YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/12114
KARAR NO : 2014/17473
KARAR TARİHİ : 02.12.2014

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tasarrufun iptali istemine ilişkin olarak açılan davada … 7.Asliye Hukuk Mahkemesi ile … 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

– K A R A R –

Dava, davalı … Havayollarına ait çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davacı tarafından başlatılan takipte haczi kabil mal bulunmaması ve borçlunun davaya konu araçlarını diğer davalıya devrettiği iddiasına dayalı tasarrufun iptali davasıdır.
Asliye Ticaret Mahkemesince,davalı … Temizlik şirketinin işbölümü itirazının kabulü ile davanın ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesi ise, asliye ticaret mahkemesinin davalının işbölümü itirazını kabul ettikten uzun süre sonra bu ara kararından dönerek görevsizlik kararı vermesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Ayrı ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir.
İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebileceği hususu TTK.’nun 5. ve HUMK.’nun 187.(6100 Sayılı HMK.’nun 116. maddesi) maddelerinde düzenlenmiştir. İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davada elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez ve bu kararın temyizi kabil değildir. Yine, gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmaya zorundadır. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.
TTK.’nun 5/3. maddesi “Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir”.
TTK.’nun 5/son maddesi ise “vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur” hükümleri yer almaktadır.
Somut olayda; dava dilekçesinin davalı … Temizlik Şirketien 17.01.2011 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 23.03.2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile işbölümü itirazında bulunduğu, asliye ticaret mahkmesince her iki tarafın tacir olduğu gerekçesiyle 08.06.2011 tarihli celsede davalının işbölümü itirazının reddine karar verildiği, 04.06.2013 tarihli celsede ise bu karardan dönülerek asliye hukuk mahkmesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Ancak dosya kapsamına göre iş bölümü itirazının süresinde olmadığı, 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev değil; iş bölümü ilişkisi olduğu ve süresinde iş bölümüne itirazda bulunulmadan verilen görevsizlik kararının bu nedenle bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, davanın ilk açıldığı … 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 22. ve 23. maddeleri gereğince … 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.