YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/23178
KARAR NO : 2017/15428
KARAR TARİHİ : 11.10.2017
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı şirkette 10/01/2008 tarihinden iş akdinin haksız ve geçersiz sebeple feshedildiği 02/06/2015 tarihine kadar net 1536 TL maaş ile güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, 7 yıl boyunca davalı işverene vermiş olduğu hizmetin karşılığını haksız yere işten çıkarılarak aldığını, davalı şirket tarafından görev başında uyuduğu gerekçesiyle hiçbir fotoğraf veya kayıt gösterilmeksizin iş akdine son verildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespitine ve müvekkilinin işe iadesine, tazminatların ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının verilen talimatlara ve iş yeri kulallarına aykırı olarak iş yeri Güvenlik kontrol merkezine cep telefonuyla girmesi nedeniyle 03/09/2014 tarihinde görev dahilinde olan işleri üstlenmemesi vardiya devir teslimlerinde ve gün içerisinde yapılması gerekin işleri takip etmemesi, mesai arkadaşlarını zor durumda bırakması ve amirine uygun olmayan üslup ve kelimelerle tehdit edici mesajlar göndermesi nedeniyle 13/02/2015 tarihinde vardiya görevini yapmayarak uyuması ve güvenlik kontrol merkezi vardiya teslimi yapmadan çıkarak güvenlik açığı ve kural ihlila yapması nedeniyle bir çok kez uyarıldığını, ve sonrasında haklı nedenlerle iş akdine son verildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının uyuduğunun ispatlanılamadığı, kaldı ki davacı tarafça sunulan resimlerden başka işçinin uyuduğunun görüldüğü ve bu işçi yönünden iş akdinin feshi işlemin yapılmadığı, davacının 40 saniye kadar gözleri kapalı vaziyette hareketsiz kaldığının kabulü halinde bile çok kısa süreli uyuklamanın işyeri güvenliğini tehlikeye sokmayacağı, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.
İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.
İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, 25. maddenin II. fıkrasının ı bendinin birinci cümlesi gereğince işverene haklı fesih hakkı verir. Bunlara örnek olarak güvenlik görevlisinin işinin başında uyuması, patlayıcı madde imalatı yapılan bölgeye ateşli maddelerle girilmesi gösterilebilir.
Diğer taraftan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417/II, maddesi uyarınca “işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür”. Paralel hüküm 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği 19/1 maddesinde çalışanların yükümlülüklerine yer verilmiştir. Buna göre“Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların … ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
Dosya içeriğine göre davacı işyerinde güvenlik operatörü olarak çalışmaktadır. 2013 yılında kontrol merkezine cep telefonu ile girmesi, 2014 yılında ise devir ve günlük işleri takip etmemesi, 13.02.2015 tarihinde uyuduğu ve vardiya teslimi yapmadan çıkması nedeni ile uyarılmış, en son feshe konu olayda ise 28.05.2015 tarihli vardiyada uyuduğu tespit edilmiş ve alınan savunmasında “uyumanın bilinçli ve kasıtlı olmadığını, anlık dalgınlığının farkında olmadığını, istemeden de olduğunu, daha dikkatli olacağını, psikolojik sorunlarından dolayı bu tür rahatsızlıklar olabileceğini” beyan etmiştir. Davacını işyerinde bir çok olumsuzluğa yol açan, iş ilişkisini bozan davranışı bulunmaktadır. En son uyuma kabulündedir. Davacının süregelen ve sıklıkla tekrarlanan davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisinin işveren açısından sürdürülmesinin beklenmez bir hal aldığı anlaşılmaktadır. İş sözleşmesinin feshi davacının davranışlarından kaynaklanan geçerli nedene dayanmaktadır. Davanın reddi yerine kabulü hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4.Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 350 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.950,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 11/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.