YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/24255
KARAR NO : 2017/21001
KARAR TARİHİ : 12.12.2017
MAHKEMESİ : … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 29. HUKUK DAİRESİ
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 30. İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davacının davası sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
… Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunun HMK 344/1, HMK 92/2 maddeleri uyarınca yapılmamış sayılmasına karar vermiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davalı işyerinde 26.06.2008-03/08/2016 güvenlik görevlisi olarak çalıştığını iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini iddia ederek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davacının işyeri kurallarına aykırı davrandığından sözlü ve yazılı olarak uyarıldığını, son olarakda sosyal medyada ahlaka, adaba aykırı resim ve cinsel içerikli paylaşımlarda bulunduğunu iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) İstinaf:
Karara karşı davacı taraf istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk Derece Mahkemesi’nce verilen davanın reddine dair kararının istinaf incelemesi isteminde bulunan davacı vekiline 17/01/2017 tarihinde tebliğ olunduğu davacı vekilinin 26/12/2016 tarihinde 29,20 TL maktu istinaf karar harcını yatırdığı, davacı vekiline 17/01/2017 tarihinde 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcını yatırması için bir haftalık kesin sürenin HMK 343 ve 349 maddeleri uyarınca verildiği aksi halde istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılacağı karar verileceği ihtarını içeren tebliğin davacı vekiline 17/01/2017 tarihinde tebliğ olunmasına karşın ilk derece mahkemesince bir haftalık kesin süre ihtarını içeren HMK 344. maddesine uygun ihtarın HMK 92/2 maddesi kapsamında ilk derece mahkemesince yatırılması istenen harcın bir haftalık kesin süre koşulu aşılmak suretiyle 25/01/2017 tarihinde yatırıldığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun H.M.K.’nun 344/1 ve H.M.K.’nun 92/2 maddeleri uyarınca yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
F) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
G) Gerekçe:
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8 inci maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde istinaf olunabilir. Bu süre içinde istinaf dilekçesinin hakime havale ettirildikten sonra istinaf defterine kaydının yaptırılması ve istinaf harç ve giderlerinin yatırılması gerekir.
İstinaf süresi içinde istinaf dilekçesi istinaf defterine kaydedilmiş, ancak istinaf harç ve giderleri yatırılmamış veya eksik yatırılmış ise, istinaf harç ve giderlerinin yatırılması veya tamamlanması için ilgili tarafa bir muhtıra ile 7 günlük kesin süre verilmesi gerekir. Mahkemece ilgili tarafa gönderilen istinaf harç ve giderlerinin yatırılması veya tamamlanmasına dair iş bu muhtıranın mutlaka müzekkere şeklinde yazılması ve muhtırada verilen kesin süre içinde istinaf harç ve giderlerinin yatırılmaması ya da tamamlanmaması halinde mahkeme kararının istinaf edilmemiş sayılacağına karar verileceğinin açıkça yazılması gerekir. Yine bu muhtırada yatırılması veya tamamlanması istenen istinaf harç ve giderleri kalem kalem ve miktar olarak belirtilmeli, istinaf harç ve giderlerinin nereye yatırılacağı açıkça yazılmalıdır.
Usulüne uygun muhtıraya rağmen, muhtırada belirtilen istinaf harç ve giderlerinin tamamlanmaması halinde mahkemece, istinaf talebinde bulunan tarafın istinaf talebi ile ilgili olarak; ” …mahkeme kararını istinaf etmemiş sayılmasına” şeklinde karar verilmelidir.
Yargılama harçları 492 sayılı Harçlar Kanunu’nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf incelemesi yapılabilmesi için, istinaf harç ve giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.
İstinaf giderleri, dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesi ve istinaf incelemesinden sonra Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dosyanın İlk Derece Mahkemesine iadesi için gereken giderler ile istinaf incelemesi sırasında Bölge Adliye Mahkemesi’nde ve istinaf incelemesi sonrası yerel mahkemede yapılması gereken tebligatlar için gerekli giderleri kapsar.
İstinaf harçları ise başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.
Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup istinaf eden tarafından yatırılması zorunludur.
İstinaf karar ve ilam harcı ise ikiye ayrılmaktadır. Buna göre;
1- Maktu karar ve ilam harcına bağlı davaların kabul ve reddine ilişkin kararların ve nispi harca tabi davaların reddine ilişkin kararların istinafı halinde alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı maktu olup bu harcın tamamı peşin olarak İstinaf edenden alınır.
2- Nispi karar ve ilam harcına tabi davaların kabulüne (ya da kısmen kabulüne) ilişkin kararların istinaf edilmesi halinde alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı nispi olup, mahkemece alınmasına karar verilen nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak (nispi istinaf karar ve ilam harcı olarak) alınır.
