model belgesine tecavüzün varlığının kabulü doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 22/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.