YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/38603
KARAR NO : 2017/18551
KARAR TARİHİ : 20.09.2017
MAHKEMESİ : … 9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
MAHKEMESİ : … 2. İş Mahkemesi
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, müvekkilinin … Barajı Test Müdürlüğü bünyesinde çalıştığını, işyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesi 99/4. maddesi gereğince Ağustos 2013 tarihine kadar bakım tazminatının ödendiği, bu tarihten sonra bakım tazminatı ödemesinin durdurulduğunu, … 7. İş Mahkemesinin 2014/31-44 sayılı dosyaları ile bakım tazminatı ödenmesi için açtıkları davaların kabul edildiğini ve kararın kesinleştiğini, ancak, bu davaları açtıktan sonra davalının geçmişte ödediği bakım tazminatlarını da ücretlerinden kesmeye başladığını, kesinleşen mahkeme kararında da belirtildiği gibi davacının fiilen arıza, tamir ve bakım elemanı olarak çalıştığını belirterek … 7. İş Mahkemesine açılan dava tarihi ile eldeki dava tarihi ( 16/01/2014- 12/08/2016) arasında ödenmeyen bakım tazminatı ile Ağustos 2013’e kadar ödenen bakım tazminatının geri alınması şeklindeki ücret kesintisinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, Toplu İş Sözleşmesinin ağır vasıta ve işgüçlüğü tazminatı başlıklı 99/4. maddesinde bakım tazminatından hangi işyerlerinde hangi unvanla çalışan işçilerin yararlanacağının belirtildiğini, kömür, doğal gaz veya fuil-oil gibi yakıtların yakılması ile … üreten termik santraller ve su gücü ile … üretiminin yapıldığı hidroelektrik santrallerinde doğrudan … üretimine katkıda bulunan işçilerin bu tazminattan faydalanabileceğini, davacının görev yaptığı test müdürüğünün … üretimi yapmadığı, bakım işlerini gerçekleştirme gibi bir yetkisi olmadığını, TİS’in ilgili maddesinde test müdürlüğünde çalışanlara bakım tazminatı ödeneceğine dair bir hüküm yer almadığını, davacının bakımcı unvanı olmadığı gibi bakım yapma yetkisinin de bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda, davacının fiilen bakım tazminatı ödenmesini gerektiren işlerde çalıştığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı tarafın istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, dosya içerisinde yer alan 2009-2014 yıllarına ait çok sayıdaki test sonucu başlıklı belgelere göre, davacının ülkenin değişik yerlerinde bulunan …’lerde arıza yapan bazı makine veya teçhizatın tamiri ile gerekli testlerini yaparak ilgili yerlere gönderdiği, … 7. İş Mahkemesi dosyasında dinlenen davacı tanık beyanlarına görede Test Müdürlüğünde çalışan davacının yaptığı işin bir kısmının bakım işini oluşturduğu, Toplu İş Sözleşmesinde bakım tazminatının … ve Termik Santrallerde çalışan ve bakım işi yapan teknisyenlere ödeneceği belirtilmiş ise de davacının yaptığı iş değişik yerlerde bulunan …’lere ait makine ve techizatın tamir ve test işlemi olup yapılan işin niteliği gereği bakım işi olduğu ve davacının bakım tazminatı alamaya hak kazandığı belirtilerek istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 16.01.2014 – 12.08.2016 tarihleri arasında, Toplu İş Sözleşmeleri ile düzenlenen bakım tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, 2013 yılı Ağustos ayına kadar yapılan bakım tazminatı ödemelerinin yersiz olduğu gerekçesi ile yapılan ücret kesintilerinin hukuka uygun olup olmadığı konularındadır.
01.03.2007 tarihinden itibaren 28.02.2017 tarihine kadar yürürlükte olan, davacının üyesi olduğu … Sendikası ile Kamu-İş Sendikası arasında imzalanan 12-13-14-15ve 16. dönem Toplu İş Sözleşmelerinin 99. maddesinin IV. bendinde; “Termik ve Hidrolik Santraller İşgüçlüğü Tazminat Cetvelinin 1. grubunda sayılan Arıza, Tamir ve Elemanları ve Baca Gazı Arıtma Bakım Elemanlarına, 1. ve 2. grubunda sayılan İş Makineleri ve Oto Onarım Elemanlarına, Mekanik Atölye Elemanları ile İnşaat Bakım Servisi Elemanlarına; ikili ve üçlü vardiyaya girmeyenlere vardiyalı çalıştırılmaları halinde vardiya tazminatından yararlandıkları süre zarfında ödenmemek kaydıyla senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günler dışında kalan günlerde, çıplak yevmiyelerinin %14’ü tutarında Bakım Tazminatı ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacıya Temmuz 2013 tarihine kadar bakım tazminatı ödemesi yapılmış ve 15.01.2014-14.02.2014 den itibaren daha önce ödenen bakım tazminatları ücretinden kesilmeye başlanmıştır. Davacı 15.08.2013-14.01.2014 tarihleri arasında ödenmeyen bakım tazminatının tahsili için … 7. İş Mahkemesinde dava açmış ve davanın kısmen kabulüne ilişkin, kesin olarak karar verilmiştir.
Dosya içerisinde yer alan belgelerden davacının, Hidrolik Santraller Daire Başkanlığı Test Müdürlüğü bünyesinde çalışmaya devam ettiği anlaşılmaktadır.
İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmelerde davacının talep konusu dönemlerde fiilen bakım tazminatı ödenmesini gerektiren işlerde çalıştığı kanaati ile karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme bu konuda hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Zira, davacının, 15.08.2013-14.01.2014 tarihleri arasında ödenmeyen bakım tazminatının tahsili için açtığı davada, İlk Derece Mahkemesi tarfından hükmün kesin olduğu belirtilerek karar verilmiş olup anılan dönem için yapılan tespitler eldeki dava bakımından maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyecektir. Hükme dayanak yapılan ve dosya içerisinde yer alan test sonucu başlıklı belgeler ise 2009-2014 yıllarına ait olup …aplamaya konu tüm dönemi kapsamamaktadır.
Bu durumda, 16.01.2014 – 12.08.2016 tarihleri arasında, davacının yaptığı çalışmaları gösteren tüm test sonucu belgeleri ile 2007 yılından itibaren bordrolar temin edilmeli, ileri sürülen tüm deliller eksiksiz toplanmalıdır. Gerekirse bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi tanınarak anılan tarih aralığında ve ücret kesintisinin dayanağı olan, davacıya daha önce bakım tazminatı ödemesi yapılan dönemde fiilen bakım tazminatı ödenmesini gerektiren işlerde çalışıp çalışmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Ayrıca toplu iş sözleşmesinde vardiya tazminatından yararlanılan süre zarfında bakım tazminatı ödemesi yapılmayacağı belirtildiğinden bu konuda da inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ve İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.09.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.