Bunun yanında, mahkemece verilen ek kararların istinaf edilmesi halinde de (örneğin istinaf talebinin süreden reddine dair ek karar) mahkemece istinaf harç ve giderlerinin alınması gerekir. Ek kararların istinafı halinde, ek kararı istinaf edenden öncelikle başvurma harcı alınmalı ayrıca bunun yanında mahkemece verilen asıl karar ister maktu karar ve ilam harcına tabi olsun isterse nispi karar ve ilam harcına tabi olsun istinaf edenden maktu istinaf karar ve ilam harcı alınmalıdır.
Yargılama harçları 492 sayılı Harçlar Kanunu’nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiş olup mahkemelerce verilen kararların istinafı ve temyizi esnasında yine mahkemelerce kararı istinaf ve temyiz edenden alınması gereken istinaf ve temyiz harçları ve bu harçların ne şekilde alınacağı yukarıda açıklanmıştır.
Vergi ve harçlar yalnızca yasa ile konulur (ihdas edilir). Yine bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile düzenlenir. Harçlardan muafiyeti ya da istisnaları düzenleyen kanun, genel nitelikteki Harçlar Kanunu olabileceği gibi başkaca her hangi bir kanun da olabilir. Örneğin, bazı kamu kurumlarının kuruluş ve görevlerini düzenleyen özel kanunlarda, o kurumun yargılama harçlarından muaf olduğu, yine kurumun bazı işlemlerinin yargılama harçlarından müstesna olduğu yönünde düzenlemelere yer verildiği görülmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere, bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile tespit edilebilir. Bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından muaf olabilmesi için muafiyeti düzenleyen yasada o kurumun “yargılama harçlarından muaf olduğu” açık ve net bir şekilde hüküm altına alınmalıdır. Vergi ve harçların yasallığı ilkesi bunu gerektirir. Her hangi bir yasada bir kurum ya da kişi yargılama harçları dışında çeşitli vergilerden ve harçlardan muaf tutulmuş olabilir, bu o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından da muaf tutulduğu anlamına gelmez.
Bakanlıklar tarafından çıkarılan düzenleyici işlemlerle (yönetmelik, yönerge, genelge vb.) bir kişi ya da kurumun vergi ve harçlardan muaf tutulması mümkün değildir. Yine yargılama yetkisi bulunmayan Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlıklarının bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından (ve temyiz harçlarından) muaf olduğu yönündeki görüşleri o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından (ve temyiz harçlarından) muaf olduğunu göstermeyeceği gibi mahkemeleri de bağlamaz.
Somut uyuşmazlık açısından yapılan tespit ve değerlendirmede, İlk Derece Mahkemesince verilen karar davacı tarafından istinaf yoluna gidilmiştir. Davacının istinaf talebi … Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nce 03/05/2017 tarih ve 2017/638 E. – 2017/668 K. sayılı karar ile reddedilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kararının gerekçesinde, davacının kararı istinaf ettiği sırada yatırması gereken istinaf harçlarını yatırmadığı, istinaf talebinin süresinde olmadığı belirtilmiştir.
Davacı … Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nce verilen kararı da temyiz etmiş ve temyize ilişkin temyiz harç ve giderlerini yatırmıştır.
Öncelikle, mahkemece duruşmada tefhim edilen kısa karar (hüküm özeti) HMK.nın 321. maddesinde belirtildiği halde gerekçe içermemektedir. Bu nedenle, taraflar açısından istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işlemeye başlayacaktır.
Gerekçeli karar davacı vekiline 17/01/2017 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davacı vekili dosyaya sunduğu 26/12/2016 ve 31/01/2017 tarihli dilekçelerle kararı süresinde istinaf etmiştir.
Öte yandan, yukarıda da ayrıntılı bir şekilde açıklandığı üzere, mahkeme kararı süresinde istinaf edilmiş ancak istinaf esnasında yatırılması gereken istinaf harç ve giderleri istinaf eden tarafından yatırılmamışsa ya da eksik yatırılmışsa mahkemece yukarıda şekil ve unsurları ayrıntılı bir şekilde belirtilen bir muhtıra düzenlenip istinaf eden tarafa gönderilmesi (tebliğ edilmesi) gerekir. Muhtıra gönderilmeden, istinaf talebinin incelenmesine dair talebin reddine karar verilmesi hatalıdır.
Bu nedenlerle, davacının istinaf talebinin reddine dair … Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nce verilen, 03.05.2017 tarih ve 2017/638 Esas – 2017/68 Karar sayılı karar isabetsiz olduğundan … Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
H) SONUÇ:
1- … Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi’nce verilen, 03.05.2017 tarih ve 2017/638 Esas – 2017/68 Karar sayılı KARARIN KALDIRILMASINA,
2- Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile istinaf olunan İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nun 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesi’ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, 12/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.